Αριθμός 4474/2014
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ
ΤΜΗΜΑ Γ΄
Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του στις 16 Οκτωβρίου 2014, με την εξής σύνθεση: Αικ. Συγγούνα, Αντιπρόεδρος, Πρόεδρος του Γ΄ Τμήματος, Δ. Σκαλτσούνης, Γ. Ποταμιάς, Β. Αναγνωστοπούλου - Σαρρή, Α.-Μ. Παπαδημητρίου, Σύμβουλοι, Π. Γρουμπού, Ι. Παπαγιάννης, Πάρεδροι. Γραμματέας ο Ν. Βασιλόπουλος.
Για να δικάσει την από 22 Μαΐου 2014 αίτηση:
του ...., που τον διόρισε στο ακροατήριο,
κατά 1) του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, το οποίο παρέστη ....
Με την αίτηση αυτή ο αιτών επιδιώκει να ακυρωθεί η υπ’ αριθμ. 14/ 20.5.2014 απόφαση του Συμβουλίου Ιδρύματος του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και κάθε άλλη σχετική πράξη ή παράλειψη.
Η εκδίκαση άρχισε με την ανάγνωση της εκθέσεως του εισηγητή, Παρέδρου Ι. Παπαγιάννη.
Κατόπιν το δικαστήριο άκουσε τον πληρεξούσιο του αιτούντος, ο οποίος ανέπτυξε και προφορικά τους προβαλλόμενους λόγους ακυρώσεως και ζήτησε να γίνει δεκτή η αίτηση και τον πληρεξούσιο του Πανεπιστημίου, ο οποίος ζήτησε την απόρριψή της.
Μετά τη δημόσια συνεδρίαση το δικαστήριο συνήλθε σε διάσκεψη σε αίθουσα του δικαστηρίου κ α ι
Α φ ο ύ μ ε λ έ τ η σ ε τ α σ χ ε τ ι κ ά έ γ γ ρ α φ α
Σ κ έ φ θ η κ ε κ α τ ά τ ο Ν ό μ ο
......
3. Επειδή, ο ν. 4009/2011 για τη δομή, λειτουργία κλπ. των ανωτάτων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων (Α΄ 195) ορίζει στο άρθρο 8 («Όργανα του ιδρύματος»), όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 2 (παρ. 7 και 8) του ν. 4076/2012 (Α΄ 159), τα εξής: «1. ... 10. Το Συμβούλιο του ιδρύματος έχει τις ακόλουθες αρμοδιότητες και όσες άλλες προβλέπονται από τις διατάξεις του παρόντος νόμου, του Οργανισμού και του Εσωτερικού Κανονισμού: α) τη χάραξη στρατηγικής για την ανάπτυξη του ιδρύματος σε τοπικό, εθνικό, ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο ... β) τη γενική εποπτεία και τον έλεγχο της λειτουργίας του ιδρύματος σύμφωνα με τον Οργανισμό και τον Εσωτερικό Κανονισμό, γ) την έγκριση της πρότασης για την έκδοση και αναθεώρηση του Οργανισμού ..., δ) την έγκριση και αναθεώρηση του Εσωτερικού Κανονισμού ..., ε) την ανάληψη πρωτοβουλιών για τη σύνδεση του ιδρύματος με την κοινωνία και την οικονομία, καθώς και τη συμβολή του στην ανάπτυξη της χώρας, στ) τον καθορισμό των κατευθύνσεων για την ανάπτυξη του ιδρύματος, επί τη βάσει των οποίων ο πρύτανης καταρτίζει το σχέδιο συμφωνιών προγραμματικού σχεδιασμού ..., ζ) την έγκριση του ετήσιου τακτικού οικονομικού προϋπολογισμού και των τροποποιήσεών του, του τελικού οικονομικού απολογισμού του ιδρύματος, καθώς και του προγράμματος δημοσίων επενδύσεων που αφορά το ίδρυμα, η) την έγκριση του ετήσιου προγραμματισμού και απολογισμού για την αξιοποίηση της περιουσίας του ιδρύματος, θ) την έγκριση του ετήσιου απολογισμού των δραστηριοτήτων και της εν γένει λειτουργίας του ιδρύματος, ι) ... 15. Ως πρύτανης εκλέγεται καθηγητής πρώτης βαθμίδας Α.Ε.Ι. της ημεδαπής ή της αλλοδαπής, με ελληνική ιθαγένεια και άριστη γνώση της ελληνικής γλώσσας, αναγνωρισμένο κύρος και σημαντική διοικητική εμπειρία. 16. α) Ο Πρύτανης εκλέγεται από τους καθηγητές και τους υπηρετούντες λέκτορες του ιδρύματος, με άμεση, μυστική και καθολική ψηφοφορία, ύστερα από διεθνή πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος, η οποία εκδίδεται από τον πρόεδρο του Συμβουλίου ... β) Την ευθύνη της οργάνωσης της διαδικασίας ανάδειξης του Πρύτανη έχει τριμελής επιτροπή, η οποία συγκροτείται με απόφαση του Συμβουλίου και αποτελείται από καθηγητές πρώτης βαθμίδας του οικείου ιδρύματος. ... Η επιτροπή ... συγκεντρώνει τις υποψηφιότητες και εκθέτει στο Συμβούλιο τα ακαδημαϊκά και διοικητικά προσόντα των υποψηφίων κατ’ αλφαβητική σειρά. γ) Το Συμβούλιο, με απόφασή του, που λαμβάνεται με πλειοψηφία των δύο τρίτων του συνόλου των μελών του, επιλέγει ... εφόσον είναι δεκαπενταμελές, τρεις υποψηφίους μεταξύ αυτών που συγκεντρώνουν τα τυπικά προσόντα, που προβλέπονται στην παράγραφο 15 και ύστερα από εκτίμηση των ουσιαστικών τους προσόντων, προσκαλεί τους υποψηφίους σε ακρόαση ανοικτή στην κοινότητα του ιδρύματος. Μέσα σε προθεσμία δύο ημερών από την ακρόαση, σύμφωνα με το προηγούμενο εδάφιο, καλούνται όλοι οι καθηγητές του ιδρύματος να εκλέξουν, μεταξύ των ... υποψηφίων που επιλέχθηκαν, τον Πρύτανη του ιδρύματος. ... δ) Ο Πρύτανης διορίζεται με απόφαση του Συμβουλίου, που δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, για τετραετή θητεία. Ο Υπουργός Παιδείας ... εκδίδει διαπιστωτική πράξη για το διορισμό του Πρύτανη. ... 17. ... 18. Ο πρύτανης έχει τις ακόλουθες αρμοδιότητες και όσες άλλες προβλέπονται από τις διατάξεις του νόμου αυτού, του Οργανισμού και του Εσωτερικού Κανονισμού: α) Προΐσταται του ιδρύματος και το διευθύνει, έχει την ευθύνη για την εύρυθμη λειτουργία των υπηρεσιών του, επιβλέπει την τήρηση των νόμων, του Οργανισμού και του Εσωτερικού Κανονισμού και μεριμνά για τη συνεργασία των οργάνων του ιδρύματος, των διδασκόντων και των φοιτητών. β) ... δ) Μετέχει χωρίς ψήφο στις συνεδριάσεις του Συμβουλίου του ιδρύματος. Μπορεί, επίσης, να μετέχει χωρίς ψήφο στις συνεδριάσεις όλων των λοιπών συλλογικών οργάνων του ιδρύματος. ε) Καταρτίζει σχέδιο Οργανισμού και Εσωτερικού Κανονισμού, τους οποίους εισηγείται προς έγκριση στο Συμβούλιο του ιδρύματος ... στ) Καταρτίζει και αναμορφώνει τον ετήσιο τακτικό οικονομικό προϋπολογισμό και τελικό οικονομικό απολογισμό του ιδρύματος, καθώς και τους αντίστοιχους του προγράμματος δημοσίων επενδύσεων, τους οποίους υποβάλλει προς έγκριση στο Συμβούλιο. ζ) Καταρτίζει και αναμορφώνει τον ετήσιο απολογισμό των δραστηριοτήτων και της εν γένει λειτουργίας του ιδρύματος, τον οποίο υποβάλλει προς έγκριση στο Συμβούλιο. η) Προκηρύσσει τις θέσεις καθηγητών. θ) ... ια) Μπορεί να ζητά από οποιοδήποτε όργανο, πλην του Συμβουλίου του ιδρύματος, στοιχεία και έγγραφα για κάθε υπόθεση του ιδρύματος. ιβ) Συγκαλεί οποιοδήποτε συλλογικό όργανο, πλην του Συμβουλίου του ιδρύματος, όταν αυτό παραλείπει παρανόμως να λάβει αποφάσεις, και προεδρεύει των εργασιών του χωρίς δικαίωμα ψήφου. ιγ) Λαμβάνει συγκεκριμένα μέτρα για την αντιμετώπιση επειγόντων ζητημάτων, όταν τα αρμόδια όργανα διοίκησης του ιδρύματος, πλην του Συμβουλίου, αδυνατούν να λειτουργήσουν και να λάβουν αποφάσεις. ιδ) Είναι υπεύθυνος για τη λήψη μέτρων για την προστασία και ασφάλεια του προσωπικού και της περιουσίας του ιδρύματος. ιε) ... ιστ) Κατανέμει τις πιστώσεις στις εκπαιδευτικές, ερευνητικές και λοιπές δραστηριότητες του ιδρύματος στο πλαίσιο της αντίστοιχης συμφωνίας προγραμματικού σχεδιασμού. ιζ) Οργανώνει και καταργεί τα προγράμματα σπουδών με απόφασή του, η οποία εκδίδεται ύστερα από γνώμη της Συγκλήτου και εγκρίνεται από το Συμβούλιο. 19. ...».
4. Επειδή, όπως προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου, μετά την έκδοση της υπ’ αρ. 23373/19-21.3.2014 Διεθνούς Προσκλήσεως Εκδηλώσεως Ενδιαφέροντος του Προέδρου του Σ.Ι. του Α.Π.Θ. για τη θέση του Πρύτανη του Πανεπιστημίου αυτού, με την οποία εκλήθησαν οι ενδιαφερόμενοι να υποβάλουν μέχρι τις 2.5.2014 σχετικές αιτήσεις υποψηφιότητας, το Σ.Ι. του Α.Π.Θ. εξέδωσε στις 11.4.2014 «Ανακοίνωση» με τίτλο «Θέσεις του Συμβουλίου Ιδρύματος για τα Κριτήρια Αξιολόγησης των Υποψηφίων Πρυτάνεων του ΑΠΘ». Στην ανακοίνωση αυτήν αναφέρονται τα εξής: «Ο Πρύτανης, ο οποίος προΐσταται της Συγκλήτου και καθοδηγεί τη δράση των Αναπληρωτών Πρύτανη, προσδοκάται να συνεργάζεται παραγωγικά με το Συμβούλιο και τα λοιπά όργανα της πανεπιστημιακής διοίκησης και να έχει κεντρικό ρόλο στο σύνολο των ακαδημαϊκών και διοικητικών δραστηριοτήτων του Πανεπιστημίου. Θα πρέπει να διαθέτει την προθυμία και την ικανότητα να ασκεί επιρροή υπέρ του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου και να εκπροσωπεί τα συμφέροντά του, να διασφαλίζει την οικονομική ευρωστία του και τη θετική δημόσια εικόνα του μέσα από δραστήρια ανάπτυξη πρωτοβουλιών, τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό, σε συνεργασία και με εξωπανεπιστημιακούς φορείς και ιδιώτες, συμπεριλαμβανομένων και των αποφοίτων του ΑΠΘ. Το Συμβούλιο προσβλέπει σε μια στενή συνεργασία με τον Πρύτανη για την επίτευξη μιας σταθερής οικονομικής βάσης, η οποία θα επιτρέπει την υλοποίηση των στόχων του Πανεπιστημίου. Είναι απαραίτητο όλοι οι υποψήφιοι για την Πρυτανεία να προβάλουν ένα όραμα για τη μελλοντική στρατηγική ανάπτυξη του ΑΠΘ, το οποίο θα πληροί τις προδιαγραφές που αναφέρθηκαν και το οποίο θα βρει ευρεία απήχηση στην ακαδημαϊκή κοινότητα. Οι υποψήφιοι Πρυτάνεις θα πρέπει να διαθέτουν τα εξής προσόντα: Υψηλού κύρους ακαδημαϊκή δράση, με αποδεδειγμένη αριστεία στη διδασκαλία και την έρευνα, ευρέα επιστημονικά ενδιαφέροντα, δημιουργικότητα και διάθεση προσφοράς και υπεράσπισης των ιδανικών και αξιών της διεθνούς πανεπιστημιακής κοινότητας. Διοικητικές ικανότητες και σημαντική διοικητική εμπειρία σε Πανεπιστήμια ή οργανισμούς με δράση αντίστοιχη με αυτήν του Πανεπιστημίου. Προθυμία και ικανότητα να συνεργάζονται δημιουργικά με τα λοιπά όργανα της διοίκησης για την επίτευξη των στόχων του Πανεπιστημίου. Ηγετικές ικανότητες σε συνδυασμό με αφοσίωση στις αξίες της δικαιοσύνης, της αξιοκρατίας και της διαφάνειας. Τη δυνατότητα, το ταλέντο και το όραμα να επιτύχουν την προβολή του Πανεπιστημίου, με αναπτυξιακές δραστηριότητες στην Ελλάδα και διεθνώς. Ευαισθησία και ενθουσιασμό για την ξεχωριστή θέση που κατέχει το ΑΠΘ στην πόλη της Θεσσαλονίκης, καθώς και προθυμία και όραμα να ενισχύσουν τους δεσμούς ανάμεσα στο ΑΠΘ αφ’ ενός και την πόλη και την ευρύτερη κοινωνία της Βορείου Ελλάδος αφ’ ετέρου».
5. Επειδή, η ως άνω ανακοίνωση του Σ.Ι. δεν αποτελεί, ενόψει του εκτεθέντος περιεχομένου της, κανονιστική πράξη θεσπίσεως νέων κριτηρίων για την ανάδειξη των υποψηφίων προς εκλογή πρυτάνεων, διαφορετικών από τα προβλεπόμενα στο νόμο, αλλά πράξη στερούμενη εκτελεστού χαρακτήρα με την οποία εξειδικεύονται οι αόριστες έννοιες του «αναγνωρισμένου κύρους» και της «σημαντικής διοικητικής εμπειρίας», με τις οποίες περιγράφονται στο νόμο (άρθρο 8 παρ. 15 ν. 4009/2011) τα ουσιαστικά κριτήρια που πρέπει να πληρούν οι υποψήφιοι προς εκλογή για τη θέση του Πρύτανη. Η εξειδίκευση αυτή επιχειρήθηκε από το Σ.Ι. ως οδηγός για την παρουσίαση από τους υποψηφίους των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών της υποψηφιότητάς τους, καθώς και των απόψεών τους για την άσκηση της διοικήσεως του Ιδρύματος. Όπως, εξάλλου, προκύπτει (α) από τον «Πίνακα Στοιχείων Υποψηφίων Πρυτανικών Εκλογών ΑΠΘ 2014», τον οποίο συνέταξε και υπέβαλε στο Σ.Ι. η ορισθείσα προς τούτο τριμελής Επιτροπή καθηγητών του Α.Π.Θ. και (β) από την από 20.5.2014 απόφαση του Σ.Ι., η αξιολόγηση και επιλογή των υποψηφίων στηρίχθηκε σε νόμιμα στοιχεία κρίσεως, αναγόμενα στα ως άνω κριτήρια επιλογής, όπως, ιδίως, τα αναφερόμενα αναλυτικώς στον ως άνω Πίνακα επί μέρους δεδομένα, τα οποία αφορούν την ακαδημαϊκή σταδιοδρομία των υποψηφίων, το ερευνητικό και συγγραφικό τους έργο (δημοσιεύσεις σε διεθνή περιοδικά, βιβλία και μονογραφίες, ερευνητικά προγράμματα, ανάπτυξη ερευνητικών χώρων και κατευθύνσεων, διεθνής αναγνώριση του έργου τους) και την περιγραφή της διοικητικής τους εμπειρίας σε διάφορες θέσεις εντός και εκτός του Α.Π.Θ.. Ενόψει των ανωτέρω, ο λόγος ακυρώσεως, με τον οποίο προβάλλεται ότι το Σ.Ι. του Α.Π.Θ. παραβίασε με την προαναφερθείσα ανακοίνωσή του τα όρια της αρμοδιότητάς του θεσπίζοντας και εφαρμόζοντας κριτήρια για την επιλογή των υποψηφίων πρυτάνεων βαίνοντα πέραν των νομίμων ουσιαστικών προσόντων αυτών, πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος.
6. Επειδή, όπως προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου, πριν την έκδοση της προσβαλλομένης αποφάσεως διενεργήθηκε, κατόπιν της από 9.5.2014 προσκλήσεως του Προέδρου του Σ.Ι. του Α.Π.Θ., προφορική ακρόαση (συνέντευξη) όσων υπέβαλαν αίτηση εκδηλώσεως ενδιαφέροντος, προκειμένου να επιλεγούν ως υποψήφιοι για εκλογή στη θέση του Πρύτανη. Κατά την εν λόγω συνέντευξη, η οποία πραγματοποιήθηκε ενώπιον του Σ.Ι. στις 14, 15 και 16 Μαΐου 2014 (πρακτικό 13ης συνεδριάσεως), υποβλήθηκαν από το Σ.Ι. προς τους υποψηφίους ερωτήματα σχετικά με τα χαρακτηριστικά της υποψηφιότητάς τους (σημαντικές προσφορές τους στη διδασκαλία και έρευνα, σημαντικότερες επιστημονικές εργασίες τους, πιστοποίηση εθνικής και διεθνούς αναγνωρίσεως του επιστημονικού τους έργου), καθώς και ερωτήματα σχετικά με σημαντικά ζητήματα ακαδημαϊκής και διοικητικής φύσεως, τα οποία απασχολούν το Ίδρυμα (αναβάθμιση του επιπέδου έρευνας και διδασκαλίας, φύλαξη και καθαριότητα των χώρων του Πανεπιστημίου, οργάνωση των διοικητικών υπηρεσιών του, οικονομικός προγραμματισμός, προσέλκυση μη κρατικών κονδυλίων, συνεργασία με άλλα όργανα του ιδρύματος).
7. Επειδή, η διενέργεια της ανωτέρω ακροάσεως, καθώς και το περιεχόμενο αυτής, δεν αντίκεινται στις παρατεθείσες διατάξεις του άρθρου 8 παρ. 16 του ν. 4009/2011. Και τούτο, διότι, εφόσον το Σ.Ι. επιλέγει τους υποψηφίους προς εκλογή όχι μόνο βάσει τυπικών κριτηρίων, αλλά μετά από αξιολόγηση των σχετικών ουσιαστικών προσόντων τους (αναγνωρισμένο κύρος, σημαντική διοικητική εμπειρία), δεν κωλύεται να διενεργήσει προφορική ακρόαση των υποψηφίων ενώπιόν του, προκειμένου να σχηματίσει πληρέστερη εικόνα για την προσωπικότητα καθενός από αυτούς, παρέχοντάς του ταυτόχρονα τη δυνατότητα να εκθέσει και προφορικά τις απόψεις του για την υποψηφιότητα του ιδίου και τις λοιπές υποψηφιότητες. Με τα δεδομένα αυτά, ο λόγος ακυρώσεως, με τον οποίο προβάλλεται ότι η πραγματοποιηθείσα προφορική ακρόαση των υποψηφίων είναι μη νόμιμη, διότι δεν προβλέπεται ρητώς από το νόμο, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, τούτο δε ανεξαρτήτως του ότι ο αιτών έλαβε μέρος στην ανωτέρω ακρόαση, χωρίς να διατυπώσει οποιαδήποτε επιφύλαξη ως προς τη νομιμότητά της.
8. Επειδή, όπως βεβαιώνεται με το μνημονευθέν πρακτικό της 13ης συνεδριάσεως/14-16.5.2014 του Σ.Ι. του Α.Π.Θ., η συνέντευξη των ενδιαφερομένων κατά τις ανωτέρω ημερομηνίες ηχογραφήθηκε και αποτυπώθηκε σε ψηφιακό δίσκο (CD), ο οποίος αποτέλεσε στοιχείο του φακέλου της υποθέσεως που διαβιβάσθηκε στο Δικαστήριο από το καθού η αίτηση νομικό πρόσωπο ήδη πριν την πρώτη συζήτηση της υποθέσεως ενώπιον της πενταμελούς συνθέσεως του Τμήματος, το δε περιεχόμενο του εν λόγω ψηφιακού δίσκου αποτυπώθηκε ακολούθως, μετά την απομαγνητοφώνησή του, σε έντυπη μορφή και το σχετικό έγγραφο διαβιβάσθηκε στο Δικαστήριο πριν τη συζήτηση της υποθέσεως ενώπιον της επταμελούς συνθέσεως του Τμήματος. Υπό τα δεδομένα αυτά, ο λόγος ακυρώσεως με τον οποίο προβάλλεται ότι το Σ.Ι. δεν τήρησε νομοτύπως έγγραφα πρακτικά της επίμαχης ακροάσεως, ώστε να καθίσταται εφικτός ο ακυρωτικός έλεγχος της ασκήσεως της διακριτικής ευχερείας του κατά την αξιολόγηση και επιλογή των υποψηφίων, πρέπει να απορριφθεί προεχόντως ως ερειδόμενος επί εσφαλμένης προϋποθέσεως. Μειοψήφησε ο Σύμβουλος Γ. Ποταμιάς, ο οποίος υποστήριξε τη γνώμη ότι ο ανωτέρω λόγος είναι βάσιμος και θα έπρεπε να γίνει δεκτός, καθόσον, ενόψει του ότι η εκλογή Πρύτανη γίνεται σε δύο στάδια και στο πρώτο από αυτά μπορεί να αποκλείονται ορισμένοι υποψήφιοι, η συνέντευξη αυτών, έστω και ως οικειοθελής τύπος, πρέπει να διενεργείται με τήρηση των προϋποθέσεων που έχουν τεθεί με την υπ’ αριθ. 3058/2009 απόφαση της Ολομελείας του Δικαστηρίου, δηλαδή με έγγραφη σύνταξη των οικείων πρακτικών είτε αυτοτελώς είτε ενσωματωμένων στην απόφαση, η οποία εξυπηρετεί τη σχετική γνώση τόσο των υποψηφίων, όσο και του οργάνου που θα επιλέξει τους υποψηφίους προς εκλογή. Άρα, η έγγραφη σύνταξη των πρακτικών αυτών αποτελεί ουσιώδη τύπο της διαδικασίας, ο οποίος πρέπει να τηρείται προ της εκδόσεως της σχετικής αποφάσεως του Σ.Ι..
9. Επειδή, όπως προκύπτει από την αιτιολογική έκθεση του ν. 4009/2011 και τις μνημονευθείσες διατάξεις του άρθρου 8 του νόμου αυτού, ο νομοθέτης απέβλεψε «στη βελτίωση του πλαισίου οργάνωσης και λειτουργίας των Α.Ε.Ι. και στην προσαρμογή του στις εξελισσόμενες κοινωνικές, οικονομικές και επιστημονικές συνθήκες και απαιτήσεις και, με τον τρόπο αυτό, στη δημιουργία των αναγκαίων όρων για την ανάπτυξη της ανώτατης εκπαίδευσης στη χώρα μας». Στο πλαίσιο αυτό, ο Πρύτανης χαρακτηρίζεται ως ο «ακαδημαϊκός ηγέτης» του ιδρύματος, ο οποίος «έχει την ευθύνη της διοίκησής του» και ο οποίος, περαιτέρω, «Καταρτίζει τον Οργανισμό, τον Εσωτερικό Κανονισμό, τον ετήσιο τακτικό οικονομικό προϋπολογισμό και τον τελικό οικονομικό απολογισμό του Ιδρύματος, καθώς και τον αντίστοιχο του προγράμματος δημοσίων επενδύσεων, τους οποίους υποβάλλει προς έγκριση στο Συμβούλιο. Προκηρύσσει τις θέσεις των καθηγητών, εκδίδει τις πράξεις διορισμού του προσωπικού του ιδρύματος, συγκαλεί οποιοδήποτε συλλογικό όργανο (πλην του Συμβουλίου του ιδρύματος), όταν αυτό παραλείπει παρανόμως να λάβει αποφάσεις, και κατανέμει τις πιστώσεις στις εκπαιδευτικές, ερευνητικές και λοιπές δραστηριότητες του ιδρύματος κατά τον αντίστοιχο προγραμματικό σχεδιασμό του». Στην ίδια αιτιολογική έκθεση αναφέρονται για το Σ.Ι. τα εξής: «Οι κύριες αρμοδιότητες του Συμβουλίου είναι ελεγκτικές και εγκριτικές συγκεκριμένων πράξεων της διοίκησης του ιδρύματος. Το Συμβούλιο καθορίζει τις βασικές κατευθύνσεις του ιδρύματος, το στρατηγικό πλαίσιο ανάπτυξης και διαμόρφωσης της ιδιαίτερης φυσιογνωμίας του. Εγκρίνει τον προϋπολογισμό και τον απολογισμό του. Επίσης, ύστερα από διεθνή πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος, εκλέγει τον πρύτανη, καθώς και τους κοσμήτορες των σχολών [οι εκλογές αυτές προβλέπεται ήδη ότι γίνονται από αντίστοιχα εκλεκτορικά σώματα]. Με τις αρμοδιότητες αυτές, το Συμβούλιο αποτελεί ένα αποτελεσματικό όργανο εποπτείας και λογοδοσίας σε αυτό των λοιπών οργάνων κάθε ιδρύματος». Από τα ανωτέρω συνάγεται ότι ο νομοθέτης επιδίωξε ισόρροπη κατανομή αρμοδιοτήτων και ρόλων μεταξύ του Πρύτανη και του Σ.Ι. στο πλαίσιο της νέας οργανώσεως των Α.Ε.Ι., με στόχο την προσαρμογή και ανάπτυξή τους στις σύγχρονες συνθήκες. Στο πλαίσιο αυτό, καθορίσθηκαν με το άρθρο 8 παρ. 18 του ν. 4009/2011, όπως ισχύει, οι αρμοδιότητες του Πρύτανη, μεταξύ των οποίων (περ. δ΄) περιλαμβάνεται η συμμετοχή του, χωρίς ψήφο, στις συνεδριάσεις του Συμβουλίου του Ιδρύματος. Από τη διάταξη αυτή, η οποία δεν κάνει διάκριση μεταξύ συνεδριάσεων του Σ.Ι. ανάλογα με το αντικείμενό τους, προκύπτει, ενόψει και της επιδιωχθείσης ισορροπίας μεταξύ των δύο βασικών οργάνων διοικήσεως του Ιδρύματος, ότι ο Πρύτανης πρέπει να καλείται, επί ποινή ακυρότητας της οικείας συνεδριάσεως και της πράξεως που εκδίδεται κατ’ αυτήν, σε όλες τις συνεδριάσεις του Σ.Ι., συμπεριλαμβανομένων και αυτών που λαμβάνουν χώρα στο πλαίσιο της διαδικασίας εκλογής νέου Πρύτανη. Είναι, εξάλλου, αδιάφορο από την άποψη της υποχρεωτικής τηρήσεως του ως άνω τύπου (της κλήσεως) το ενδεχόμενο συνδρομής προσωπικού ή άλλου κωλύματος του Πρύτανη να μετάσχει στην οικεία συνεδρίαση. Εφόσον δε συντρέχει τέτοιο κώλυμα ο Πρύτανης αναπληρώνεται από το νόμιμο αναπληρωτή του, εφόσον, βεβαίως και ο τελευταίος δεν κωλύεται. Ενόψει των ανωτέρω, η από 20.5.2014 απόφαση του Σ.Ι. του Α.Π.Θ., με την οποία έγινε η επιλογή των προς εκλογή υποψηφίων κατά παράλειψη του αιτούντος, χωρίς να προηγηθεί πρόσκληση στη σχετική συνεδρίαση του κατά τον ανωτέρω χρόνο Πρύτανη του Α.Π.Θ., είναι μη νόμιμη κατά τον βασίμως προβαλλόμενο σχετικό λόγο ακυρώσεως. Μειοψήφησε η Πρόεδρος του Τμήματος Αικ. Συγγούνα, προς τη γνώμη της οποίας συντάχθηκε ο Πάρεδρος Ι. Παπαγιάννης, οι οποίοι υποστήριξαν τα εξής: Όπως προκύπτει από τις παρατεθείσες διατάξεις του άρθρου 8 παρ. 10 του ν. 4009/2011, στο Σ.Ι. ανατίθενται αρμοδιότητες επιτελικού και εποπτικού χαρακτήρα, όπως, ιδίως, η γενική εποπτεία και ο έλεγχος της λειτουργίας του Ιδρύματος σύμφωνα με τον Οργανισμό και τον Εσωτερικό Κανονισμό του και, περαιτέρω, ο καθορισμός των βασικών κατευθύνσεων του Ιδρύματος, το στρατηγικό πλαίσιο αναπτύξεως και διαμορφώσεως της φυσιογνωμίας του, καθώς και η έγκριση, κατόπιν προτάσεων που καταρτίζονται από τον Πρύτανη, του προϋπολογισμού και απολογισμού του και του οικείου προγράμματος δημοσίων επενδύσεων, του προγραμματισμού και απολογισμού για την αξιοποίηση της περιουσίας του, καθώς και του απολογισμού των δραστηριοτήτων και της εν γένει λειτουργίας του. Εξάλλου, ο Πρύτανης, στον οποίο ανατίθεται η κύρια ευθύνη για την τρέχουσα διοίκηση του Ιδρύματος, μετέχει των συνεδριάσεων του Σ.Ι. οι οποίες αφορούν την άσκηση των αρμοδιοτήτων του Συμβουλίου κατά τη διάταξη του άρθρου 8 παρ. 10 του ν. 4009/2011, είτε αυτές συνδέονται άμεσα με την άσκηση συναφών αρμοδιοτήτων του ίδιου του Πρύτανη (π.χ. υποβολή προτάσεων αυτού προς έγκριση από το Σ.Ι., ενέργειες του Πρύτανη σε εκτέλεση αποφάσεων του Σ.Ι.) είτε αφορούν γενικότερα τη λειτουργία του Ιδρύματος (δεδομένου ότι ο Πρύτανης προΐσταται αυτού και το διευθύνει, έχει την ευθύνη για την εύρυθμη λειτουργία όλων των υπηρεσιών του και επιβλέπει την τήρηση των νόμων, του Οργανισμού και του Εσωτερικού Κανονισμού του). Ενόψει των ανωτέρω, ο νόμος επιβάλλει πράγματι τη συμμετοχή, χωρίς ψήφο, του εκάστοτε εν ενεργεία Πρύτανη στις σχετικές με τα ανωτέρω ζητήματα συνεδριάσεις του Σ.Ι., με σκοπό τη διασφάλιση της συνεργασίας των ανωτέρω πανεπιστημιακών οργάνων και του συντονισμού των ενεργειών τους χάριν της αποτελεσματικής διοικήσεως και λειτουργίας του ιδρύματος. Ο δικαιολογητικός, όμως, αυτός λόγος δεν συντρέχει όταν το Σ.Ι. ενεργεί ως όργανο της διαδικασίας αναδείξεως νέου Πρύτανη. Η διεξαγωγή της διαδικασίας αυτής, η οποία έχει χαρακτήρα σύνθετης διοικητικής ενέργειας με απόληξη την εκλογή του νέου Πρύτανη από το σύνολο των εχόντων δικαίωμα ψήφου εκλεκτόρων, προβλέπεται από την παρ. 16 του άρθρου 8 του ν. 4009/2011 ως διαδικασία ειδική, η οποία κινείται από τον Πρόεδρο του Σ.Ι., οργανώνεται από τριμελή επιτροπή καθηγητών του Ιδρύματος οριζόμενη ειδικά για το σκοπό αυτό, περιλαμβάνει δε την επιλογή από το Σ.Ι. των υποψηφίων και τελικά την εκλογή του Πρύτανη από το εκλεκτορικό σώμα. Οι εν λόγω αρμοδιότητες, περιοριζόμενες ως εκ της φύσεώς τους αποκλειστικά στη διαδικασία αναδείξεως οργάνου διοικήσεως, δεν αφορούν τη λειτουργία του Ιδρύματος καθ’ εαυτήν, ώστε να απαιτείται, ως ουσιώδης τύπος της διαδικασίας, η συμμετοχή του απερχομένου Πρύτανη στο Συμβούλιο χάριν της συντονισμένης και αποτελεσματικής διοικήσεώς του, λαμβανομένου μάλιστα υπόψη και του ενδεχομένου να έχει λήξει ήδη η θητεία του σε προγενέστερο χρονικό σημείο και να μην υφίσταται ως διοικητικό όργανο κατά το χρόνο της συνεδριάσεως του Σ.Ι. (όπως συμβαίνει ήδη εν προκειμένω). Ενόψει των ανωτέρω, η διάταξη του άρθρου 8 παρ. 18 περ. δ΄ του ν. 4009/2011 δεν επιβάλλει, κατά τη μειοψηφήσασα γνώμη, ως ουσιώδη τύπο της διαδικασίας την πρόσκληση του Πρύτανη στη συνεδρίαση του Σ.Ι. κατά την οποία λαμβάνεται η απόφαση επιλογής των υποψηφίων προς εκλογή πρυτάνεων και, επομένως, ο ως άνω λόγος ακυρώσεως θα έπρεπε να απορριφθεί ως αβάσιμος.
10. Επειδή, κατόπιν των ανωτέρω, η κρινόμενη αίτηση πρέπει να γίνει δεκτή για τον προεκτεθέντα λόγο και να ακυρωθεί η παραδεκτώς προσβαλλόμενη απόφαση του Υπουργού Παιδείας και Θρησκευμάτων (Φ.120.61/29/121983/Β2/31.7.2014), με την οποία ολοκληρώθηκε η σύνθετη διοικητική ενέργεια εκλογής και διορισμού του .... ως Πρύτανη του Α.Π.Θ., συνακυρουμένων, ως ενσωματωθεισών σε αυτήν, (α) της από 20.5.2014 αποφάσεως του Σ.Ι. του Α.Π.Θ. περί επιλογής των υποψηφίων προς εκλογή και (β) της υπ’ αριθ. πρωτ. 36453/14.7.2014 αποφάσεως του Σ.Ι. του Α.Π.Θ. (φ. 443/24.7.2014 και διόρθωση σφάλματος φ. 581/24.9.2014, τ. Υ.Ο.Δ.Δ.) περί διορισμού ως Πρύτανη του ...... Παρέλκει δε, κατόπιν τούτων, ως αλυσιτελής η εξέταση των λοιπών λόγων ακυρώσεως. Ακολούθως, η υπόθεση πρέπει να αναπεμφθεί στο Α.Π.Θ., προκειμένου η διαδικασία να επαναληφθεί νομίμως από το στάδιο κατά το οποίο ακυρώνεται, δηλαδή προκειμένου το Σ.Ι. του Α.Π.Θ. να επαναλάβει τη συνεδρίασή του για κρίση των υποψηφίων προς εκλογή, αφού προηγουμένως καλέσει τον κατά το χρόνο της ως άνω ακυρωθείσης αποφάσεώς του (20.5.2014) Πρύτανη του Α.Π.Θ., αναπληρούμενο σε περίπτωση κωλύματος από νόμιμο κατά τον ανωτέρω χρόνο αναπληρωτή του, ο οποίος δεν κωλύεται.
Διά ταύτα
Δέχεται την αίτηση.
Ακυρώνει, κατά το αιτιολογικό, την Φ.120.61/29/121983/Β2/ 31.7.2014 απόφαση του Υπουργού Παιδείας και Θρησκευμάτων περί διαπιστώσεως του διορισμού του Περικλή Μήτκα ως Πρύτανη του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.
Αναπέμπει την υπόθεση στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, για να ενεργήσει τα νόμιμα κατά το αιτιολογικό.
Διατάσσει την απόδοση του παραβόλου.
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ
ΤΜΗΜΑ Γ΄
Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του στις 16 Οκτωβρίου 2014, με την εξής σύνθεση: Αικ. Συγγούνα, Αντιπρόεδρος, Πρόεδρος του Γ΄ Τμήματος, Δ. Σκαλτσούνης, Γ. Ποταμιάς, Β. Αναγνωστοπούλου - Σαρρή, Α.-Μ. Παπαδημητρίου, Σύμβουλοι, Π. Γρουμπού, Ι. Παπαγιάννης, Πάρεδροι. Γραμματέας ο Ν. Βασιλόπουλος.
Για να δικάσει την από 22 Μαΐου 2014 αίτηση:
του ...., που τον διόρισε στο ακροατήριο,
κατά 1) του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, το οποίο παρέστη ....
Με την αίτηση αυτή ο αιτών επιδιώκει να ακυρωθεί η υπ’ αριθμ. 14/ 20.5.2014 απόφαση του Συμβουλίου Ιδρύματος του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και κάθε άλλη σχετική πράξη ή παράλειψη.
Η εκδίκαση άρχισε με την ανάγνωση της εκθέσεως του εισηγητή, Παρέδρου Ι. Παπαγιάννη.
Κατόπιν το δικαστήριο άκουσε τον πληρεξούσιο του αιτούντος, ο οποίος ανέπτυξε και προφορικά τους προβαλλόμενους λόγους ακυρώσεως και ζήτησε να γίνει δεκτή η αίτηση και τον πληρεξούσιο του Πανεπιστημίου, ο οποίος ζήτησε την απόρριψή της.
Μετά τη δημόσια συνεδρίαση το δικαστήριο συνήλθε σε διάσκεψη σε αίθουσα του δικαστηρίου κ α ι
Α φ ο ύ μ ε λ έ τ η σ ε τ α σ χ ε τ ι κ ά έ γ γ ρ α φ α
Σ κ έ φ θ η κ ε κ α τ ά τ ο Ν ό μ ο
......
3. Επειδή, ο ν. 4009/2011 για τη δομή, λειτουργία κλπ. των ανωτάτων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων (Α΄ 195) ορίζει στο άρθρο 8 («Όργανα του ιδρύματος»), όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 2 (παρ. 7 και 8) του ν. 4076/2012 (Α΄ 159), τα εξής: «1. ... 10. Το Συμβούλιο του ιδρύματος έχει τις ακόλουθες αρμοδιότητες και όσες άλλες προβλέπονται από τις διατάξεις του παρόντος νόμου, του Οργανισμού και του Εσωτερικού Κανονισμού: α) τη χάραξη στρατηγικής για την ανάπτυξη του ιδρύματος σε τοπικό, εθνικό, ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο ... β) τη γενική εποπτεία και τον έλεγχο της λειτουργίας του ιδρύματος σύμφωνα με τον Οργανισμό και τον Εσωτερικό Κανονισμό, γ) την έγκριση της πρότασης για την έκδοση και αναθεώρηση του Οργανισμού ..., δ) την έγκριση και αναθεώρηση του Εσωτερικού Κανονισμού ..., ε) την ανάληψη πρωτοβουλιών για τη σύνδεση του ιδρύματος με την κοινωνία και την οικονομία, καθώς και τη συμβολή του στην ανάπτυξη της χώρας, στ) τον καθορισμό των κατευθύνσεων για την ανάπτυξη του ιδρύματος, επί τη βάσει των οποίων ο πρύτανης καταρτίζει το σχέδιο συμφωνιών προγραμματικού σχεδιασμού ..., ζ) την έγκριση του ετήσιου τακτικού οικονομικού προϋπολογισμού και των τροποποιήσεών του, του τελικού οικονομικού απολογισμού του ιδρύματος, καθώς και του προγράμματος δημοσίων επενδύσεων που αφορά το ίδρυμα, η) την έγκριση του ετήσιου προγραμματισμού και απολογισμού για την αξιοποίηση της περιουσίας του ιδρύματος, θ) την έγκριση του ετήσιου απολογισμού των δραστηριοτήτων και της εν γένει λειτουργίας του ιδρύματος, ι) ... 15. Ως πρύτανης εκλέγεται καθηγητής πρώτης βαθμίδας Α.Ε.Ι. της ημεδαπής ή της αλλοδαπής, με ελληνική ιθαγένεια και άριστη γνώση της ελληνικής γλώσσας, αναγνωρισμένο κύρος και σημαντική διοικητική εμπειρία. 16. α) Ο Πρύτανης εκλέγεται από τους καθηγητές και τους υπηρετούντες λέκτορες του ιδρύματος, με άμεση, μυστική και καθολική ψηφοφορία, ύστερα από διεθνή πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος, η οποία εκδίδεται από τον πρόεδρο του Συμβουλίου ... β) Την ευθύνη της οργάνωσης της διαδικασίας ανάδειξης του Πρύτανη έχει τριμελής επιτροπή, η οποία συγκροτείται με απόφαση του Συμβουλίου και αποτελείται από καθηγητές πρώτης βαθμίδας του οικείου ιδρύματος. ... Η επιτροπή ... συγκεντρώνει τις υποψηφιότητες και εκθέτει στο Συμβούλιο τα ακαδημαϊκά και διοικητικά προσόντα των υποψηφίων κατ’ αλφαβητική σειρά. γ) Το Συμβούλιο, με απόφασή του, που λαμβάνεται με πλειοψηφία των δύο τρίτων του συνόλου των μελών του, επιλέγει ... εφόσον είναι δεκαπενταμελές, τρεις υποψηφίους μεταξύ αυτών που συγκεντρώνουν τα τυπικά προσόντα, που προβλέπονται στην παράγραφο 15 και ύστερα από εκτίμηση των ουσιαστικών τους προσόντων, προσκαλεί τους υποψηφίους σε ακρόαση ανοικτή στην κοινότητα του ιδρύματος. Μέσα σε προθεσμία δύο ημερών από την ακρόαση, σύμφωνα με το προηγούμενο εδάφιο, καλούνται όλοι οι καθηγητές του ιδρύματος να εκλέξουν, μεταξύ των ... υποψηφίων που επιλέχθηκαν, τον Πρύτανη του ιδρύματος. ... δ) Ο Πρύτανης διορίζεται με απόφαση του Συμβουλίου, που δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, για τετραετή θητεία. Ο Υπουργός Παιδείας ... εκδίδει διαπιστωτική πράξη για το διορισμό του Πρύτανη. ... 17. ... 18. Ο πρύτανης έχει τις ακόλουθες αρμοδιότητες και όσες άλλες προβλέπονται από τις διατάξεις του νόμου αυτού, του Οργανισμού και του Εσωτερικού Κανονισμού: α) Προΐσταται του ιδρύματος και το διευθύνει, έχει την ευθύνη για την εύρυθμη λειτουργία των υπηρεσιών του, επιβλέπει την τήρηση των νόμων, του Οργανισμού και του Εσωτερικού Κανονισμού και μεριμνά για τη συνεργασία των οργάνων του ιδρύματος, των διδασκόντων και των φοιτητών. β) ... δ) Μετέχει χωρίς ψήφο στις συνεδριάσεις του Συμβουλίου του ιδρύματος. Μπορεί, επίσης, να μετέχει χωρίς ψήφο στις συνεδριάσεις όλων των λοιπών συλλογικών οργάνων του ιδρύματος. ε) Καταρτίζει σχέδιο Οργανισμού και Εσωτερικού Κανονισμού, τους οποίους εισηγείται προς έγκριση στο Συμβούλιο του ιδρύματος ... στ) Καταρτίζει και αναμορφώνει τον ετήσιο τακτικό οικονομικό προϋπολογισμό και τελικό οικονομικό απολογισμό του ιδρύματος, καθώς και τους αντίστοιχους του προγράμματος δημοσίων επενδύσεων, τους οποίους υποβάλλει προς έγκριση στο Συμβούλιο. ζ) Καταρτίζει και αναμορφώνει τον ετήσιο απολογισμό των δραστηριοτήτων και της εν γένει λειτουργίας του ιδρύματος, τον οποίο υποβάλλει προς έγκριση στο Συμβούλιο. η) Προκηρύσσει τις θέσεις καθηγητών. θ) ... ια) Μπορεί να ζητά από οποιοδήποτε όργανο, πλην του Συμβουλίου του ιδρύματος, στοιχεία και έγγραφα για κάθε υπόθεση του ιδρύματος. ιβ) Συγκαλεί οποιοδήποτε συλλογικό όργανο, πλην του Συμβουλίου του ιδρύματος, όταν αυτό παραλείπει παρανόμως να λάβει αποφάσεις, και προεδρεύει των εργασιών του χωρίς δικαίωμα ψήφου. ιγ) Λαμβάνει συγκεκριμένα μέτρα για την αντιμετώπιση επειγόντων ζητημάτων, όταν τα αρμόδια όργανα διοίκησης του ιδρύματος, πλην του Συμβουλίου, αδυνατούν να λειτουργήσουν και να λάβουν αποφάσεις. ιδ) Είναι υπεύθυνος για τη λήψη μέτρων για την προστασία και ασφάλεια του προσωπικού και της περιουσίας του ιδρύματος. ιε) ... ιστ) Κατανέμει τις πιστώσεις στις εκπαιδευτικές, ερευνητικές και λοιπές δραστηριότητες του ιδρύματος στο πλαίσιο της αντίστοιχης συμφωνίας προγραμματικού σχεδιασμού. ιζ) Οργανώνει και καταργεί τα προγράμματα σπουδών με απόφασή του, η οποία εκδίδεται ύστερα από γνώμη της Συγκλήτου και εγκρίνεται από το Συμβούλιο. 19. ...».
4. Επειδή, όπως προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου, μετά την έκδοση της υπ’ αρ. 23373/19-21.3.2014 Διεθνούς Προσκλήσεως Εκδηλώσεως Ενδιαφέροντος του Προέδρου του Σ.Ι. του Α.Π.Θ. για τη θέση του Πρύτανη του Πανεπιστημίου αυτού, με την οποία εκλήθησαν οι ενδιαφερόμενοι να υποβάλουν μέχρι τις 2.5.2014 σχετικές αιτήσεις υποψηφιότητας, το Σ.Ι. του Α.Π.Θ. εξέδωσε στις 11.4.2014 «Ανακοίνωση» με τίτλο «Θέσεις του Συμβουλίου Ιδρύματος για τα Κριτήρια Αξιολόγησης των Υποψηφίων Πρυτάνεων του ΑΠΘ». Στην ανακοίνωση αυτήν αναφέρονται τα εξής: «Ο Πρύτανης, ο οποίος προΐσταται της Συγκλήτου και καθοδηγεί τη δράση των Αναπληρωτών Πρύτανη, προσδοκάται να συνεργάζεται παραγωγικά με το Συμβούλιο και τα λοιπά όργανα της πανεπιστημιακής διοίκησης και να έχει κεντρικό ρόλο στο σύνολο των ακαδημαϊκών και διοικητικών δραστηριοτήτων του Πανεπιστημίου. Θα πρέπει να διαθέτει την προθυμία και την ικανότητα να ασκεί επιρροή υπέρ του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου και να εκπροσωπεί τα συμφέροντά του, να διασφαλίζει την οικονομική ευρωστία του και τη θετική δημόσια εικόνα του μέσα από δραστήρια ανάπτυξη πρωτοβουλιών, τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό, σε συνεργασία και με εξωπανεπιστημιακούς φορείς και ιδιώτες, συμπεριλαμβανομένων και των αποφοίτων του ΑΠΘ. Το Συμβούλιο προσβλέπει σε μια στενή συνεργασία με τον Πρύτανη για την επίτευξη μιας σταθερής οικονομικής βάσης, η οποία θα επιτρέπει την υλοποίηση των στόχων του Πανεπιστημίου. Είναι απαραίτητο όλοι οι υποψήφιοι για την Πρυτανεία να προβάλουν ένα όραμα για τη μελλοντική στρατηγική ανάπτυξη του ΑΠΘ, το οποίο θα πληροί τις προδιαγραφές που αναφέρθηκαν και το οποίο θα βρει ευρεία απήχηση στην ακαδημαϊκή κοινότητα. Οι υποψήφιοι Πρυτάνεις θα πρέπει να διαθέτουν τα εξής προσόντα: Υψηλού κύρους ακαδημαϊκή δράση, με αποδεδειγμένη αριστεία στη διδασκαλία και την έρευνα, ευρέα επιστημονικά ενδιαφέροντα, δημιουργικότητα και διάθεση προσφοράς και υπεράσπισης των ιδανικών και αξιών της διεθνούς πανεπιστημιακής κοινότητας. Διοικητικές ικανότητες και σημαντική διοικητική εμπειρία σε Πανεπιστήμια ή οργανισμούς με δράση αντίστοιχη με αυτήν του Πανεπιστημίου. Προθυμία και ικανότητα να συνεργάζονται δημιουργικά με τα λοιπά όργανα της διοίκησης για την επίτευξη των στόχων του Πανεπιστημίου. Ηγετικές ικανότητες σε συνδυασμό με αφοσίωση στις αξίες της δικαιοσύνης, της αξιοκρατίας και της διαφάνειας. Τη δυνατότητα, το ταλέντο και το όραμα να επιτύχουν την προβολή του Πανεπιστημίου, με αναπτυξιακές δραστηριότητες στην Ελλάδα και διεθνώς. Ευαισθησία και ενθουσιασμό για την ξεχωριστή θέση που κατέχει το ΑΠΘ στην πόλη της Θεσσαλονίκης, καθώς και προθυμία και όραμα να ενισχύσουν τους δεσμούς ανάμεσα στο ΑΠΘ αφ’ ενός και την πόλη και την ευρύτερη κοινωνία της Βορείου Ελλάδος αφ’ ετέρου».
5. Επειδή, η ως άνω ανακοίνωση του Σ.Ι. δεν αποτελεί, ενόψει του εκτεθέντος περιεχομένου της, κανονιστική πράξη θεσπίσεως νέων κριτηρίων για την ανάδειξη των υποψηφίων προς εκλογή πρυτάνεων, διαφορετικών από τα προβλεπόμενα στο νόμο, αλλά πράξη στερούμενη εκτελεστού χαρακτήρα με την οποία εξειδικεύονται οι αόριστες έννοιες του «αναγνωρισμένου κύρους» και της «σημαντικής διοικητικής εμπειρίας», με τις οποίες περιγράφονται στο νόμο (άρθρο 8 παρ. 15 ν. 4009/2011) τα ουσιαστικά κριτήρια που πρέπει να πληρούν οι υποψήφιοι προς εκλογή για τη θέση του Πρύτανη. Η εξειδίκευση αυτή επιχειρήθηκε από το Σ.Ι. ως οδηγός για την παρουσίαση από τους υποψηφίους των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών της υποψηφιότητάς τους, καθώς και των απόψεών τους για την άσκηση της διοικήσεως του Ιδρύματος. Όπως, εξάλλου, προκύπτει (α) από τον «Πίνακα Στοιχείων Υποψηφίων Πρυτανικών Εκλογών ΑΠΘ 2014», τον οποίο συνέταξε και υπέβαλε στο Σ.Ι. η ορισθείσα προς τούτο τριμελής Επιτροπή καθηγητών του Α.Π.Θ. και (β) από την από 20.5.2014 απόφαση του Σ.Ι., η αξιολόγηση και επιλογή των υποψηφίων στηρίχθηκε σε νόμιμα στοιχεία κρίσεως, αναγόμενα στα ως άνω κριτήρια επιλογής, όπως, ιδίως, τα αναφερόμενα αναλυτικώς στον ως άνω Πίνακα επί μέρους δεδομένα, τα οποία αφορούν την ακαδημαϊκή σταδιοδρομία των υποψηφίων, το ερευνητικό και συγγραφικό τους έργο (δημοσιεύσεις σε διεθνή περιοδικά, βιβλία και μονογραφίες, ερευνητικά προγράμματα, ανάπτυξη ερευνητικών χώρων και κατευθύνσεων, διεθνής αναγνώριση του έργου τους) και την περιγραφή της διοικητικής τους εμπειρίας σε διάφορες θέσεις εντός και εκτός του Α.Π.Θ.. Ενόψει των ανωτέρω, ο λόγος ακυρώσεως, με τον οποίο προβάλλεται ότι το Σ.Ι. του Α.Π.Θ. παραβίασε με την προαναφερθείσα ανακοίνωσή του τα όρια της αρμοδιότητάς του θεσπίζοντας και εφαρμόζοντας κριτήρια για την επιλογή των υποψηφίων πρυτάνεων βαίνοντα πέραν των νομίμων ουσιαστικών προσόντων αυτών, πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος.
6. Επειδή, όπως προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου, πριν την έκδοση της προσβαλλομένης αποφάσεως διενεργήθηκε, κατόπιν της από 9.5.2014 προσκλήσεως του Προέδρου του Σ.Ι. του Α.Π.Θ., προφορική ακρόαση (συνέντευξη) όσων υπέβαλαν αίτηση εκδηλώσεως ενδιαφέροντος, προκειμένου να επιλεγούν ως υποψήφιοι για εκλογή στη θέση του Πρύτανη. Κατά την εν λόγω συνέντευξη, η οποία πραγματοποιήθηκε ενώπιον του Σ.Ι. στις 14, 15 και 16 Μαΐου 2014 (πρακτικό 13ης συνεδριάσεως), υποβλήθηκαν από το Σ.Ι. προς τους υποψηφίους ερωτήματα σχετικά με τα χαρακτηριστικά της υποψηφιότητάς τους (σημαντικές προσφορές τους στη διδασκαλία και έρευνα, σημαντικότερες επιστημονικές εργασίες τους, πιστοποίηση εθνικής και διεθνούς αναγνωρίσεως του επιστημονικού τους έργου), καθώς και ερωτήματα σχετικά με σημαντικά ζητήματα ακαδημαϊκής και διοικητικής φύσεως, τα οποία απασχολούν το Ίδρυμα (αναβάθμιση του επιπέδου έρευνας και διδασκαλίας, φύλαξη και καθαριότητα των χώρων του Πανεπιστημίου, οργάνωση των διοικητικών υπηρεσιών του, οικονομικός προγραμματισμός, προσέλκυση μη κρατικών κονδυλίων, συνεργασία με άλλα όργανα του ιδρύματος).
7. Επειδή, η διενέργεια της ανωτέρω ακροάσεως, καθώς και το περιεχόμενο αυτής, δεν αντίκεινται στις παρατεθείσες διατάξεις του άρθρου 8 παρ. 16 του ν. 4009/2011. Και τούτο, διότι, εφόσον το Σ.Ι. επιλέγει τους υποψηφίους προς εκλογή όχι μόνο βάσει τυπικών κριτηρίων, αλλά μετά από αξιολόγηση των σχετικών ουσιαστικών προσόντων τους (αναγνωρισμένο κύρος, σημαντική διοικητική εμπειρία), δεν κωλύεται να διενεργήσει προφορική ακρόαση των υποψηφίων ενώπιόν του, προκειμένου να σχηματίσει πληρέστερη εικόνα για την προσωπικότητα καθενός από αυτούς, παρέχοντάς του ταυτόχρονα τη δυνατότητα να εκθέσει και προφορικά τις απόψεις του για την υποψηφιότητα του ιδίου και τις λοιπές υποψηφιότητες. Με τα δεδομένα αυτά, ο λόγος ακυρώσεως, με τον οποίο προβάλλεται ότι η πραγματοποιηθείσα προφορική ακρόαση των υποψηφίων είναι μη νόμιμη, διότι δεν προβλέπεται ρητώς από το νόμο, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, τούτο δε ανεξαρτήτως του ότι ο αιτών έλαβε μέρος στην ανωτέρω ακρόαση, χωρίς να διατυπώσει οποιαδήποτε επιφύλαξη ως προς τη νομιμότητά της.
8. Επειδή, όπως βεβαιώνεται με το μνημονευθέν πρακτικό της 13ης συνεδριάσεως/14-16.5.2014 του Σ.Ι. του Α.Π.Θ., η συνέντευξη των ενδιαφερομένων κατά τις ανωτέρω ημερομηνίες ηχογραφήθηκε και αποτυπώθηκε σε ψηφιακό δίσκο (CD), ο οποίος αποτέλεσε στοιχείο του φακέλου της υποθέσεως που διαβιβάσθηκε στο Δικαστήριο από το καθού η αίτηση νομικό πρόσωπο ήδη πριν την πρώτη συζήτηση της υποθέσεως ενώπιον της πενταμελούς συνθέσεως του Τμήματος, το δε περιεχόμενο του εν λόγω ψηφιακού δίσκου αποτυπώθηκε ακολούθως, μετά την απομαγνητοφώνησή του, σε έντυπη μορφή και το σχετικό έγγραφο διαβιβάσθηκε στο Δικαστήριο πριν τη συζήτηση της υποθέσεως ενώπιον της επταμελούς συνθέσεως του Τμήματος. Υπό τα δεδομένα αυτά, ο λόγος ακυρώσεως με τον οποίο προβάλλεται ότι το Σ.Ι. δεν τήρησε νομοτύπως έγγραφα πρακτικά της επίμαχης ακροάσεως, ώστε να καθίσταται εφικτός ο ακυρωτικός έλεγχος της ασκήσεως της διακριτικής ευχερείας του κατά την αξιολόγηση και επιλογή των υποψηφίων, πρέπει να απορριφθεί προεχόντως ως ερειδόμενος επί εσφαλμένης προϋποθέσεως. Μειοψήφησε ο Σύμβουλος Γ. Ποταμιάς, ο οποίος υποστήριξε τη γνώμη ότι ο ανωτέρω λόγος είναι βάσιμος και θα έπρεπε να γίνει δεκτός, καθόσον, ενόψει του ότι η εκλογή Πρύτανη γίνεται σε δύο στάδια και στο πρώτο από αυτά μπορεί να αποκλείονται ορισμένοι υποψήφιοι, η συνέντευξη αυτών, έστω και ως οικειοθελής τύπος, πρέπει να διενεργείται με τήρηση των προϋποθέσεων που έχουν τεθεί με την υπ’ αριθ. 3058/2009 απόφαση της Ολομελείας του Δικαστηρίου, δηλαδή με έγγραφη σύνταξη των οικείων πρακτικών είτε αυτοτελώς είτε ενσωματωμένων στην απόφαση, η οποία εξυπηρετεί τη σχετική γνώση τόσο των υποψηφίων, όσο και του οργάνου που θα επιλέξει τους υποψηφίους προς εκλογή. Άρα, η έγγραφη σύνταξη των πρακτικών αυτών αποτελεί ουσιώδη τύπο της διαδικασίας, ο οποίος πρέπει να τηρείται προ της εκδόσεως της σχετικής αποφάσεως του Σ.Ι..
9. Επειδή, όπως προκύπτει από την αιτιολογική έκθεση του ν. 4009/2011 και τις μνημονευθείσες διατάξεις του άρθρου 8 του νόμου αυτού, ο νομοθέτης απέβλεψε «στη βελτίωση του πλαισίου οργάνωσης και λειτουργίας των Α.Ε.Ι. και στην προσαρμογή του στις εξελισσόμενες κοινωνικές, οικονομικές και επιστημονικές συνθήκες και απαιτήσεις και, με τον τρόπο αυτό, στη δημιουργία των αναγκαίων όρων για την ανάπτυξη της ανώτατης εκπαίδευσης στη χώρα μας». Στο πλαίσιο αυτό, ο Πρύτανης χαρακτηρίζεται ως ο «ακαδημαϊκός ηγέτης» του ιδρύματος, ο οποίος «έχει την ευθύνη της διοίκησής του» και ο οποίος, περαιτέρω, «Καταρτίζει τον Οργανισμό, τον Εσωτερικό Κανονισμό, τον ετήσιο τακτικό οικονομικό προϋπολογισμό και τον τελικό οικονομικό απολογισμό του Ιδρύματος, καθώς και τον αντίστοιχο του προγράμματος δημοσίων επενδύσεων, τους οποίους υποβάλλει προς έγκριση στο Συμβούλιο. Προκηρύσσει τις θέσεις των καθηγητών, εκδίδει τις πράξεις διορισμού του προσωπικού του ιδρύματος, συγκαλεί οποιοδήποτε συλλογικό όργανο (πλην του Συμβουλίου του ιδρύματος), όταν αυτό παραλείπει παρανόμως να λάβει αποφάσεις, και κατανέμει τις πιστώσεις στις εκπαιδευτικές, ερευνητικές και λοιπές δραστηριότητες του ιδρύματος κατά τον αντίστοιχο προγραμματικό σχεδιασμό του». Στην ίδια αιτιολογική έκθεση αναφέρονται για το Σ.Ι. τα εξής: «Οι κύριες αρμοδιότητες του Συμβουλίου είναι ελεγκτικές και εγκριτικές συγκεκριμένων πράξεων της διοίκησης του ιδρύματος. Το Συμβούλιο καθορίζει τις βασικές κατευθύνσεις του ιδρύματος, το στρατηγικό πλαίσιο ανάπτυξης και διαμόρφωσης της ιδιαίτερης φυσιογνωμίας του. Εγκρίνει τον προϋπολογισμό και τον απολογισμό του. Επίσης, ύστερα από διεθνή πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος, εκλέγει τον πρύτανη, καθώς και τους κοσμήτορες των σχολών [οι εκλογές αυτές προβλέπεται ήδη ότι γίνονται από αντίστοιχα εκλεκτορικά σώματα]. Με τις αρμοδιότητες αυτές, το Συμβούλιο αποτελεί ένα αποτελεσματικό όργανο εποπτείας και λογοδοσίας σε αυτό των λοιπών οργάνων κάθε ιδρύματος». Από τα ανωτέρω συνάγεται ότι ο νομοθέτης επιδίωξε ισόρροπη κατανομή αρμοδιοτήτων και ρόλων μεταξύ του Πρύτανη και του Σ.Ι. στο πλαίσιο της νέας οργανώσεως των Α.Ε.Ι., με στόχο την προσαρμογή και ανάπτυξή τους στις σύγχρονες συνθήκες. Στο πλαίσιο αυτό, καθορίσθηκαν με το άρθρο 8 παρ. 18 του ν. 4009/2011, όπως ισχύει, οι αρμοδιότητες του Πρύτανη, μεταξύ των οποίων (περ. δ΄) περιλαμβάνεται η συμμετοχή του, χωρίς ψήφο, στις συνεδριάσεις του Συμβουλίου του Ιδρύματος. Από τη διάταξη αυτή, η οποία δεν κάνει διάκριση μεταξύ συνεδριάσεων του Σ.Ι. ανάλογα με το αντικείμενό τους, προκύπτει, ενόψει και της επιδιωχθείσης ισορροπίας μεταξύ των δύο βασικών οργάνων διοικήσεως του Ιδρύματος, ότι ο Πρύτανης πρέπει να καλείται, επί ποινή ακυρότητας της οικείας συνεδριάσεως και της πράξεως που εκδίδεται κατ’ αυτήν, σε όλες τις συνεδριάσεις του Σ.Ι., συμπεριλαμβανομένων και αυτών που λαμβάνουν χώρα στο πλαίσιο της διαδικασίας εκλογής νέου Πρύτανη. Είναι, εξάλλου, αδιάφορο από την άποψη της υποχρεωτικής τηρήσεως του ως άνω τύπου (της κλήσεως) το ενδεχόμενο συνδρομής προσωπικού ή άλλου κωλύματος του Πρύτανη να μετάσχει στην οικεία συνεδρίαση. Εφόσον δε συντρέχει τέτοιο κώλυμα ο Πρύτανης αναπληρώνεται από το νόμιμο αναπληρωτή του, εφόσον, βεβαίως και ο τελευταίος δεν κωλύεται. Ενόψει των ανωτέρω, η από 20.5.2014 απόφαση του Σ.Ι. του Α.Π.Θ., με την οποία έγινε η επιλογή των προς εκλογή υποψηφίων κατά παράλειψη του αιτούντος, χωρίς να προηγηθεί πρόσκληση στη σχετική συνεδρίαση του κατά τον ανωτέρω χρόνο Πρύτανη του Α.Π.Θ., είναι μη νόμιμη κατά τον βασίμως προβαλλόμενο σχετικό λόγο ακυρώσεως. Μειοψήφησε η Πρόεδρος του Τμήματος Αικ. Συγγούνα, προς τη γνώμη της οποίας συντάχθηκε ο Πάρεδρος Ι. Παπαγιάννης, οι οποίοι υποστήριξαν τα εξής: Όπως προκύπτει από τις παρατεθείσες διατάξεις του άρθρου 8 παρ. 10 του ν. 4009/2011, στο Σ.Ι. ανατίθενται αρμοδιότητες επιτελικού και εποπτικού χαρακτήρα, όπως, ιδίως, η γενική εποπτεία και ο έλεγχος της λειτουργίας του Ιδρύματος σύμφωνα με τον Οργανισμό και τον Εσωτερικό Κανονισμό του και, περαιτέρω, ο καθορισμός των βασικών κατευθύνσεων του Ιδρύματος, το στρατηγικό πλαίσιο αναπτύξεως και διαμορφώσεως της φυσιογνωμίας του, καθώς και η έγκριση, κατόπιν προτάσεων που καταρτίζονται από τον Πρύτανη, του προϋπολογισμού και απολογισμού του και του οικείου προγράμματος δημοσίων επενδύσεων, του προγραμματισμού και απολογισμού για την αξιοποίηση της περιουσίας του, καθώς και του απολογισμού των δραστηριοτήτων και της εν γένει λειτουργίας του. Εξάλλου, ο Πρύτανης, στον οποίο ανατίθεται η κύρια ευθύνη για την τρέχουσα διοίκηση του Ιδρύματος, μετέχει των συνεδριάσεων του Σ.Ι. οι οποίες αφορούν την άσκηση των αρμοδιοτήτων του Συμβουλίου κατά τη διάταξη του άρθρου 8 παρ. 10 του ν. 4009/2011, είτε αυτές συνδέονται άμεσα με την άσκηση συναφών αρμοδιοτήτων του ίδιου του Πρύτανη (π.χ. υποβολή προτάσεων αυτού προς έγκριση από το Σ.Ι., ενέργειες του Πρύτανη σε εκτέλεση αποφάσεων του Σ.Ι.) είτε αφορούν γενικότερα τη λειτουργία του Ιδρύματος (δεδομένου ότι ο Πρύτανης προΐσταται αυτού και το διευθύνει, έχει την ευθύνη για την εύρυθμη λειτουργία όλων των υπηρεσιών του και επιβλέπει την τήρηση των νόμων, του Οργανισμού και του Εσωτερικού Κανονισμού του). Ενόψει των ανωτέρω, ο νόμος επιβάλλει πράγματι τη συμμετοχή, χωρίς ψήφο, του εκάστοτε εν ενεργεία Πρύτανη στις σχετικές με τα ανωτέρω ζητήματα συνεδριάσεις του Σ.Ι., με σκοπό τη διασφάλιση της συνεργασίας των ανωτέρω πανεπιστημιακών οργάνων και του συντονισμού των ενεργειών τους χάριν της αποτελεσματικής διοικήσεως και λειτουργίας του ιδρύματος. Ο δικαιολογητικός, όμως, αυτός λόγος δεν συντρέχει όταν το Σ.Ι. ενεργεί ως όργανο της διαδικασίας αναδείξεως νέου Πρύτανη. Η διεξαγωγή της διαδικασίας αυτής, η οποία έχει χαρακτήρα σύνθετης διοικητικής ενέργειας με απόληξη την εκλογή του νέου Πρύτανη από το σύνολο των εχόντων δικαίωμα ψήφου εκλεκτόρων, προβλέπεται από την παρ. 16 του άρθρου 8 του ν. 4009/2011 ως διαδικασία ειδική, η οποία κινείται από τον Πρόεδρο του Σ.Ι., οργανώνεται από τριμελή επιτροπή καθηγητών του Ιδρύματος οριζόμενη ειδικά για το σκοπό αυτό, περιλαμβάνει δε την επιλογή από το Σ.Ι. των υποψηφίων και τελικά την εκλογή του Πρύτανη από το εκλεκτορικό σώμα. Οι εν λόγω αρμοδιότητες, περιοριζόμενες ως εκ της φύσεώς τους αποκλειστικά στη διαδικασία αναδείξεως οργάνου διοικήσεως, δεν αφορούν τη λειτουργία του Ιδρύματος καθ’ εαυτήν, ώστε να απαιτείται, ως ουσιώδης τύπος της διαδικασίας, η συμμετοχή του απερχομένου Πρύτανη στο Συμβούλιο χάριν της συντονισμένης και αποτελεσματικής διοικήσεώς του, λαμβανομένου μάλιστα υπόψη και του ενδεχομένου να έχει λήξει ήδη η θητεία του σε προγενέστερο χρονικό σημείο και να μην υφίσταται ως διοικητικό όργανο κατά το χρόνο της συνεδριάσεως του Σ.Ι. (όπως συμβαίνει ήδη εν προκειμένω). Ενόψει των ανωτέρω, η διάταξη του άρθρου 8 παρ. 18 περ. δ΄ του ν. 4009/2011 δεν επιβάλλει, κατά τη μειοψηφήσασα γνώμη, ως ουσιώδη τύπο της διαδικασίας την πρόσκληση του Πρύτανη στη συνεδρίαση του Σ.Ι. κατά την οποία λαμβάνεται η απόφαση επιλογής των υποψηφίων προς εκλογή πρυτάνεων και, επομένως, ο ως άνω λόγος ακυρώσεως θα έπρεπε να απορριφθεί ως αβάσιμος.
10. Επειδή, κατόπιν των ανωτέρω, η κρινόμενη αίτηση πρέπει να γίνει δεκτή για τον προεκτεθέντα λόγο και να ακυρωθεί η παραδεκτώς προσβαλλόμενη απόφαση του Υπουργού Παιδείας και Θρησκευμάτων (Φ.120.61/29/121983/Β2/31.7.2014), με την οποία ολοκληρώθηκε η σύνθετη διοικητική ενέργεια εκλογής και διορισμού του .... ως Πρύτανη του Α.Π.Θ., συνακυρουμένων, ως ενσωματωθεισών σε αυτήν, (α) της από 20.5.2014 αποφάσεως του Σ.Ι. του Α.Π.Θ. περί επιλογής των υποψηφίων προς εκλογή και (β) της υπ’ αριθ. πρωτ. 36453/14.7.2014 αποφάσεως του Σ.Ι. του Α.Π.Θ. (φ. 443/24.7.2014 και διόρθωση σφάλματος φ. 581/24.9.2014, τ. Υ.Ο.Δ.Δ.) περί διορισμού ως Πρύτανη του ...... Παρέλκει δε, κατόπιν τούτων, ως αλυσιτελής η εξέταση των λοιπών λόγων ακυρώσεως. Ακολούθως, η υπόθεση πρέπει να αναπεμφθεί στο Α.Π.Θ., προκειμένου η διαδικασία να επαναληφθεί νομίμως από το στάδιο κατά το οποίο ακυρώνεται, δηλαδή προκειμένου το Σ.Ι. του Α.Π.Θ. να επαναλάβει τη συνεδρίασή του για κρίση των υποψηφίων προς εκλογή, αφού προηγουμένως καλέσει τον κατά το χρόνο της ως άνω ακυρωθείσης αποφάσεώς του (20.5.2014) Πρύτανη του Α.Π.Θ., αναπληρούμενο σε περίπτωση κωλύματος από νόμιμο κατά τον ανωτέρω χρόνο αναπληρωτή του, ο οποίος δεν κωλύεται.
Διά ταύτα
Δέχεται την αίτηση.
Ακυρώνει, κατά το αιτιολογικό, την Φ.120.61/29/121983/Β2/ 31.7.2014 απόφαση του Υπουργού Παιδείας και Θρησκευμάτων περί διαπιστώσεως του διορισμού του Περικλή Μήτκα ως Πρύτανη του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.
Αναπέμπει την υπόθεση στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, για να ενεργήσει τα νόμιμα κατά το αιτιολογικό.
Διατάσσει την απόδοση του παραβόλου.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου