ΒΙΒΛΙΟΚΡΙΤΙΚΗ ΣΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΝΙΚΟΥ ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΥ:Ποια δημοκρατία για την Ελλάδα μετά την κρίση; –

ΒΙΒΛΙΟΚΡΙΤΙΚΗ

Νίκος Κ. Αλιβιζάτος,

Ποια δημοκρατία για την Ελλάδα μετά την κρίση; –

Για την αποκατάσταση των λέξεων και του νοήματός τους,

Εκδόσεις, Πόλις, 2013,σελ 163

«Το Σύνταγμα του 1975 αντιμετώπισε αποτελεσματικά το συνολικό πρόβλημα της κρίσης των θεσμών που βασάνιζε τη χώρα. Ενταφίασε τον εθνικό διχασμό και εδραίωσε τη Δημοκρατία. Εξασφάλισε στη χώρα ένα ισχυρό κράτος ως εργαλείο για τη μεταρρύθμιση και την ανάπτυξη. Περιέλαβε ευρύτατη δέσμη δικαιωμάτων που συνέβαλαν στον κοινωνικό εκσυγχρονισμό. Διευκόλυνε την είσοδο της Ελλάδας στην ευρωπαϊκή οικογένεια και εξασφάλισε στη χώρα ομαλό κοινοβουλευτικό βίο, πρωτόγνωρο στα χρονικά του τόπου. Περιείχε όμως και φλύαρες διατάξεις, διακηρύξεις και ασάφειες που δεν πρέπει να απαντούν στο σύντομο και λιτό κείμενο ενός Συντάγματος. Υπέστη αναθεωρήσεις, οι οποίες το φόρτωσαν ακόμη περισσότερο και ανέτρεψαν τις ισορροπίες του. Πάνω απ’ όλα, όμως, δεν εφαρμόσθηκε πάντοτε με τον καλύτερο τρόπο.[1]»

Ο συγγραφέας Νίκος Αλιβιζάτος στο νέο και επίκαιρο έργο του «Ποια δημοκρατία για την Ελλάδα μετά την κρίση; – Για την αποκατάσταση των λέξεων και του νοήματός τους» είναι «η φρόνιμη φωνή»  επιχειρεί κατά τον πιο επιτυχημένο τρόπο μια επίκαιρη και αληθινή αλλά απολύτως  αναγκαία «βυθοσκόπηση[2]» του Ελληνικού προβλήματος, όπως αυτό αναδείχθηκε από την  εφαρμογή του Συντάγματος του 1975.Το Σύνταγμα λειτούργησε ικανοποιητικά και δεν δημιουργήθηκαν αντίστοιχα ζητήματα «ανωμαλιας »,όπως συνέβη σε προγενέστερα  Συντάγματα[3]. Ο  καθηγητής Ν. Αλιβιζάτος, την στιγμή που η Ελλάδα ταλανίζεται από την τεράστια νομισματική κρίση και τις συνέπειες της, υψώνοντας το ολόφωτο από αλήθειες και σοφία πνεύμα του πάνω από τον ζόφο των δύσκολων στιγμών ,έγραψε ένα σπουδαίο έργο ανατέμνοντας και σπουδάζοντας με αρμοδιότητα  το περιεχόμενο της Δημοκρατίας μας στα πλαίσια της επικείμενης αναθεώρησης του Συντάγματος. Του χρωστάμε χάρη, εμείς οι νομικοί και όχι μόνο, που μας φιλοδώρησε το βιβλίο αυτό.  Ένα κείμενο που σφύζει από εσωτερικό δυναμισμό κι όπου η πίστη στους δημοκρατικούς θεσμούς  και η αλήθεια των πραγμάτων άφησε βαθύτατο αχνάρι μέσα του.   

 Ο συγγραφέας   Νίκος . Αλιβιζάτος, από το 1980 διδάσκει στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, όπου το 1992 εξελέγη καθηγητής του Συνταγματικού Δικαίου. Είναι ένας πολυγραφότατος  επιστήμονας που παρεμβαίνει στα μεγάλα ζητήματα του τόπου και  δεν μένει μόνο στο να διδάσκει στα κατάμεστα αμφιθέατρα τους φοιτητές του. O Nικος Αλιβιζάτος  σαν δάσκαλος, μας κάνει να θυμηθούμε πως κάποτε σ' αυτήν εδώ τη Χώρα, υπήρχαν αληθινοί διανοούμενοι ,όπως ο συγγραφέας και  ο αείμνηστος δάσκαλος μας  Α. Μάνεσης, την παρακαταθήκη του οποίου τηρεί απαρέγκλιτα ο συγγραφέας: «όσο θα μπορώ να διδάσκω το μάθημα του Συνταγματικού Δικαίου, θα το διδάσκω σαν μάθημα της πολιτικής ελευθερίας[4].»

 Ο Νίκος  Αλιβιζάτος ,ακολουθώντας τα βήματα των μεγάλων Συνταγματολόγων είναι επιστήμονας, ουσιαστικός  επίκαιρος, αλλά  και πολυγραφότατος.  Έχει γράψει μεταξύ άλλων: "Οι πολιτικοί θεσμοί σε κρίση. Όψεις της ελληνικής εμπειρίας, 1922-1974" (Θεμέλιο, 1983, γ' έκδ. 1996), "Ο αβέβαιος εκσυγχρονισμός και η θολή συνταγματική αναθεώρηση" (Πόλις, 2001), "Η βασιλική περιουσία στο Στρασβούργο" (Α. Σάκκουλας, 2003) και "Πέρα από το 16: Τα πριν και τα μετά" (Αθήνα: Μεταίχμιο, 2007).Το Σύνταγμα και οι εχθροί του στη νεοελληνική ιστορία[5] 1800-2010, Πόλις (2011). Τελευταία και εξαιρετικά επίκαιρη η συγγραφή  του βιβλίου: «Ποια δημοκρατία για την Ελλάδα μετά την κρίση; – Για την αποκατάσταση των λέξεων και του νοήματός τους» είναι  ένα βιβλίο προσηλωμένο στο παρόν και το μέλλον ,η ευθύνη του συγγραφέα- πνευματικού ανθρώπου δεν επιτρέπει κανένα συμβιβασμό και καμιά μοιρολατρία. Θεωρεί και εύλογα ότι η λειτουργία του Δημοκρατικού Πολιτεύματος έχει ουσιώδη προϋπόθεση την αποδοχή από όλους  τους εμπλεκομένους των δημοκρατικών κανόνων του παιχνιδιού. Προϋποθέτει, επομένως, την πλήρη άρνηση κάθε μορφής βίας  και  την  καταδίκη της βίας, ως μέσου πολιτικού αγώνα. Έτσι λοιπόν εύλογα διαπίστωσε ο συγγραφέας ότι δεν μπορεί μια οποιαδήποτε  οργανωμένη  μειοψηφία με εγκληματικές μεθόδους,  να θέλει  και να της επιτρέπεται να κυβερνήσει τους πολλούς  από τους οποίους αφαιρεί  και το δικαίωμα να έχουν γνώμη για τα δημόσια πράγματα. Χωρίς Ελευθερία και Δημοκρατία  ούτε άνθρωπος υπάρχει ,ούτε πολιτισμός.

  Η τεράστια πολύμορφη Εθνική κρίση που διερχόμεθα οδήγησε τον συγγραφέα να γράψει στην  προεισαγωγή του στο βιβλίο με τίτλο :«Προθέσεις και νεύματα»  :« Αν ισχυριζόμουν ότι έγραψα το μικρό αυτό βιβλίο με την ψυχραιμία που θα επέβαλλαν σε έναν γνωστικό άνθρωπο αρκετές δεκαετίες δημόσιων παρεμβάσεων, δεν θα ήμουν ειλικρινής. Από το πρώτο Μνημόνιο, το 2010, κυρίως όμως από την έξαρση της βίας, την άνοιξη του 2011, έχω χάσει και εγώ βεβαιότητες μιας ολόκληρης ζωής και δεν μπορώ να εξηγήσω πώς, χωρίς καλά καλά να το καταλάβουμε, φτάσαμε ως το χείλος της αβύσσου. Από την άλλη, η δυστυχία τριγύρω μας είναι τόσο διάχυτη και η φόρτιση τόσο μεγάλη, ώστε και να το θέλεις, δεν μπορείς πάντοτε να κρατήσεις το μυαλό σου καθαρό για μελέτη και νηφάλια ανάλυση. Σε προσωπικό επίπεδο, η κρίση άλλαξε τον τρόπο με τον οποίο βλέπω τον εαυτό μου ως νομικό που θέλει να λέει τη γνώμη του για τα κοινά. Κατάλαβα ότι δεν αρκεί, όπως παλιά, να καταγγέλλει κανείς τα κακώς κείμενα, για να έχει τη συνείδησή του ήσυχη. Αισθάνομαι όλο και περισσότερο ότι οφείλω να υπερασπιστώ εξίσου τα "βασικά" της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου". Αξίζει να σημειώσουμε εμφαντικά  : «Ούτως ή άλλως ,την ανάκαμψη δεν θα τη φέρουν φθαρμένα αλλά φρέσκα μυαλά».

Ο συγγραφέας θεωρεί απαραίτητο να διευκρινίσει ότι πριν  διατυπώσει τις απόψεις του για τη Δημοκρατία, τους θεσμούς και τη μεταρρύθμισή τους, να αποσαφηνίσει το νόημα ορισμένων βασικών ζητημάτων που υφίστανται απαράδεκτη και βάναυση καπήλευση στον  λεγόμενο δημόσιο διάλογο. Άλλωστε δεν είναι πρώτη φορά  που ο νηφάλιος στοχασμός του συγγραφέα είναι προορισμένος να δώσει τη αφορμή για την περαιτέρω διάλογο με στόχο την οδό των μεταρρυθμίσεων[6], που είναι η μόνη η οποία διασφαλίζει ότι θα είναι επιτυχείς  οι αλλαγές στους θεσμούς στην επικείμενη συνταγματική αναθεώρηση αλλά και  στην  διατήρηση  του πολιτεύματος της προεδρευόμενης κοινοβουλευτικής δημοκρατίας[7], με τις αναγκαίες βελτιώσεις για την αντιμετώπιση των παρενεργειών  και στρεβλώσεων που υφίστανται. Είναι δε απολύτως ακριβές ότι η συζήτηση για την συνταγματική αναθεώρηση έχει μεταβληθεί πλέον, σε συζήτηση για την δημιουργία εντυπώσεων χωρίς  όμως την ουσιαστική προοπτική βελτίωσης της κατάστασης

Διψούμε όλοι για αλήθεια και το βιβλίο αυτό του Ν .Αλιβιζάτου ,είναι αληθινό βιβλίο, πραγματικής αγωγής του ελεύθερου ανθρώπου. Είναι διδακτικό και ωφέλιμο και πάνω απ’ όλα επίκαιρο.

ΑΝΤΩΝΗΣ Π.ΑΡΓΥΡΟΣ

argyros.office@gmail.com

---

[1] Του Παναγιώτη Πικραμμένου «Ο Κ. Καραμανλής και το Σύνταγμα του 1975» εφ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 10.03.2013

[2] «ΕΝ ΒΥΘΩ,Η ΑΛΗΘΕΙΑ» Δήμοκριτος,αποσπ,117

[3] Βλ: ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ ΝΙΚΟΣ: «ΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΕΧΘΡΟΙ ΤΟΥ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ 1800-2010»Εκδόσεις: ΠΟΛΙΣ

[4] Βλ Α.ΜΑΝΕΣΗ βιβλίο Συνταγματική Θεωρία και Πράξη", Θεσσαλονίκη 1980, με τίτλο "Το τελευταίο μάθημα επί δικτατορίας".

[5] Ένα μνημειακό έργο Συνταγματικής Ιστορίας (βλ: Αντώνη Μανιτάκη σε  εφημερίδα Αυγή 05/06/2011)

[6] Βλ Νίκου Αλιβιζάτου «Πέρα από το 16 τα πριν και τα μετά» εκδ Μεταίχμιο και του ιδίου «Ο αβέβαιος εκσυγχρονισμός» εκδ Πολις

[7] Η μορφή του πολιτεύματος που θεσπίζει το ισχύον Σύνταγμα είναι αυτή της Προεδρευόμενης Κοινοβουλευτικής Δημοκρατίας. Το ζήτημα του αιρετού ή μη αρχηγού του κράτους ρυθμίστηκε οριστικά μετά την κατάρρευση της δικτατορίας (24.7.1974), με το δημοψήφισμα της 8.12.1974, και αποτυπώθηκε στο άρθρο 1 παρ.1 Σ.

ΔΙΑΤΗΡΕΙ Ο ΑΡΕΙΟΣ ΠΑΓΟΣ ΤΟ ΠΡΟΝΟΜΙΑΚΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΠΛΗΡΩΜΗΣ ΟΦΕΙΛΩΝ

ΔΙΑΤΗΡΕΙ Ο ΑΡΕΙΟΣ ΠΑΓΟΣ ΤΟ ΠΡΟΝΟΜΙΑΚΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΠΛΗΡΩΜΗΣ ΟΦΕΙΛΩΝ

Επιτόκιο υπερημερίας 6% και για ΟΓΑ - ΙΚΑ

ΤΟΥ ΑΛ. ΑΥΛΩΝΙΤΗ

«Ψαλιδισμένες» θα είναι οι διεκδικήσεις ασφαλισμένων, αγροτών, κ.λπ. απέναντι στον ΟΓΑ, καθώς η Ολομέλεια του Αρείου Πάγου έκρινε ότι είναι «εξοπλισμένος» με όλα τα προνόμια του Δημοσίου, όπως και το ΙΚΑ.

Ανατρέποντας αντίθετη εφετειακή απόφαση, η Ολομέλεια του Αρείου Πάγου δέχθηκε ότι ο ΟΓΑ μπορεί να πληρώνει τις οφειλές του με το προνομιακό κρατικό επιτόκιο υπερημερίας 6% (αντί του τρέχοντος που ξεπερνά το 8,5%, ενώ σε παλαιότερες διεκδικήσεις ξεπερνούσε και το 20%) και σε βάθος χρόνου μιας μόνο διετίας, αφού κρίθηκε ότι είναι «εξοπλισμένος» με βραχυχρόνια διετή παραγραφή στις εναντίον του αγωγές (και δεν ισχύει η πενταετής παραγραφή). Αντίστοιχες απόψεις έγιναν δεκτές και από τμήμα του Αρείου Πάγου για το ΙΚΑ, στη λογική της προστασίας των Νομικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου.

Έτσι όσοι διεκδικούν ποσά από τον ΟΓΑ (π.χ., αποζημιώσεις κάθε είδους για λόγους εργασιακούς, ασφαλιστικούς, κ.λπ.) μπορούν να εισπράξουν με επιτόκιο μόλις 6% (ανεξάρτητα από το αν το «δικαιοπρακτικό» επιτόκιο ήταν την επίμαχη περίοδο πολύ υψηλότερο) ενώ οι αγωγές τους μπορούν να αξιώνουν ποσά σε βάθος μόλις 2 ετών και οι χρονικά μεγαλύτερες διεκδικήσεις (έως πενταετείς) δεν έχουν καμία τύχη, καθώς για το πέραν της διετίας διάστημα θα απορριφθούν λόγω παραγραφής.

Η Ολομέλεια ΑΠ ακολουθεί την προστατευτική για το κράτος νομολογία του Ανώτατου Ειδικού Δικαστηρίου (ΑΕΔ) που τάχθηκε πριν από περίπου ενάμιση χρόνο, υπέρ των κρατικών προνομίων (ανατρέποντας αντίθετες αποφάσεις της Ολομέλειας ΣτΕ) με επίκληση και της σοβαρής δημοσιονομικής κρίσης που έχει πλήξει τη χώρα.

Στην απόφαση του ΑΠ (που υιοθέτησε εισήγηση της αρεοπαγίτη Β. Θάνου) γίνεται αναφορά στις κρίσεις του ΑΕΔ υπέρ του 6% και της διετούς παραγραφής, καθώς επισημαίνεται η ανάγκη προστασίας της περιουσίας και της οικονομικής κατάστασης του κράτους και υποστηρίζεται ότι με τα προνόμια αυτά δεν παραβιάζεται η συνταγματική επιταγή για συνεισφορά των πολιτών στα δημόσια βάρη ανάλογα με τις δυνάμεις τους.

Κι αυτό γιατί για την αντιμετώπιση των κατά καιρούς δημοσιονομικών προβλημάτων έχουν ληφθεί διάφορα μέτρα που επιβαρύνουν διάφορες και μεγάλες κατηγορίες πολιτών, όπως μειώσεις αποδοχών και συντάξεων και μάλιστα σε ορισμένες περιπτώσεις αναδρομικές. Παράλληλα εξηγείται η ανάγκη να εκκαθαρίζονται γρήγορα οικονομικές αξιώσεις κατά του κράτους για λόγους δημοσίου συμφέροντος, για να αποφεύγονται αιφνιδιασμοί και δυσμενείς επιπτώσεις στην εκτέλεση του προϋπολογισμού.

Ο Λάκων, ο λάκκος και ο ΔΣΑ "ΟΧΙ ΔΕΝ ΠΡΟΣΚΥΝΑΜΕ"

Ο Λάκων, ο λάκκος και ο ΔΣΑ "ΟΧΙ ΔΕΝ ΠΡΟΣΚΥΝΑΜΕ"

Με χαρά αναγεννημένου δάσους διάβασα τα νέα σχετικά με την εξέλιξη του προεκλογικού αγώνος στον ΔΣΑ (ουδεμία σχέση έχουν εν προκειμένω οι υποψήφιοι οι καθ' όλα αξιλολογοι Πρόεδροι μας ,προς άρση κάθε παρεξηγήσεως),άλλα οι τόννοι λάσπης που διοχετεύονται πρός αμοιβαίαν τέρψη από διάφορα "όργανα" υπόγεια και υπέργεια , εναντίον και των δύο υποψηφίων .
Αύριο οι "λεβέντες" ή μάλλον τα τρωκτικά θα μας έχουν ξεχασμένους και θα πανηγυρίζουν για την περιφανή "νίκη" επί των μελών ενός λόγω της συγκυρίας εξουθενωμένου και ταπεινωμένου ιστορικού Συλλόγου! Έπονται οι υποψήφιοι δήμαρχοι κλπ.Δουλειά να υπάρχει και λάσπη μπόλικη υπάρχει.Είναι τώρα οι ίδιοι που λοιδορούσαν τους δικαστές,τους εφοριακούς,τους οδηγούς,τους δασκάλους,τους φορτηγατζήδες,τους δημόσιους υπαλλήλους,τους απολυμένους της ΕΡΤ,ΟΛΟΥΣ ΜΑΣ και μούγκα για τα λαμόγια ,τις ΜΚΟ κλπ .-
Πάντως άς ξέρουν oi κάθε φύσεως και χρώματος Γκαιμπελίσκοι ,οτι την Τρίτη,όπιον Πρόεδρο κι αν έχουμε στον ΔΣΑ θα υπερασπισθούμε όπως εμείς πολύ καλά ξέρουμε την τιμή μας,την ζωή μας και την δουλειά μας......

Πέρα από τα οικεία τηλεφωνήματα "πυρκαγιών", οι "λασποθύρες" θα έχουν και το πατροπαράδοτο καθήκον εκσκαφής λάκκων...συγνώμη, ανακάλυψης λάκκων, όπως λέει και ο σχετικός γλωσσοδέτης:

"Λάκων τι ώρυξε λάκκον, ίνα πέση άλλος Λάκων.
Κάποιος των Αγροφυλάκων ανεκάλυψε τον λάκκον
και δεν έπεσε εις τον λάκκον,
ως ο Λάκων ήθελεν ιδείν στον λάκκον,
αλλ' ως γνήσιος και εκείνος Λάκων
ήνοιξε και εκείνος λάκκον, ίνα πέση άλλος Λάκων
και να εκφρασθή ως Λάκων:
κάθε Λάκων και έναν λάκκον"
«Όσα δε φτάνει η αλεπού τα κάνει κρεμαστάρια».

"Των οικιών εμπιπραμένων υμείς άδετε" 

ΣΥΓΓΝΏΜΗΝ ΚΎΡΙΟΙ ΣΥΝΆΔΕΛΦΟΙ.

Αισώπειο το γνωμικό∙. Κόχλαζαν τα σαλιγκάρια καθώς ψήνονταν στη φωτιά. Τον ήχο από το κόχλασμα αθώο χωριατόπουλο τον πήρε για τραγούδι, και οργισμένο αναφώνησε: «Ατιμα ζωντανά, καίγονται τα σπίτια σας κι εσείς το γυρίσατε στο τραγούδι;», «…των οικιών υμών εμπιπραμένων υμείς άδετε;». Με τα χρόνια –κοντά δυόμισι χιλιάδες!– και τη χρήση το δευτεροπρόσωπο «υμών» έγινε και πρωτοπρόσωπο: «ημών». «Των οικιών ημών εμπιπραμένων εσείς τραγουδάτε;»
 Και όχι μόνο τραγουδάνε οι ανεκδιήγητοι. Δεν ξέρουν και το… θέμα, όταν τους ρωτάς: «Τι τραγούδι λέτε, επί τέλους;», ψελλίζουν διάφορα και… αδιάφορα.
Τέλος ο προεκλογικός αγώνας του "σταυρωματος".  Νέα παιδιά,άγουρα με νεανική  ζέση και άγνοια, τηλεφωνούσαν,εστελναν μηνύματα,ζητούσαν ψήφο.
Μακάριοι στην άγνοια τους.
Μακάριοι που δεν ξέρουν πώς αυτό το επάγγελμα που έθρεψε γεννιές ΤΕΛΕΙΩΣΕ.
 Η  ΚΛΑΣΣΙΚΗ ΔΙΚΗΓΟΡΙΑ "ΑΠΕΒΙΩΣΕ" οριστικά ή μάλλον είναι σαν τον Μαρμαρωμένο Βασιλιά "πάλι μέ χρόνους". 
Σάς ζητάμε συγγνώμην,αδέφια μας , που καταστρέψαμε εναν ηρωικό σύλλογο,έναν χώρο αγώνων ,μιά ελπίδα στα νιάτα.
Δέν μας φταίνε μόνο οι Κασσαάνδρες και οι ΕΦιάλτες,πάντα  υπήρχαν παντού ,μάς φταίει το κακό μας το κεφάλι και οχι μόνον .
Το ζήτημα  είναι πιος πληρώνει το βαρκάρη .
 Συγγνώμην για την ευθύνη της δική μας γεννιάς στους νέους που "προδώσαμε".
"Των οικιών εμπιπραμένων υμείς άδετε" εκτός και άν το νέο Συμβούλιο το πάρει απόφαση και σηκώσει τον σταυρό του μαρτυρίου.
Λέτε;
ΑΝΤΩΝΗΣ Π.ΑΡΓΥΡΟΣ 25/2/2014

ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΣΗ ΑΠΟΝΟΜΗ ΤΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ ΕΣΔΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ

Σημαντική νομολογία Ε.Δ.Δ.Α. ΔΙΚΑΙΗ ΔΙΚΗ  Ν 4055/12 

http://www.scribd.com/doc/209019538/%CE%94%CE%99%CE%9A%CE%91%CE%99%CE%97-%CE%99%CE%9A%CE%91%CE%9D%CE%9F%CE%A0%CE%9F%CE%99%CE%97%CE%A3%CE%97-%CE%91%CE%A0%CE%9F%CE%A6%CE%91%CE%A3%CE%97-%CE%95%CE%A3%CE%94%CE%91

Με την από 1-10-2013 απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου στην υπόθεση Τεχνική Ολυμπιακή Α.Ε. κατά Ελλάδας (αριθμ. προσφυγής 40547/10), η οποία δημοσιεύθηκε στις 16-10-2013 και είναι οριστική, το Ε.Δ.Δ.Α. απέρριψε ομόφωνα ως απαράδεκτη την ατομική προσφυγή της εταιρείας «ΤΕΧΝΙΚΗ ΟΛΥΜΠΙΑΚΗ Α.Ε.» κατά της Ελλάδος, με την οποία η προσφεύγουσα παραπονείτο για παραβίαση του άρθρου 6 παρ. 1 της ΕΣΔΑ, λόγω υπέρβασης της εύλογης διάρκειας της διαδικασίας ενώπιον των διοικητικών Δικαστηρίων και του Συμβουλίου της Επικρατείας και του άρθρου 13 της ΕΣΔΑ, λόγω έλλειψης αποτελεσματικής προσφυγής στην ελληνική έννομη τάξη για να προβάλει το ανωτέρω παράπονό της. Ειδικότερα, το Ε.Δ.Δ.Α. δέχθηκε ότι η εν θέματι προσφυγή, κατά την αιτίασή της που αφορούσε στην παραβίαση του άρθρου 6 παρ. 1 ΕΣΔΑ, ήταν απαράδεκτη, διότι η προσφεύγουσα δεν είχε εξαντλήσει τα εθνικά ένδικα βοηθήματα που υπήρχαν στη διάθεσή της μετά τη θέση σε ισχύ του ν. 4055/12. Για να καταλήξει στο συμπέρασμα αυτό, το Ε.Δ.Δ.Α. εξέτασε τον αποτελεσματικό χαρακτήρα της αίτησης επιτάχυνσης και της αίτησης αποζημίωσης που προβλέπει ο ν. 4055/12, υπό το φως των κριτηρίων της νομολογίας του. ? Αναφορικά με την αίτηση επιτάχυνσης (άρθρα 59-60 ν. 4055/12), το Ε.Δ.Δ.Α. διαπίστωσε ότι η δυνατότητα άσκησης αίτησης επιτάχυνσης της διαδικασίας ενώπιον των διοικητικών δικαστηρίων, που προβλέπουν οι ανωτέρω διατάξεις του ν. 4055/2012, επιτρέπει πράγματι την επιτάχυνση της έκδοσης απόφασης από το δικαστήριο που έχει επιληφθεί της υπόθεσης. Το Δικαστήριο, λαμβάνοντας υπόψη τους κανόνες εφαρμογής της αίτησης επιτάχυνσης του ανωτέρω νόμου, έκρινε ότι διασφαλίζουν μία σημαντική επίδραση στη διάρκεια της διαδικασίας στο σύνολό της, είτε καταλήγοντάς στην επιτάχυνσή της, είτε εμποδίζοντας να διαρκέσει πέραν του ευλόγου χρόνου και κατέληξε ότι μπορεί να θεωρηθεί ως πραγματική προσφυγή, κατά την έννοια του άρθρου 35 παρ. 1 της ΕΣΔΑ ( βλ. παρ. 38-40). ? Αναφορικά με την αίτηση αποζημίωσης (άρθρα 53-58 του ν. 4055/12), το Ε.Δ.Δ.Α. εξέτασε αρχικά τα σχετικά με τις δικονομικές εγγυήσεις κριτήρια, ήτοι το δίκαιο χαρακτήρα, την ταχύτητα και τη δικαστική δαπάνη της διαδικασίας. α) Όσον αφορά στο δίκαιο χαρακτήρα της διαδικασίας, το Ε.Δ.Δ.Α. σημείωσε ότι τα άρθρα 54-56 του ν. 4055/12 προβλέπουν μία δικαστική διαδικασία που είναι κατ΄αρχήν σύμφωνη με τις δικονομικές εγγυήσεις του άρθρου 6 παρ. 1 ΕΣΔΑ, ότι τα λειτουργικά κριτήρια που προβλέπονται στο άρθρο 57 παρ. 1 του ίδιου νόμου είναι τα θεσπισθέντα με τη σχετική νομολογία του και ότι το Συμβούλιο της Επικρατείας και το Διοικητικό Εφετείο Αθηνών εφάρμοσαν τα εν λόγω κριτήρια στις σχετικές υποθέσεις που εξέτασαν (παρ. 42). Περαιτέρω, το Ε.Δ.Δ.Α. σημείωσε ότι, εφόσον το άρθρο 56 του ν. 4055/12 προβλέπει ειδική διαδικασία ορισμού του αρμόδιου δικαστικού οργάνου για κάθε βαθμό δικαιοδοσίας, η διαδικασία αυτή και ο τρόπος κατανομής της δικαστικής αρμοδιότητας δεν εγείρουν από μόνες τους θέμα αμεροληψίας και εναπόκειται στα αρμόδια δικαστικά όργανα να φροντίσουν ώστε να τηρείται η εγγύηση της αμεροληψίας (παρ. 43-44). Εξάλλου, το Ε.Δ.Δ.Α. παρατήρησε ότι ο ν. 4055/12 δεν επιτρέπει την άσκηση αίτησης αποζημίωσης πριν την ολοκλήρωση της διαδικασίας σε κάθε βαθμό δικαιοδοσίας. Ωστόσο, λαμβάνοντας υπόψη τη διακριτική ευχέρεια κάθε κράτους μέλους να οργανώσει ένα εσωτερικό ένδικο βοήθημα κατά τρόπο που να παρουσιάζει συνοχή με το δικαιϊκό του σύστημα, αναφέρθηκε στην αιτιολογική σκέψη του ανωτέρω νόμου, σύμφωνα με την οποία δεν είναι παράλογο να απαιτείται το πέρας της δίκης ανά βαθμό δικαιοδοσίας για να αποφευχθεί η άσκηση άσκοπων προσφυγών, στο μέτρο που οι ενδιαφερόμενοι διατηρούν το δικαίωμα να παραπονούνται σε κάθε βαθμό, για όλα τα στάδια διαδικασίας, σημειώνοντας, επιπλέον, ότι ο νομοθέτης δεν περιορίστηκε στην πρόβλεψη της αίτησης αποζημίωσης, αλλά τη συνδύασε με μία διαδικασία επιτάχυνσης (παρ. 45-46). Τέλος, ως προς το θέμα την έναρξης της εξάμηνης προθεσμίας για την άσκηση της αίτησης αποζημίωσης από τη δημοσίευση της οριστικής απόφασης του δικαστηρίου, και όχι από την καθαρογραφή και την έκδοση επικυρωμένου αντιγράφου της απόφασης, το τελευταίο δέχθηκε ότι η διαφοροποίηση αυτή δεν μπορεί να επιφέρει από μόνη της τη «μη αποτελεσματικότητα» της αίτησης αποζημίωσης και πρόκειται για μία επιλογή του νομοθέτη. Το Ε.Δ.Δ.Α. δεν θεώρησε αποφασιστικό ότι οι κανόνες άσκησης της αίτησης αποζημίωσης δεν αντιστοιχούν ακριβώς στα κριτήρια που έχει διατυπώσει το Δικαστήριο, υπό την προϋπόθεση ότι τα εθνικά δικαστήρια θα επιδικάζουν αποζημιώσεις που θα είναι σε αναλογία με αυτές που επιδικάζει το Ε.Δ.Δ.Α. σε παρόμοιες υποθέσεις (παρ. 47-49). β) Αναφορικά με την ταχύτητα της διαδικασίας, το Ε.Δ.Δ.Α. σημείωσε ότι η απόφαση επί της αίτησης αποζημίωσης δημοσιεύεται το αργότερο εντός προθεσμίας δύο μηνών από τη συζήτηση της υπόθεσης, η οποία πρέπει να οριστεί εντός πέντε μηνών το αργότερο από την άσκηση της αίτησης αποζημίωσης και σύμφωνα με τη σχετική νομολογία των εθνικών δικαστηρίων (ΣτΕ 4467/2012 και ΔΕΑ 1/2013), οι ανωτέρω προθεσμίες μέχρι στιγμής φαίνεται να τηρούνται από τα δικαστήρια (παρ. 50-51). γ) Τέλος, αναφορικά με τη δικαστική δαπάνη της διαδικασίας της αίτησης αποζημίωσης, το Ε.Δ.Δ.Α. δέχθηκε ότι δεν είναι μη εύλογη, λαμβάνοντας υπόψη το ύψος του παραβόλου (200 ευρώ) για την άσκησή της, ότι σε περίπτωση αποδοχής της αίτησης η δικαστική δαπάνη καταλογίζεται στο Κράτος και ότι σε περίπτωση απόρριψης, η συμπληρωματική δαπάνη δεν είναι υπερβολική (παρ. 52-53). Εν συνεχεία, το Ε.Δ.Δ.Α. εξέτασε τα κριτήρια που αφορούν στην υπολογισμό και στην καταβολή της αποζημίωσης. α) Στο πλαίσιο αυτό, λαμβάνοντας υπόψη τα ποσά που επιδικάσθηκαν με την 4467/2012 απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας και την 1/2013 απόφαση του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών, διαπίστωσε ότι κυμαίνονται μεταξύ 60-80% των ποσών που επιδικάζει γενικά το Δικαστήριο σε παρόμοιες ελληνικές υποθέσεις και έκρινε ότι δεν είναι μη εύλογα (παρ. 55). β) Επιπλέον ως προς την καταβολή της αποζημίωσης, το Ε.Δ.Δ.Α. σημείωσε ότι ν. 4055/12 (άρθρο 58) προβλέπει ότι η απόφαση με την οποία επιδικάζεται αποζημίωση εκτελείται εντός έξι μηνών από την κοινοποίησή της στο Υπουργείο Οικονομικών, γεγονός που εγγυάται την ταχεία εκτέλεση των αποφάσεων επί των αιτήσεων αποζημίωσης. Επεσήμανε, επίσης, δύο πρόσθετα στοιχεία που εγγυώνται την ταχεία εκτέλεση των αποφάσεων, δηλαδή ότι δεν επιτρέπεται η άσκηση ενδίκου μέσου κατ΄αυτών (άρθρο 56 παρ. 5) και ότι ο ενδιαφερόμενος έχει δικαίωμα να προβεί σε αναγκαστική εκτέλεση κατά του Δημοσίου, αν δεν του καταβληθεί αποζημίωση εντός έξι μηνών (άρθρο 58 παρ. 1) (παρ. 56). Ενόψει των ανωτέρω έκρινε ότι και η αίτηση αποζημίωσης του ν. 4055/12 είναι μία πραγματική και προσβάσιμη προσφυγή (παρ. 57). Ενόψει όλων των ανωτέρω, το Ε.Δ.Δ.Α. κατέληξε ότι «έχει πειστεί» ότι τα δύο ένδικα βοηθήματα που έθεσε η Ελλάδα σε ισχύ, δηλαδή τόσο η αίτηση επιτάχυνσης όσο και η αίτηση αποζημίωσης, είναι πραγματικές προσφυγές, υπό την έννοια ότι μπορούν συγχρόνως να εμποδίσουν την εξακολούθηση της επικαλούμενης παραβίασης του δικαιώματος του προσφεύγοντος να εξετασθεί η υπόθεσή του χωρίς υπερβολική καθυστέρηση και να αποκατασταθεί δεόντως η παραβίαση που έγινε. Επιπρόσθετα, λαμβάνοντας υπόψη τη σχετική νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας (απόφαση 4467/2012) και των διοικητικών Δικαστηρίων (απόφαση 1/2013 ΔΕΑ), που αφορά σε αιτήσεις αποζημίωσης του ν. 4055/12, δέχθηκε ότι το εν λόγω αποζημιωτικό ένδικο βοήθημα είναι αποτελεσματικό όχι μόνο στη θεωρία, αλλά και στην πράξη και είναι σύμφωνο προς την υποχρέωση του καθ΄ου η προσφυγή Κράτους να διασφαλίσει την ύπαρξη πραγματικών ενδίκων μέσων για την εκδίκαση των ισχυρισμών περί παραβιάσεως των ατομικών δικαιωμάτων που κατοχυρώνει η ΕΣΔΑ (παρ. 58). ? Λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω, το Ε.Δ.Δ.Α. δέχθηκε ότι η προσφεύγουσα υποχρεούταν εν προκειμένω να κάνει χρήση της αίτησης αποζημίωσης του ν. 4055/12, προκειμένου να παραπονεθεί για τη διάρκεια της διαδικασίας ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας και ως εκ τούτου απέρριψε την προσφυγή της, ως προς την αιτίαση υπό το πρίσμα του άρθρου 6 παρ. 1 ΕΣΔΑ, λόγω μη εξάντλησης των εθνικών ενδίκων μέσων, κατ΄εφαρμογή του άρθρου 35 παρ. 1 και 4 ΕΣΔΑ (παρ. 67). Όσον αφορά στην αιτίαση της προσφεύγουσας υπό το πρίσμα του άρθρου 13 ΕΣΔΑ, το Ε.Δ.Δ.Α. έκρινε ότι, ενόψει των ανωτέρω διαπιστώσεών του, ήταν απορριπτέα ως προδήλως αβάσιμη (παρ. 68).

Ζ. Χατζηπαύλου

Strauss - Radetzky March - Karajan

Ο Θ.ΚΟΛΟΚΤΡΩΝΗΣ ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΙ ΒΑΣΙΛΙΑΣ

Μεταξύ δε των άλλων ο Βασιλεύς του διηγήθη [του αυλάρχου Νοταρά] και το περί του Πανεπιστημίου ανέκδοτον του Κολοκοτρώνη. Κτιζομένου του Πανεπιστημίου, ο Βασιλεύς διήλθεν εκείθεν έφιππος και είδε τον Κολοκοτρώνη εξηπλωμένον με την κάπαν του εις τον ήλιον εκεί προ του Πανεπιστημίου.      Ο Κολοκοτρώνης, όταν είδε τον Βασιλέα, εσηκώθη· ο δε Όθων του είπε:      ― Πώς σας φαίνεται, Στρατηγέ, αυτό το μεγάλο σχολείο που κτίζομεν;     ― Να Σου πω, Μεγαλειότατε, μου φαίνεται ότι τούτο εδώ δεν έπρεπε να κτισθή κοντά εις εκείνο (και έδειξε το Παλάτι), διότι φοβούμαι ότι τούτο θα φάη εκείνο.

Γιάννης Bλαχογιάννης, Iστορική Aνθολογία, 1927. 218.