ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ ΔΕΚ:
PSI - ΝΟΜΟΣ 4050/2012-Αποζημιωση
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ
ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (πρώτο τμήμα)
της 11ης Ιουνίου 2015
(*)
«Προδικαστική παραπομπή — Δικαστική συνεργασία σε αστικές
υποθέσεις — Κοινοποίηση δικαστικών και εξωδίκων πράξεων — Κανονισμός (EK)
1393/2007 — Άρθρο 1, παράγραφος 1 — Έννοια των “αστικών ή εμπορικών υποθέσεων”
— Ευθύνη του κράτους για τις acta jure imperii»
Στις συνεκδικαζόμενες υποθέσεις C‑226/13, C‑245/13, C‑247/13
και C‑578/13, με αντικείμενο τέσσερις αιτήσεις προδικαστικής αποφάσεως δυνάμει
του άρθρου 267 ΣΛΕΕ, εκ των οποίων τρεις υποβλήθηκαν από το Landgericht
Wiesbaden (Γερμανία), με αποφάσεις της 16ης και της 18ης Απριλίου 2013, οι
οποίες περιήλθαν στο Δικαστήριο, αντιστοίχως, στις 29 Απριλίου 2013, 2 Μαΐου
2013 και 3 Μαΐου 2013, και μία υποβλήθηκε από το Landgericht Kiel (Γερμανία),
με απόφαση της 25ης Οκτωβρίου 2013, η οποία περιήλθε στο Δικαστήριο στις 15
Νοεμβρίου 2013, στο πλαίσιο των δικών
ΙΣΤΟΡΙΚΟ
Οι ενάγοντες των
κύριων δικών, άπαντες κάτοικοι Γερμανίας, απέκτησαν ομόλογα της Ελληνικής
Δημοκρατίας που κατατέθηκαν στους λογαριασμούς τους κινητών αξιών τους οποίους
διαχειρίζονταν τράπεζες.
Κατόπιν της εκδόσεως
του νόμου 4050/2012, η Ελληνική Δημοκρατία, τον Φεβρουάριο του 2012, απηύθυνε
στους ενάγοντες των κύριων δικών πρόσκληση ανταλλαγής δανείων που προέβλεπε,
ιδίως, την ανταλλαγή των ελληνικών κρατικών ομολόγων με νέα κρατικά ομόλογα σημαντικά
μειωμένης ονομαστικής αξίας. Για την υλοποίηση της ανταλλαγής αυτής προβλεπόταν
η ρητή αποδοχή εκ μέρους των ιδιωτών πιστωτών.
Παρά το γεγονός ότι δεν υπήρξε τέτοια αποδοχή εκ μέρους
κανενός από τους ενάγοντες των κύριων δικών, η Ελληνική Δημοκρατία προχώρησε
εντούτοις τον Μάρτιο του 2012 στην ανταλλαγή που είχε προτείνει και, παρά τις
διαμαρτυρίες των ως άνω εναγόντων, δεν τους απέδωσε τη νομή των τίτλων που ήταν
κατατεθειμένοι στους λογαριασμούς τους κινητών αξιών. Εν τω μεταξύ τα επίδικα
στην υπόθεση C‑578/13 ομόλογα είχαν λήξει.
Υπ’ αυτές τις συνθήκες, οι ενάγοντες των κύριων δικών
ενήγαγαν την Ελληνική Δημοκρατία ενώπιον των αιτούντων δικαστηρίων με αίτημα
είτε την ανόρθωση της ζημίας τους λόγω προσβολής της νομής και της κυριότητας
είτε την εκπλήρωση των ληξιπρόθεσμων αρχικών συμβατικών υποχρεώσεων είτε την
καταβολή αποζημιώσεως.
Η ΑΠΟΦΑΣΗ :
«Το άρθρο 1,
παράγραφος 1, του κανονισμού (EK) 1393/2007 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του
Συμβουλίου, της 13ης Νοεμβρίου 2007, περί επιδόσεως και κοινοποιήσεως στα κράτη
μέλη δικαστικών και εξωδίκων πράξεων σε αστικές ή εμπορικές υποθέσεις και
κατάργησης του κανονισμού (ΕΚ) 1348/2000 του Συμβουλίου, έχει την έννοια ότι
αγωγές περί ανορθώσεως της ζημίας λόγω προσβολής της νομής και της κυριότητας,
περί εκπληρώσεως της συμβάσεως και περί καταβολής αποζημιώσεως, όπως οι
επίμαχες στις κύριες δίκες, οι οποίες ασκήθηκαν από ιδιώτες, δικαιούχους
κρατικών ομολόγων, κατά του κράτους που εξέδωσε τα ομόλογα αυτά εμπίπτουν στο
πεδίο εφαρμογής του εν λόγω κανονισμού
στο μέτρο που δεν προκύπτει ότι οι αγωγές αυτές προδήλως δεν υπάγονται
στις αστικές ή εμπορικές υποθέσεις.»
ΤΟ ΠΛΗΡΕΣ ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ:
EΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΧΟΛΙΟ:
1.-Τη δυνατότητα να επιδιώξουν την αποζημίωσή τους από την
Ελλάδα έχουν Γερμανοί κάτοχοι ελληνικών ομολόγων, που αρνήθηκαν να αποδεχθούν
τη ζημιογόνα γι’ αυτούς ανταλλαγή τίτλων του 2012. Τον Φεβρουάριο του 2012, οι
επενδυτές των ελληνικών ομολόγων υπέστησαν 53,5% κούρεμα στην ονομαστική αξία
των τίτλων που διακρατούσαν (PSI) και αρκετοί εξ αυτών δεν δέχθηκαν την
προσφορά αυτή και προσέφυγαν στη γερμανική δικαιοσύνη, η οποία ζήτησε από το
Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης να γνωματεύσει κατά πόσο οι αγωγές αυτές
εμπίπτουν στην κατηγορία «αστικών ή εμπορικών υποθέσεων». Το Δικαστήριο της
Ευρωπαϊκής Ένωσης έκρινε ότι υπάγονται σε αυτή την κατηγορία, κάτι που
επιτρέπει στους ενάγοντες να στραφούν νομικά κατά ενός κράτους.
Νομικοί κύκλοι στην Ελλάδα εκτιμούν ότι η συγκεκριμένη
απόφαση δημιουργεί θετικό κλίμα και για τους Έλληνες μικροομολογιούχους, καθώς
μπορεί να δημιουργήσει νομολογία, στην οποία μπορούν να βασιστούν ώστε να
διεκδικούν τη δικαίωσή τους στα ελληνικά ή ευρωπαϊκά δικαστήρια.
2.. Σημειώνεται ότι με
την ΣτΕ.Ολ 1116/2014 Απέρριψε την αίτηση
ακύρωσης κατά των διατάξεων που
προβλέπουν και ρυθμίζουν την ανταλλαγή τίτλων εκδόσεως ή εγγυήσεως του
Ελληνικού Δημοσίου, τους οποίους κατείχαν ιδιώτες πιστωτές με νέους τίτλους,
προκειμένου να μειωθεί ο δημόσιο χρέος (PSI). Απόρριψη αιτίασης ότι η
προσβαλλόμενη ΠΥΣ δεν φέρει νόμιμη αιτιολογία ως προς την υπαγωγή των τίτλων
των φυσικών προσώπων στις ρυθμίσεις του πρώτου άρθρου του ν. 4050/2012
(Αντίθετη μειοψηφία, σύμφωνα με την οποία η υπερβολική ευρύτητα του όρου
«τίτλος» και η εντελώς άνευ ορίων και χωρίς θέσπιση οποιουδήποτε κριτηρίου
διακριτική ευχέρεια που αναγνωρίζεται στην Διοίκηση με τον «ορισμό» της εννοίας
του «επιλέξιμου τίτλου» αντίκεινται στο Σύνταγμα). Απόρριψη αιτίασης ότι κατά
τον χρόνο έκδοσης των τίτλων δεν είχαν θεσπισθεί νομοθετικώς ή συμφωνηθεί
ρήτρες τροποποίησής τους και ότι δεν είναι κατά το Σύνταγμα επιτρεπτή η
παραβίαση από το Ελληνικό Δημόσιο των όρων των τίτλων αυτών. Κρίθηκε ότι η
επιδίωξη, με τις διατάξεις του άρθρου πρώτου του ν. 4050/2012, μιας
επαναδιαπραγμάτευσης μέρους του δημοσίου χρέους [του οφειλόμενου στον Ιδιωτικό
Τομέα (Private Sector) χρέους] που αναμενόταν να έχει θετική έκβαση, δεν
αντιβαίνει στα άρθρα 5 και 25 παρ. 1 Συντ. και στις αρχές του Συντάγματος, του
Ενωσιακού Δικαίου και της ΕΣΔΑ (Αντίθετη μειοψηφία). Κρίθηκε ότι δεν συντρέχει
νόμιμος λόγος υποβολής στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης προδικαστικού
ερωτήματος επί των ζητημάτων που τίθενται με τις διατάξεις των ν. 4046/2012 και
4050/2012 (Αντίθετη μειοψηφία). Απόρριψη αιτίασης ότι οι προσβαλλόμενες πράξεις
θίγουν περιουσιακής φύσεως δικαιώματα που προστατεύονται με το άρθρο 17 Συντ.
και το άρθρο 1 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της ΕΣΔΑ (Αντίθετες
μειοψηφούσες απόψεις, σύμφωνα με τις οποίες: α) στην έννοια της προστατευομένης
ιδιοκτησίας, περιλαμβάνονται και τα ενοχικά περιουσιακά δικαιώματα και
ειδικότερα οι απαιτήσεις που δύνανται να ικανοποιηθούν και δικαστικώς, όταν
καταστούν ληξιπρόθεσμες, β) δεν συντρέχει το, κατά το άρθρο 1 του Πρώτου
Προσθέτου Πρωτοκόλλου, στοιχείο της δημοσίας ωφελείας για την επίμαχη επέμβαση
στην περιουσία των αιτούντων γ) η επίμαχη επέμβαση στην περιουσία των αιτούντων
αντίκειται στην αρχή της αναλογικότητας). Κρίθηκε ότι οι προσβαλλόμενη πράξη
δεν αντίκειται στην αρχή της ισότητας (Αντίθετη μειοψηφία).
Το πλήρες κείμενο της Αποφάσεως του ΣτΕ: http://www.dsanet.gr/Epikairothta/Nomologia/STE1116_14.htm
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου