ΑΡΘΡΟ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

MONIMEΣ ΣTHΛEΣ Hμερομηνία δημοσίευσης: 03-02-08

Κράτος δικαστών: φάντασμα ή πραγματική απειλή; Του Σωτηρη Χατζηγακη* Ο όρος «κράτος των δικαστών» εισήχθη το 1921 από τον καθηγητή Edouard Lambert, με σκοπό να αποδοκιμάσει αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου των Ηνωμένων Πολιτειών, που κατά την άποψη του Lambert υπεισήρχοντο στις πολιτικές επιλογές του νομοθέτη. Ο όρος έλαβε ιδιαίτερες διαστάσεις κατά τα χρόνια της δεκαετίας του '30 όταν ο Φρανκλίνος Ρούσβελτ, κατά την εφαρμογή του New Deal, συγκρούσθηκε με το Ανώτατο Δικαστήριο των Ηνωμένων Πολιτειών. Η διάδοση, μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, του ελέγχου της συνταγματικότητας των νόμων από τα δικαστήρια -είτε στο πλαίσιο του συγκεντρωτικού συστήματος, όπου κυριαρχεί ένα συνταγματικό δικαστήριο, είτε στο πλαίσιο του συστήματος του διάχυτου ελέγχου, όπως το ελληνικό- επανέφερε (μερικές φορές μάλιστα με ιδιαίτερα αιχμηρό τρόπο) την απειλή του κράτους των δικαστών. Η αναγνώριση από τα μεταπολεμικά συντάγματα στη δικαστική εξουσία της δυνατότητας να καθιστά ανενεργείς διατάξεις τυπικών νόμων, διατάξεις δηλαδή που ψηφίσθηκαν από τους εκπροσώπους, τους φορείς της λαϊκής κυριαρχίας, προκάλεσαν τουλάχιστον τον σκεπτικισμό της πολιτικής τάξης και μέρους της επιστημονικής κοινότητας, ιδιαίτερα δε σε περιπτώσεις που οι διατάξεις που παραμερίσθηκαν, αναφέρονταν σε ζητήματα αιχμής του κυβερνητικού προγράμματος. Η εύκολη βέβαια απάντηση στο ότι πρόκειται περί φαντάσματος είναι ότι οι δικαστές δεν φτιάχνουν τους νόμους, παρά αρκούνται να τους εφαρμόζουν. Είναι βολική μεν απάντηση, πλην, δεν ανταποκρίνεται πάντα στην πραγματικότητα. Ο δικαστής για να εφαρμόσει τον νόμο πρέπει να τον ερμηνεύσει. Κατά την ερμηνεία, υπάρχει πάντα ο κίνδυνος να εμφιλοχωρήσουν εκ μέρους του δικαστή και στοιχεία αξιολογικά και ιδεολογικά. Ιδιαίτερα δε στις συνταγματικές διατάξεις, που εκ φύσεως είναι λακωνικές και ανοικτές σε περισσότερες ερμηνευτικές προσεγγίσεις. Από την άλλη πλευρά, βέβαια, τα δικαστήρια έχουν, κατ' αρχήν, επίγνωση του πειρασμού ότι ο έλεγχός τους, και κυρίως ο έλεγχος της συνταγματικότητας των νόμων, μπορεί να μετεξελιχθεί σε έλεγχο των πολιτικών επιλογών της κυβέρνησης και του νομοθέτη, με πρόδηλο τον κίνδυνο να προκύψει σύγκρουση αρμοδιοτήτων μεταξύ των αμέσων οργάνων της Πολιτείας. Εχει διαμορφωθεί, ως εκ τούτου, αρχικώς από το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ (Supreme Court), η περίφημη θεωρία του «δικαστικού αυτοπεριορισμού» (judical self-restraint). Σύμφωνα με τη θεωρία αυτή, βασική μέριμνα του δικαστή πρέπει να είναι η διατήρηση του δικαστικού χαρακτήρα της κρίσης του και η μη διολίσθηση σε πολιτικές κρίσεις και κρίσεις προσφορότητας ως προς τις επιλογές του νομοθέτη, έτσι ώστε ο έλεγχός του να παραμένει αυστηρά νομικός. Στη χώρα μας, σε περιορισμένες περιπτώσεις, έχουν εκδηλωθεί τέτοια φαινόμενα «κράτους δικαστών» στη νομολογία των δικαστηρίων. Ετσι τα δικαστήρια -παραβιάζοντας την αρχή της διακρίσεως των λειτουργιών- εκφεύγουν των αρμοδιοτήτων τους και κρίνουν τις πολιτικές επιλογές και προτεραιότητες του νομοθέτη. Σε κάποιες περιπτώσεις, μάλιστα, κρίνουν και τα κίνητρα που τον οδηγούν στην άλφα ή βήτα νομοθετική επιλογή. Προσφάτως μάλιστα είχαμε και δείγματα μη δικαστικού αυτοπεριορισμού. Στην επιλογή του υπουργείου Δικαιοσύνης να συσταθεί νέο (7ο) δικαστικό τμήμα στο Συμβούλιο της Επικρατείας, με αντικείμενο τις διαφορές από τις δημόσιες συμβάσεις -με προφανή σκοπό την ταχύτερη έκδοση των αποφάσεων και συναφώς την ταχύτερη απορρόφηση των κοινοτικών χρηματοδοτήσεων- η πλειοψηφία της διοικητικής Ολομέλειας του δικαστηρίου θεώρησε τη ρύθμιση αντισυνταγματική, παρά τη ρητή διάταξη του Συντάγματος (άρθρο 93 παρ. 1), που αναθέτει στον νομοθέτη την οργάνωση των δικαστηρίων. Σεβαστή και συζητήσιμη θα ήταν η άποψη εάν και κατά πόσο η σύσταση νέου τμήματος θα μπορούσε να συμβάλει στην ταχύτερη απορρόφηση των κοινοτικών χρηματοδοτήσεων. Από το σημείο αυτό μέχρι του σημείου αυτή καθαυτή η επιλογή του νομοθέτη να θεωρείται δήθεν αντισυνταγματική, υπάρχει διαφορά. Είναι προφανές πως στην κρίση της πλειοψηφίας πρυτάνευσαν κριτήρια μη δικανικά, μη νομικά. Σημειωτέον ότι το προτεινόμενο από το υπουργείο Δικαιοσύνης σχέδιο νόμου δεν αναμειγνύεται στη σύνθεση των τμημάτων των Ανώτατων Δικαστηρίων, που είναι αποκλειστική αρμοδιότητα της οικείας Ολομέλειας. Αλλωστε, το πέμπτο και έκτο τμήμα του Συμβουλίου της Επικρατείας ιδρύθηκαν, επίσης, με νόμο, χωρίς μάλιστα γνωμοδότηση ή αντίρρηση της Ολομέλειάς του, η οποία προχώρησε κανονικά στη στελέχωση και λειτουργία τους. Το αυτό ισχύει και για την επιλογή του υπουργείου Δικαιοσύνης να τεθεί -για ευνόητους λόγους- ανώτατο χρονικό όριο παραμονής των δικαστών στην ίδια θέση. Το όριο αυτό για μεν τα δικαστήρια της ουσίας καθορίζεται στα τέσσερα χρόνια, για όλα δε τα ανώτατα δικαστήρια (Αρειος Πάγος, Συμβούλιο της Επικρατείας, Ελεγκτικό Συνέδριο) στα πέντε χρόνια. Σε καμία περίπτωση, παρά μόνο με τη χρήση εξωνομικών κριτηρίων, η ανωτέρω ρύθμιση μπορεί να θεωρηθεί αντισυνταγματική. Είναι σαφές ότι πρόκειται για διολίσθηση του Συμβουλίου της Επικρατείας σε πολιτικές κρίσεις και κρίσεις προσφορότητας της ρυθμίσεως, οικειοποιούμενο κατ' ουσίαν τη σχετική αρμοδιότητα του νομοθέτη. Είναι, επίσης, σαφές ότι υπόλογος έναντι του εκλογικού σώματος για τυχόν καθυστερήσεις στην απορρόφηση των κοινοτικών χρηματοδοτήσεων ή στη δημιουργία δυσάρεστων για τη Δικαιοσύνη εντυπώσεων των πολιτών από την επ' αόριστον παραμονή των αυτών δικαστών στις ίδιες θέσεις είναι η κυβέρνηση και η κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Η άσκηση συνεπώς της αρμοδιότητας του νομοθέτη για τη διαρρύθμιση της οργανωτικής δομής των δικαστηρίων και τη διασφάλιση των όρων εύρυθμης λειτουργίας τους (π.χ. ίδρυση 7ου τμήματος και ανά 5ετία ανανέωση συνθέσεως των τμημάτων) με την ψήφιση γενικών και αφηρημένων κανόνων δικαίου σε καμία περίπτωση δεν θίγει την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης. Και βέβαια, ούτε κατά διάνοια είναι αντισυνταγματική. Εξάλλου, η επίκληση αντισυνταγματικότητας νόμου, που θεσπίζει όρια χρονικής παραμονής στο ίδιο τμήμα -και μάλιστα με αποφάσεις της Ολομέλειας των ιδίων αυτών δικαστών, η οποία άλλωστε καθορίζει αυτοβούλως την αρμοδιότητα του κάθε τμήματος- είναι εντελώς προσχηματική και έωλος, αλλά και συκοφαντική για τις προθέσεις του νομοθέτη: ότι δήθεν δηλαδή επιδιώκει τη στελέχωση των τμημάτων με πειθήνιους σε αυτή δικαστές («στημένες συνθέσεις»). Αραγε, αυτό δεν αποτελεί βαρύτατη ύβρη προς τους συναδέλφους τους εκείνους, οι οποίοι θα κληθούν να μετάσχουν στις μελλοντικές συνθέσεις των τμημάτων; Δηλαδή το σώμα των δικαστών του Συμβουλίου της Επικρατείας στο σύνολό του δεν στέκεται στο ύψος του; Και οι κατέχοντες επί πολλά χρόνια την ίδια θέση έχουν το «τεκμήριο της επάρκειας», ενώ οι καλούμενοι να τους αντικαταστήσουν είναι μήπως μειωμένων προσόντων; Αναρωτιέται, εξάλλου, κανείς: Ενισχύεται η ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης και εμπεδώνεται η συνταγματική αρχή του φυσικού δικαστή με τη «χρησικτησία» από ορισμένους δικαστές των ίδιων θέσεων επί δεκαετίες; Σε κάθε περίπτωση όμως, η αναγωγή της αποτελεσματικότητας των νομοθετικών επιλογών σε ζήτημα συνταγματικότητας αποτελεί κλασική περίπτωση εμφάνισης του «κράτους των δικαστών». Κράτους, που βρίσκεται σε ευθεία αντίθεση με το «κράτος δικαίου». Η Πολιτεία, όμως, έχει τη δύναμη με πολλούς τρόπους, νομοθετικούς και πειθαρχικούς, να οχυρώσει το «κράτος δικαίου». Γιατί οι 30.000 δίκες, που εκκρεμούν σήμερα στο Συμβούλιο της Επικρατείας, ούτε στην εύρυθμη λειτουργία αυτού του δικαστηρίου συμβάλλουν, αλλά ούτε παρέχουν τα απαραίτητα εχέγγυα στους πολίτες για ορθή και γρήγορη απονομή της δικαιοσύνης. * Ο κ. Σωτήρης Χατζηγάκης είναι υπουργός Δικαιοσύνης.

ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑΣ ΑΠ

Aρειος Πάγος: Απόφαση για εργασία σε νυκτερινά κέντρα χωρίς αστυνομική άδεια
Η ολομέλεια του Αρείου Πάγου απεφάνθη ότι είναι «εκτός νομοθετικής εξουσιοδοτήσεως» η νομοθετική διάταξη που προβλέπει ότι, οι τραγουδιστές, μουσικοί, σερβιτόροι για να εργαστούν σε νυκτερινά κέντρα πρέπει προηγουμένως να πάρουν άδεια από την αστυνομία. Η ολομέλεια του ΑΠ έκανε δεκτές τις αγωγές τραγουδίστριας και μουσικού, των οποίων οι συμβάσεις εργασίας κρίθηκαν άκυρες καθώς δεν είχαν άδεια από την αστυνομία, με αποτέλεσμα να μην μπορούν επιπρόσθετα να διεκδικήσουν και μισθούς υπερημερίας λόγω της άκυρης απόλυσής τους

Εισήγηση για την κατάργηση των γεωγραφικών περιορισμών στους δικηγόρους

Εισήγηση για την κατάργηση των γεωγραφικών περιορισμών στους δικηγόρους

Η Επιτροπή Ανταγωνισμού πρότεινε την κατάργηση των γεωγραφικών περιορισμών στην άσκηση της δικηγορίας εντός των ελληνικών συνόρων, που οδηγούν στην αύξηση του κόστους των δικηγορικών υπηρεσιών για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις. Η εισήγηση της γενικής διεύθυνσης Ανταγωνισμού κρίνει μη συμβατούς με το κοινοτικό δίκαιο τους περιορισμούς στους οποίους υπόκεινται οι δικηγόροι για την εκπροσώπηση πελατών εκτός της έδρας του δικηγορικού τους συλλόγου. Η λειτουργία του ανταγωνισμού κατά την άσκηση του δικηγορικού επαγγέλματος στην Ελλάδα είναι προβληματική, σύμφωνα με την εισήγηση, καθώς επιβάλλει επιπλέον κόστος - ή απαγορεύει τελείως στην περίπτωση σύναψης συμβολαίων - στην παράσταση των δικηγόρων σε πολιτικά και διοικητικά δικαστήρια εκτός της περιφέρειας που καλύπτει ο δικηγορικός σύλλογος στον οποίο ανήκουν. Με εισήγησή της προς την Επιτροπή Ανταγωνισμού η γενική διεύθυνση ζητεί από την Επιτροπή να προχωρήσει στη μη εφαρμογή των νομοθετικών διατάξεων που θέτουν περιορισμούς και προϋποθέσεις στους δικηγόρους για την εκπροσώπηση των πελατών τους ενώπιον δικαστηρίων που βρίσκονται εκτός της περιφέρειας του δικηγορικού συλλόγου στον οποίο είναι μέλη. Το ίδιο ζητεί και για το ισχύον καθεστώς σύναψης συμβολαίων, όπου όλοι οι δικηγορικοί σύλλογοι της χώρας εφαρμόζουν μηχανισμούς απαγόρευσης των δικηγόρων άλλων συλλόγων, στους οποίους δεν επιτρέπεται να παρίστανται στη σύνταξη και υπογραφή συμβολαίων εκτός της έδρας τους.
Περισσότερα...

ΠΕΡΙ ΝΟΜΙΜΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ

"Ελλιπής ο φάκελος Σουφλιά"

http://www.skai.gr/

Ο φάκελος που κατέθεσε ο Γιώργος Σουφλιάς ήταν ελλιπής

Απορρίφθηκε από την πολεοδομία Μαρκοπούλου η αίτηση που κατέθεσε ο υπουργός ΠΕΧΩΔΕ, Γιώργος Σουφλιάς, για την τακτοποίηση του θέματος που είχε προκύψει με την αυθαίρετη κατοικία του στην Ανάβυσσο.

Ο φάκελος που κατέθεσε ο κ. Σουφλιάς ήταν ελλιπής και ο υπουργός καλείται τώρα εντός της ερχόμενης εβδομάδας να προσκομίσει παραστατικά που να αποδεικνύουν ότι είχε ολοκληρώσει το σκελετό της οικοδομής πριν από τη λήξη της οικοδομικής άδειας.

Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι ο κ. Σουφλίας θα πρέπει να αποδείξει ότι "έριξε" μπετά το αργότερο έως τα τέλη Ιουλίου 2005.

Δύο πράγματα έχουν συμβεί, σύμφωνα με τους μηχανικούς: Ή ότι ο κ. Σουφλιάς δεν έχει παραστατικά, άρα δεν "έριξε" – όπως διατείνεται – τα μπετά έως τον Ιούλιο του 2005, είτε υπέβαλε τα παραστατικά την τελευταία στιγμή, προσπαθώντας να προλάβει τις προθεσμίες, αποφεύγοντας λεπτομερέστερους ελέγχους.

Στο Ευρωδικαστήριο για απόβλητα

Στο Ευρωδικαστήριο για απόβλητα

Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ Επιτροπή αποφάσισε να κινήσει δικαστική διαδικασία κατά της Ελλάδας σε δύο υποθέσεις στις οποίες παραβιάζονται οι κοινοτικοί κανόνες για την προστασία του περιβάλλοντος. Οι υποθέσεις αυτές αφορούν τη διαχείριση των επικίνδυνων αποβλήτων και τη διατήρηση των πτηνών.

Η Επιτροπή παραπέμπει την Ελλάδα στο Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (ΔΕΚ) για την παράλειψή της να θεσπίσει και να εφαρμόσει την κατάλληλη νομοθεσία για την επεξεργασία των επικίνδυνων αποβλήτων, καθώς και για μια άλλη παράλειψη, ότι δεν έχει ενσωματώσει πλήρως στην ελληνική νομοθεσία τη νομοθεσία της Ε.Ε. για την προστασία των άγριων πτηνών.
H αδιαφορία του ΥΠΕΧΩΔΕ για τη προστασία του περιβάλλοντος είναι τοις πάσι γνωστή. Ομως,υπάρχει το πρωτοφανές ,ο Υπουργός ΠΕΧΩΔΕ να κτίζει αυθαίρετο ΣΠΙΤΙ και κανείς να μήν συγκινείται ,ούτε η ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ.

ΚΑΤΙ ΤΡΕΧΕΙ ΣΤΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΤΗΣ ΔΑΝΙΜΑΡΚΙΑΣ

ΚΑΤΙ ΤΡΕΧΕΙ ΣΤΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΤΗΣ ΔΑΝΙΜΑΡΚΙΑΣ

Από το 1996 και κάθε χρόνο η Οργάνωση Transparency International (Διεθνής Διαφάνεια) δημοσιεύει ένα πίνακα στον οποίο γίνεται κατάταξη ενός αριθμού κρατών –ανάμεσα στα οποία και η Eλλάδα– κατά το ύψος της διαφθοράς σ’ αυτές με βάση τον δείκτη αντίληψης της σύγχρονης αυτής παγκόσμιας μάστιγας. O δείκτης αντίληψης της διαφθοράς βασίζεται σε έρευνες αναγνωρισμένων ιδιωτικών και διεθνών οργανισμών, που διερευνούν την εκτίμηση που έχουν ακαδημαϊκοί και αναλυτές οικονομικών κινδύνων και επιχειρηματίες για κράτη όπου εδρεύουν ή σκοπεύουν να εγκαταστήσουν τις επιχειρήσεις τους.:- H μικρότερη διαφθορά τόσο το 1996 όσο και το 2005 υπήρχε κατά σειρά σε Φινλανδία, Δανία και Σουηδία. H μεγαλύτερη διαφθορά υπήρχε κατά σειρά σε Eλλάδα, Iταλία και Πορταγαλία. Σε σύγκριση με το σύνολο των 47 κρατών, τα οποία κάλυπτε η έρευνα του 1996 η Eλλάδα βρισκόταν στην 27η θέση μαζί με την Tαϊβάν και τη Nότιο Kορέα. Eκτός από τα 12 κράτη - παλαιά μέλη της E.E., σε καλύτερη θέση από την Eλλάδα βρίσκονταν 16 κράτη. Aνάμεσα σε αυτά ήταν η Mαλαισία, η Nότιος Aφρική κ.λπ. Tο 2004 η μικρότερη διαφθορά υπήρχε κατά σειρά σε Φινλανδία, Δανία, Σουηδία και Oλλανδία και η μεγαλύτερη σε Πολωνία, Λεττονία, Σλοβακία, Tσεχία και Eλλάδα.Tο 2005 η μικρότερη διαφθορά υπήρχε κατά σειρά σε Φινλανδία, Δανία, Σουηδία και Aυστρία και η μεγαλύτερη σε Πολωνία, Λεττονία, Σλοβακία, Eλλάδα και Tσεχία.H μεγάλης έκτασης διαφθορά, αποτελεί μέγιστο θέμα ηθικής τάξης και ένα από τα σοβαρότερο άλυτα (και επιδεινούμενα) οικονομικά και κοινωνικά προβλήματα της χώρας μας. Eίναι, κατά συνέπεια, επείγουσα ανάγκη να καταβληθεί σύντονη προσπάθεια, τόσο από την κυβέρνηση με την αυστηρή τήρηση των νόμων που υπάρχουν (και την ψήφιση όσων νέων χρειάζονται) και τη χωρίς επιείκεια επιβολή των ποινών που προβλέπονται στους παρανομούντες όσο και από όλα τα κόμματα και όλους τους πολίτες, ώστε να παταχθεί το καρκίνωμα αυτό της κοινωνίας και της οικονομίας της χώρας μας

ΕΙΝΑΙ ΑΡΑΓΕ ΠΟΛΛΑ Ή ΛΙΓΑ ΧΡΗΜΑΤΑ ΤΑ 5.000.000€?

ΜΕΓΑ ΤΟ ΠΕΝΘΟΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟ

«Ως αετός»
"Όσοι το χάλκεον χέρι
βαρύ του φόβου αισθάνονται,
ζυγόν δουλείας ας έχωσι·
θέλει αρετήν και τόλμην
η ελευθερία.
Α.Κάλβος