ΘΑ ΕΛΘΗ ΗΜΕΡΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ;

ΘΑ ΕΛΘΗ ΗΜΕΡΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ;

ΑΝΤΩΝΗΣ Π.ΑΡΓΥΡΟΣ

(Αφιέρωμα στην γιορτή της Δικαιοσύνης 3/10/2016)«Δικαιοσύνην μάθετε, οἱ ἐνοικοῦντες ἐπὶ τῆς γῆς» (Ἠσ. 26,9β΄)

Αναστενάζουν οι άνθρωποι από τις αδικίες. Παντού συναντάμε αδικίες. Ἡ δικαιοσύνη είναι μία ἀπo τις τέσσερις μεγάλες αρετές που εγκωμίαζαν οι πρόγονοί μας (οι  άλλες τρεις είναι  ἡ φρόνηση δηλαδή η σοφία, ἡ ανδρεία, και  ἡ σωφροσύνη (Πλάτ., Νόμ. 979c, Πολ. 427e).

Το 1360 ο Αρμενόπουλος  έγραψε την Εξάβιβλο, που ήταν μια σπουδαία συλλογή των Βυζαντινών νόμων. Το πρώτο κεφάλαιο της Εξαβίβλου τιτλοφορείται «Κριτών Προκατάστασις ή Περί Δικαιοσύνης». Στον ορισμό του δικαστή, που ο Αρμενόπουλος τον ονομάζει Κριτή, έτσι, λέει, όπως ονομάζεται και ο Θεός, τον καλεί, για να μην ντροπιάσει τον τίτλο αυτόν, να είναι αδέκαστος, αμερόληπτος και να μην υπόκειται σε εξαπατήσεις, αποδίδοντας στον καθένα τα δίκαια. Κλείνει τον ορισμό λέγοντας:«Οποιος δεν έχει ήδη μέσα στην ψυχή του την αληθινή δικαιοσύνη, αλλά έχει διαφθαρεί με χρήματα, είτε χαρίζεται λόγω φιλίας, είτε τιμωρεί με εχθρότητα ή υπόκειται στην εξουσία, δεν μπορεί να έχει ορθή κρίση».

Σ’ αυτό το κείμενο θα σας μιλήσω για μιαν άλλη «Δικαιοσύνη» ,για καθημερινότητα μας, μπροστά στην πραγματικότητα απονομής της Δικαιοσύνης.

1.-Νεαρός  μοτοσικλετιστής υδραυλικός το επάγγελμα, πέφτει θύμα τροχαίου με υπαιτιότητα ομολογημένη 100% ,γίνεται εκ του ατυχήματος  τετραπληγικός και μόνιμα ανάπηρος. Ζητά την αποζημίωση του για μόνιμη αναπηρία  η αγωγή απορρίπτεται  παρά την ύπαρξη ιατρικής πραγματογνωμοσύνης που τον δικαιώνει και καταδικάζεται σε δικαστική δαπάνη  υπέρ της Ασφαλιστικής Εταιρείας στο εκπληκτικό ποσό  20.000€ !!!(Η με αριθμό 3560/2009 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών που επικυρώθηκε από την 1157/2014 απόφαση του ΕΦετείου Αθηών)

Ερωτώ που θα βρει τα χρήματα ο ανάπηρος  να πληρώσει; 

Ο δικαστής σε πλήρη συνείδηση και γνώση καταδίκασε τον «αδύνατο» υπέρ  του πλουσίου, αλλά και ο Εφέτης αγνόησε το παράπονο της Έφεσης, κι έτσι ο ανάπηρος καλείται να πληρώσει.

 Δεν είχε όμως ο παθών και ο δικηγόρος του πλήρωσε την οφειλή με δικά του χρήματα . 

Ο Δικαστής δεν είναι μηχάνημα παραγωγής δικαστικών αποφάσεων είναι πάνω απ’ όλα άνθρωπος που πρέπει να μην αγνοεί τους συνανθρώπους του και έχει τα κατάλληλα εργαλεία ν’ αντιμετωπίσει την κατάσταση.

2.-Τολμώ να μιλήσω, για εξωφρενικές εγγυήσεις  που επιβάλλονται ως περιοριστικοί όροι προς «αδυνάτους» «μικροεγκληματιες», ενώ  οι σπουδαίοι με λευκό κολάρο και υψίστη προβατική  προκλητική συμπεριφορά  κυκλοφορούν ελεύθεροι και διδάσκουν την ηθική ,μάλιστα στην περίπτωση της διάπραξης ειδεχθών και μεγάλου κοινωνικού ενδιαφέροντος εγκλημάτων. Οι ληστές του δημοσίου χρήματος, απολαμβάνουν ατιμώρητοι και πολλές φορές ακαταδίωκτοι τα «αγαθά» των έργων των, ενώ δεν άκουσα το Δημόσιο να ασκήσει έστω μια αγωγή αποζημίωσης. Όμως  52χρονη γυναίκα συνελήφθη στο Μεσολόγγι και κατηγορείται για άσκηση υπαίθριου εμπορίου χωρίς άδεια. Η εν λόγω γυναίκα πωλούσε ανθοδέσμες κοντά στο ΤΕΙ! Με χειροπέδες κατέληξε ένας 34χρονος στα Τρίκαλα, που προσπαθούσε να βγάλει το μεροκάματο πουλώντας ποπ κορν!

3.-Στην πατρίδα μας οι πάντες λοιδορούνται  και μάλιστα όταν υπάρχουν ακόμα άνθρωποι που τηρούν τους νόμους ,έτσι κι εγώ σαν υπερασπιστής έζησα την περίπτωση : Σε πολύ δύσκολη θέση βρέθηκε ένας δικαστής που εκείνο το πρωινό έπρεπε να δικάσει ένα φτωχό  πολύτεκνο βιοπαλαιστή γείτονα του και φίλο του νομίζω, για οφειλές στο Ελληνικό Δημόσιο. Σαν ευσυνείδητος δικαστής τηρώντας ευλαβικά τους νόμους καταδίκασε τον φτωχό  συνάνθρωπο του σε υψηλή ποινή φυλάκισης . Ο προστάτης της πολυμελούς οικογένειας θα οδηγείτο μοιραία  στην φυλακή Αλλά η κατάπληξη μου από την αυστηρή καταδίκη του εντολέα μου, μετατράπηκε σε θαυμασμό, όταν μετά το τέλος της δίκης, ο δικαστής σηκώθηκε από την Έδρα και με φώναξε κατ’ ιδίαν  άνοιξε το πορτοφόλι του και μου ζήτησε να καταβάλει εκείνος το ποσόν της εξαγοράς της ποινής ,λέγοντας μου «παρακαλώ μην πείτε τίποτε σε κανέναν». Την εντολή παραβιάζω μερικά για αποδείξω πώς υπάρχουν ακόμη ΑΝΘΡΩΠΟΙ και όχι μόνο θηρία ,σ’ αυτόν τον τόπο.

4.-Προ ετών εν ενεργεία τότε   δικαστικός λειτουργός κλήθηκε από Υπουργό για να δεχθεί  αναλάβει Σύμβουλος του. Ο Δικαστής δεν μπορούσε να εννοήσει την πρόταση  και απάντησε κατακόκκινος από ντροπή: «Δεν μπορώ κ Υπουργέ…. δεν  μπορώ είμαι ΔΙΚΑΣΤΗΣ» και όπως είπε σε φίλο του το έβαλε σχεδόν στα πόδια….Ο κ Υπουργός « κομψά» ανέφερε το γεγονός « Ο …είναι  ΗΛΙΘΙΟΣ…».

Ο δικαστής αυτός κριθείς για την θέση του Προέδρου του ΑΠ δεν ευρέθη από την τότε Κυβέρνηση ΑΞΙΟΣ και δεν επελέγη γιατί ήξερε να αρνείται στην πολιτική Εξουσία.

5.-Είναι γνωστή η δίκη με υπέρτατο σκοπό τη καταδίκη των Κολοκοτρώνη-Πλαπούτα για εσχάτη προδοσία. Οι τρεις εκ των πέντε δικαστών υποτάσσονται στις άνωθεν εντολές. Όμως, οι Πολυζωίδης και Τερτσέτης αρνούνται κατηγορηματικά να υπογράψουν την καταδίκη των δυο αγωνιστών. Οι παρασκηνιακές πιέσεις ολοκληρώνονται με την αποστολή από την Αντιβασιλεία στο χώρο του Δικαστηρίου του ίδιου του Υπ. Δικαιοσύνης με σκοπό να "συμμορφώσει" τους δυο "απείθαρχους" δικαστές, αποσπώντας οπωσδήποτε την υπογραφή τους.:Σχινάς: Εν ονόματι του βασιλέως σας διατάσσω να υπογράψετε!Πολυζωίδης: Προτιμώ να μου κόψετε το χέρι!Τερτσέτης: Δε θα με έχετε συνεργό στο φόνο δύο αθώων ανθρώπων!Τελικά, η καταδικαστική απόφαση απαγγέλλεται από το Γραμματέα υπογεγραμμένη μοναχά από τους άλλους τρεις δικαστές Οι άλλοι δυο δικαστές μετά και από την άρνησή τους να επιστρέψουν στις θέσεις τους στην αίθουσα του δικαστηρίου, τοποθετήθηκαν βιαίως εκεί από χωροφύλακες κατ΄εντολή του υπουργού. Πως απάντησε ο Πολυζωίδης στην άσκηση βίας;"Το σώμα μου δύνασθε να το κάμητε όπως θέλετε, αλλά τον στοχασμόν μου, την συνείδησήν μου, δεν θα δυνηθήτε να τα παραβιάσητε!"
Ίσως αυτή να είναι η ενδοξότερη σελίδα δικαστικής εντιμότητας, προσωπικής και εθνικής αξιοπρέπειας. 

ΑΝΤΩΝΗΣ Π.ΑΡΓΥΡΟΣ

«Η υποχρέωση συμμόρφωσης της ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ προς ακυρωτική απόφαση του ΣτΕ ή του διοικητικού Εφετείου».

ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ

«Η  υποχρέωση συμμόρφωσης της ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ  προς ακυρωτική απόφαση του ΣτΕ ή του διοικητικού Εφετείου».

                                                         

ΙΣΤΟΡΙΚΟ:

1.-Με το από (*** )διαβιβαστικό της Γραμματείας του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ), κοινοποιήθηκε (***) επίσημο αντίγραφο της υπ’ αρ. Απόφασης (***) αμετάκλητης απόφασης του ΣτΕ  και η Διοίκηση: α) αρνείται να συμμορφωθεί σ’ αυτήν με διάφορες  προφάσεις και δικαιολογίες και β) να ανακαλέσει τις σε εκτέλεση της ακυρωθείσης ** διοικητικής πράξεως εκδοθείσες διοικητικές αποφάσεις. (***)

II. Εφαρμοστέες διατάξεις:

1.-Η υποχρέωση συμμόρφωσης[1] της διοίκησης (****) προς τις δικαστικές αποφάσεις συνιστά θεμελιώδη πτυχή και έκφραση της αρχής του κράτους δικαίου και αποτελεί Συνταγματική επιταγή (άρθρο 95, παρ. 5 του Συντάγματος): «η διοίκηση έχει υποχρέωση να συμμορφώνεται προς τις δικαστικές αποφάσεις. Η παράβαση της υποχρέωσης αυτής γεννά ευθύνη για κάθε αρμόδιο όργανο όπως νόμος ορίζει. Νόμος ορίζει τα αναγκαία μέτρα για τη διασφάλιση της συμμόρφωσης της  διοίκησης».

2.- Σύμφωνα με το άρθρο 50 παρ. 4 του Προεδρικού Διάταγματος  18/1989 - ΦΕΚ 8/9-1-1989 για το ΣτΕ, οι Διοικητικές Αρχές, σε υποχρέωση τους κατά το άρθρο 95, παρ. 5 του Συντάγματος, πρέπει να συμμορφώνονται με θετική ενέργεια προς το περιεχόμενο των αποφάσεων του Συμβουλίου της Επικρατείας και των διοικητικών Εφετείων. Σύμφωνα με το άρθρο 50 παρ. 5 του Π.Δ. 18/1989 : «Οι αποφάσεις της Ολομελείας, ακυρωτικές και απορριπτικές, καθώς και των Τμημάτων, αποτελούν μεταξύ των διαδίκων δεδικασμένο που ισχύει και σε κάθε υπόθεση ή διαφορά ενώπιον δικαστικής ή άλλης αρχής, κατά την οποία προέχει το διοικητικής φύσεως ζήτημα που κρίθηκε από το Συμβούλιο.»

3.- Στο άρθρο 1 του Ν.3068/2002 «Συμμόρφωση Διοίκησης προς δικαστικές αποφάσεις κλπ» (ΦΕΚ Α΄ 274), όπως ισχύει, μεταξύ άλλων, ορίζεται: «Το Δημόσιο, οι οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης και τα λοιπά νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου έχουν υποχρέωση να συμμορφώνονται χωρίς καθυστέρηση προς τις δικαστικές αποφάσεις και να προβαίνουν σε όλες τις ενέργειες που επιβάλλονται για την εκπλήρωση της υποχρέωσης αυτής και για την εκτέλεση των αποφάσεων. Δικαστικές αποφάσεις κατά την έννοια του προηγούμενου εδαφίου είναι όλες οι αποφάσεις των διοικητικών, πολιτικών, ποινικών και ειδικών δικαστηρίων που παράγουν υποχρέωση συμμόρφωσης ή είναι εκτελεστές κατά τις οικείες δικονομικές διατάξεις και τους όρους που κάθε απόφαση τάσσει ».

Στο άρθρο 2, του ίδιου νόμου ορίζεται: «1. Η αρμοδιότητα για τη λήψη των προβλεπόμενων στο άρθρο 3 μέτρων για τη συμμόρφωση της διοίκησης προς τις δικαστικές αποφάσεις ανατίθεται σε τριμελές συμβούλιο: α) του Ανώτατου Ειδικού Δικαστηρίου, αν πρόκειται για αποφάσεις αυτού, β) του Συμβουλίου της Επικρατείας, αν πρόκειται για αποφάσεις του δικαστηρίου αυτού, (των τακτικών διοικητικών δικαστηρίων και των λοιπών ειδικών δικαστηρίων......» .

Περαιτέρω, σύμφωνα με το άρθρο 5 του Ν. 3068/2002, η μη εκπλήρωση των υποχρεώσεων που προβλέπονται στο νόμο ή η προτροπή σε μη εκπλήρωση συνιστά ιδιαίτερο πειθαρχικό παράπτωμα για κάθε αρμόδιο υπάλληλο, η δε άσκηση κατά το άρθρο αυτό πειθαρχικής δίωξης, προκαλείται και με τη διαβίβαση στο αρμόδιο πειθαρχικό όργανο των σχετικών στοιχείων από τον Πρόεδρο του Τριμελούς Συμβουλίου του προαναφερθέντος νόμου.

4.-. Οι παραβάτες, εκτός από την δίωξη[2] του άρθρου 259 ΠΚ[3] (παράβαση καθήκοντος) υπέχουν και προσωπική ευθύνη για αποζημίωση.

5.-Δικαίωμα αποζημιώσεως, μπορεί να ζητηθεί άλλωστε σύμφωνα με τις διατάξεις του ΕισΝΑΚ 105-106[4].-

6.- Με το π.δ. 61/2004 (φ. 54), που εξεδόθη κατ’ εξουσιοδότηση του άρθρου 3 παρ. 8 του ως άνω ν. 3068/2002.θεσπίσθηκε διαδικασία ελέγχου της συμμόρφωσης της Διοίκησης προς τις δικαστικές αποφάσεις. Από τις διατάξεις αυτές, συνάγεται ότι η τυχόν άρνηση της Διοίκησης να προβεί στις σχετικές ενέργειες, συμμορφούμενη προς ακυρωτική απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας, συνεπάγεται την εφαρμογή της διαδικασίας και τη λήψη μέτρων και κυρώσεων που προβλέπονται ειδικώς από το νόμο με τις προαναφερόμενες διατάξεις. Η άρνηση δε αυτή της Διοίκησης δεν συνιστά παράλειψη οφειλόμενης νόμιμης ενέργειας, κατά την έννοια του άρθρου 45 παρ. 4 του π.δ. 18/1989, και δεν υπόκειται σε προσβολή για ακύρωση ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας[5].

7.-. Με το άρθρο 22 του ν. 4274/2014 (Α΄ 147) προστέθηκαν παράγραφοι 3α, 3β και 3γ στο άρθρο 50 του π.δ. 18/1989, ως εξής: «3α. Το δικαστήριο, αν άγεται σε ακύρωση της διοικητικής πράξης που προσβλήθηκε με αίτηση ακυρώσεως λόγω πλημμέλειας που μπορεί να καλυφθεί εκ των υστέρων και εφόσον κρίνει, ενόψει της φύσης της πλημμέλειας, και της επίδρασής της στο περιεχόμενο της προσβαλλόμενης πράξης, ότι η ακύρωση της πράξης δεν είναι αναγκαία για την αποκατάσταση της νομιμότητας και για τη διασφάλιση του δικαιώματος δικαστικής προστασίας, καθώς και σε περίπτωση παράλειψης οφειλόμενης νόμιμης ενέργειας του αιτούντος, μπορεί, κατ’ εκτίμηση και των εννόμων συμφερόντων των διαδίκων, να εκδώσει προδικαστική απόφαση, η οποία κοινοποιείται σε όλους τους διαδίκους, και να ζητήσει από την αρμόδια υπηρεσία είτε να προβεί σε συγκεκριμένη ενέργεια ώστε να αρθεί η πλημμέλεια είτε να εκπληρώσει την οφειλόμενη νόμιμη ενέργεια τάσσοντας προς τούτο αποκλειστική εύλογη προθεσμία, η οποία δεν μπορεί να είναι μικρότερη από ένα μήνα ούτε μεγαλύτερη από τρεις μήνες. Κανένα στοιχείο δεν λαμβάνεται υπόψη αν προσκομισθεί μετά την πάροδο της προθεσμίας αυτής. Μετά την παρέλευση της ανωτέρω προθεσμίας και εντός δεκαπενθημέρου, οι λοιποί διάδικοι δύνανται να καταθέσουν υπόμνημα με τους ισχυρισμούς τους επί των ενεργειών της Διοίκησης και των στοιχείων που αυτή προσκόμισε. Σε περίπτωση εφαρμογής των οριζόμενων στα προηγούμενα εδάφια, η δημοσίευση της προδικαστικής απόφασης συνεπάγεται την αναστολή της εκτέλεσης της προσβαλλόμενης πράξης, κατά το μέρος που δεν έχει εκτελεστεί έως τη δημοσίευση της οριστικής απόφασης. 3β. Σε περίπτωση αιτήσεως ακυρώσεως που στρέφεται κατά διοικητικής πράξης, το δικαστήριο, σταθμίζοντας τις πραγματικές καταστάσεις που έχουν δημιουργηθεί κατά το χρόνο εφαρμογής της, ιδίως δε υπέρ των καλόπιστων διοικουμένων, καθώς και το δημόσιο συμφέρον, μπορεί να ορίσει ότι τα αποτελέσματα της ακυρώσεως ανατρέχουν σε χρονικό σημείο μεταγενέστερο του χρόνου έναρξης της ισχύος της και σε κάθε περίπτωση προγενέστερο του χρόνου δημοσίευσης της απόφασης. 3γ. Η διαπίστωση παρανομίας της κανονιστικής πράξης κατά τον παρεμπίπτοντα έλεγχό της, για λόγους αναγόμενους στην αρμοδιότητα του εκδόντος την απόφαση οργάνου και σε παράβαση ουσιώδους τύπου είναι δυνατόν να μην οδηγήσει σε ακύρωση ατομικής πράξης, εφόσον, κατά την κρίση του δικαστηρίου, έχει παρέλθει μακρό, ανάλογα με τις περιστάσεις, χρονικό διάστημα από την έναρξη ισχύος της κανονιστικής πράξης που ελέγχεται παρεμπιπτόντως και οι συνέπειες της παρανομίας της σε βάρος της ατομικής πράξης μπορεί να κλονίσουν την ασφάλεια του δικαίου. 3δ...».

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ ΕΠΙ ΤΗΣ ΑΝΩΤΕΡΩ ΡΥΘΜΙΣΕΩΣ[6]:

 «Κοινό τόπο των ρυθμίσεων αυτών αποτελεί η νομοθετική επιδίωξη για διεύρυνση των εξουσιών του ακυρωτικού δικαστή, πέραν της κατά κανόνα ισχύουσας αναδρομικής ακύρωσης της παράνομης διοικητικής πράξης ή παράλειψης. Συγκεκριμένα, με την παράγραφο 3α παρέχεται η δυνατότητα εκ των υστέρων καλύψεως πλημμελειών της προσβαλλόμενης πράξης ή εκπλήρωσης της οφειλόμενης νόμιμης ενέργειας. Με την παράγραφο 3β παρέχεται η δυνατότητα στον ακυρωτικό δικαστή να περιορίσει την αναδρομικότητα των ακυρωτικών αποτελεσμάτων και να ορίσει μεταγενέστερο χρονικό σημείο έναρξης αυτών. Με την παράγραφο 3γ ορίζεται ότι η διαπίστωση τυπικών λόγων παρανομίας κατά τον παρεμπίπτοντα έλεγχο κανονιστικής πράξης δεν άγει αναγκαίως σε ακύρωση της επ’ αυτής ερειδόμενης ατομικής. Οι ρυθμίσεις αυτές αποδίδουν, σε επίπεδο νόμου, δυνατότητες που έχει το Δικαστήριο, κατ’ ορθή ερμηνεία, απευθείας από τη μνημονευθείσα συνταγματική διάταξη (πρβλ. Σ.τ.Ε. 1422/2013, 1941/2013). Κατ’ ακολουθίαν τούτου, το Δικαστήριο έχει τη συνταγματική ευχέρεια να αποκλίνει, σε εξαιρετικές περιπτώσεις, από τις ειδικότερες ρυθμίσεις των ως άνω δικονομικών διατάξεων. Ειδικότερα, η ρύθμιση της περίπτωσης της παράλειψης οφειλόμενης νόμιμης ενέργειας στην παράγραφο 3α, ερμηνευόμενη εν όψει της ένταξής της στην παράγραφο αυτή και της διαδικασίας που διαγράφει (έκδοση προδικαστικής απόφασης, προθεσμία ενέργειας για τη Διοίκηση, υποβολή υπομνήματος των λοιπών διαδίκων μετά την πάροδο της προθεσμίας, νέα συζήτηση της υπόθεσης προς έκδοση της εν τέλει οριστικής απόφασης), παρέχει τη δυνατότητα στο Δικαστήριο, αφού εκτιμήσει τις συνθήκες της υπόθεσης και σταθμίσει αφ’ ενός τα έννομα συμφέροντα των λοιπών πλην της Διοίκησης διαδίκων και αφ’ ετέρου το δημόσιο συμφέρον, να διαπιστώσει, με οριστική κατά τούτο κρίση, την παράλειψη οφειλόμενης νόμιμης ενέργειας, να εκδώσει προδικαστική απόφαση και να τάξει εύλογη προθεσμία στη Διοίκηση, προκειμένου αυτή να προβεί στην οφειλόμενη ενέργεια. Στην περίπτωση αυτή, η συμμόρφωση της Διοίκησης μέσα στην ταχθείσα προθεσμία δεν απαιτείται, σύμφωνα πάντα με ειδική κρίση του Δικαστηρίου, να αναδράμει στο χρόνο συντέλεσης της παράλειψης, αλλά μπορεί να αφορά μόνο το μέλλον. Εξ άλλου, το Δικαστήριο μπορεί να τάξει μεγαλύτερη εύλογη προθεσμία στη Διοίκηση στην εξαιρετική περίπτωση που, εκτιμώντας τις συνθήκες, κρίνει ότι το τρίμηνο δεν αποτελεί επαρκές χρονικό διάστημα για την εκπλήρωση της οφειλόμενης νόμιμης ενέργειας.»

III. Ερμηνεία των διατάξεων:

α). Η υποχρέωση[7] συμμόρφωσης της Διοίκησης[8] προς τις δικαστικές αποφάσεις συνιστά θεμελιώδη πτυχή και έκφραση της αρχής του κράτους δικαίου και αποτελεί συνταγματική επιταγή (άρθρο 95 παρ.5 Σ.)· Η υποχρέωση δε αυτή δεν αφορά μόνο το ιδιωτικό συμφέρον των πολιτών, αλλά και αυτό του κοινωνικού συνόλου, στο πλαίσιο της διαφάνειας της λειτουργίας του κράτους και της χρηστής διοίκησης. Εν προκειμένω το ΕΔΔΑ έχει κρίνει (υπόθεση Hornsby κατά Ελλάδας) ότι: «...η αποτελεσματική προστασία ενός μέρους ειδικά σε διοικητικές δίκες και η αποκατάσταση της νομιμότητας προϋποθέτουν την υποχρέωση των διοικητικών αρχών να συμμορφωθούν με τις δικαστικές αποφάσεις....Όταν οι διοικητικές αρχές αρνούνται, αποτυγχάνουν ή καθυστερούν να συμμορφωθούν, οι εγγυήσεις του άρθρου 6 στερούνται του σκοπού τους».

β) Σε περίπτωση, όμως απορριπτικής αποφάσεως διοικητικού δικαστηρίου η Διοίκηση υποχρεούται σε συμμόρφωση[9] προς την εν λόγω απορριπτική απόφαση. Το Τριμελές Συμβούλιο του ΣτΕ έχει κρίνει (Τρ. Συμβ. ΣΤΕ 8/2005, 9/2004), ότι η υποχρέωση συμμόρφωσης δεν απορρέει από κάθε απορριπτική απόφαση, «διότι με την αίτηση συμμόρφωσης προς μια τέτοια απόφαση επιδιώκεται πράγματι όχι η συμμόρφωση της Διοίκησης προς την δικαστική απόφαση, αλλά η εκτέλεση των ιδίων αυτής πράξεων».

 Για το ζήτημα όμως αυτό, το ΕΔΔΑ, έχει κρίνει (υπόθεση Ιερός Ναός Μονής Προφήτου Ηλία Θήρας) ότι υπάρχει υποχρέωση συμμόρφωσης της διοίκησης και προς τις απορριπτικές αποφάσεις των διοικητικών δικαστηρίων, δεχόμενο, θεωρώντας προφανώς ότι ανταποκρίνεται, τούτο πληρέστερα στην αρχή της νομιμότητας ότι: «.... Το άρθρο 6 παρ.1 δεν κάνει διάκριση ανάμεσα στις αποφάσεις που δέχονται και σε αυτές που απορρίπτουν προσφυγή που ασκήθηκε σε αστές που απορρίπτουν προσφυγή που ασκήθηκε ενώπιον των εθνικών δικαστηρίων. Στην πραγματικότητα, ανεξαρτήτως αποτελέσματος, πρόκειται πάντοτε για δικαστική απόφαση η οποία πρέπει να είναι σεβαστή και να εφαρμοσθεί. Οι πράξεις ή παραλήψεις της Διοίκησης, συνέπεια δικαστικής απόφασης δεν μπορούν να έχουν συνέπεια ούτε να εμποδίσουν, ούτε ακόμα λιγότερο να αμφισβητήσουν την ουσία της υπόθεσης αυτής...».

γ) Στις δικαστικές αποφάσεις που δημιουργούν υποχρέωση συμμόρφωσης της Διοίκησης, κατά τα άρθρα 95 παρ. 5 του Συντάγματος και 1 του Ν. 3068/2002, περιλαμβάνονται και εκείνες που εκδίδονται κατά τη διαδικασία παροχής προσωρινής δικαστικής προστασίας, η οποία κατοχυρώνεται στο άρθρο 20 παρ. 1 του Συντάγματος (ΣτΕ 2599/1998, Ολ 2040/2007, 1538/2015 7μ καθώς και 60/2006 και 77/20009 αποφάσεις του Τριμελούς Συμβουλίου του ΣτΕ του άρθρου 2 του Ν. 3068/2002), όπως επίσης και οι προσωρινές διαταγές που χορηγούνται επί αιτήσεων παροχής προσωρινής δικαστικής προστασίας (βλ. 60/2006, 15/2007, 7, 75, 106/20009 αποφάσεις του Τριμελούς Συμβουλίου του ΣτΕ του άρθρου 2 του Ν. 3068/2002).

δ) Από τις διατάξεις αυτές συνάγεται ότι η Διοίκηση συμμορφούμενη προς ακυρωτική απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας υποχρεούται όχι μόνο να θεωρήσει ανίσχυρη και ανύπαρκτη νομικά τη διοικητική πράξη που ακυρώθηκε με την ανωτέρω δικαστική απόφαση, αλλά οφείλει να προχωρήσει με θετικές ενέργειες στην αναμόρφωσή της ή των νομικών καταστάσεων που διαμορφώθηκαν εν τω μεταξύ βάσει της πράξεως ή της παραλείψεως που ακυρώθηκε ή ως συνέπεια αυτής. Προς το σκοπό αυτό οφείλει να ανακαλέσει ή τροποποιήσει τις διοικητικές πράξεις που στηρίζονται στη ακυρωθείσα και να επαναλάβει τις πράξεις που κατά νόμο υποχρεούται να εκδώσει, χωρίς τη νομική πλημμέλεια που διαπιστώθηκε με την ακυρωτική απόφαση, ώστε να διαμορφωθεί νομική κατάσταση σύμφωνη προς το νόμο κατά την έννοια της ακυρωτικής αποφάσεως. Το ειδικότερο περιεχόμενο και η έκταση των υποχρεώσεων συμμορφώσεως της Διοικήσεως προσδιορίζονται από το αντικείμενο της απαγγελθείσας ακυρώσεως, ήτοι από τη φύση και το είδος της ακυρωθείσας πράξεως ή τα νόμιμα στοιχεία που συγκροτούν την παράλειψη, καθώς και από την κρίση ή τις κρίσεις πάνω στα ζητήματα που εξέτασε και για τα οποία αποφάνθηκε το Δικαστήριο στο αιτιολογικό της αποφάσεώς του, δημιουργώντας ως προς αυτά δεδικασμένο για την συγκεκριμένη περίπτωση (ΣτΕ4010/2015, 2854/1985 Ολ., 1986/2000, 1512/2009).

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ:

Ι) Από το συνδυασμό των άρθρων 95 παρ. 5 του Συντάγματος και 3 παρ. 1 του ν. 3068/2002, συνάγεται ότι η διοίκηση, συμμορφούμενη προς ακυρωτική απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας, υποχρεούται όχι μόνον να θεωρήσει ανίσχυρη και μη υφιστάμενη στο νομικό κόσμο την νομοθετική πράξη που κρίθηκε :

1) αντίθετη προς συνταγματικές διατάξεις ή

2) τη διοικητική πράξη που ακυρώθηκε, αλλά και να προβεί σε θετικές ενέργειες για την αναμόρφωση της νομικής καταστάσεως που προέκυψε αμέσως ή εμμέσως από τις πράξεις αυτές, ανακαλώντας ή τροποποιώντας τις σχετικές στο μεταξύ εκδοθείσες πράξεις ή εκδίδοντας άλλες με αναδρομική ισχύ, για να αποκαταστήσει τα πράγματα στη θέση στην οποία θα βρίσκονταν, αν από την αρχή δεν είχε ισχύσει η κριθείσα αντίθετη προς το Σύνταγμα νομοθετική πράξη ή η ακυρωθείσα διοικητική πράξη.

Το ειδικότερο, εξ άλλου, περιεχόμενο και η έκταση των υποχρεώσεων της διοικήσεως προσδιορίζονται από το αντικείμενο της ακυρώσεως, το οποίο, μεταξύ άλλων, καθορίζεται από το είδος και τη φύση της ακυρωθείσης πράξεως, καθώς και από τα επιτασσόμενα από την ακυρωτική απόφαση.

ΙΙ) Από τις ίδιες διατάξεις συνάγεται, περαιτέρω, ότι η συμμόρφωση της διοικήσεως προς τις ακυρωτικές αποφάσεις πρέπει, να είναι πλήρης και, κατά το δυνατόν, άμεση, υπό την έννοια ότι μετά την δημοσίευση της αποφάσεως η αρμόδια αρχή οφείλει να προβαίνει σε κάθε ενέργεια που είναι απαραίτητη για την υλοποίηση του ακυρωτικού αποτελέσματος και δεν δύναται να αδρανεί, επικαλούμενη λόγους οι οποίοι δεν εδράζονται σε συνταγματικές διατάξεις, διότι άλλως αναιρείται ο σκοπός της θεσπίσεως της διατάξεως του άρθρου 95 παρ. 5 του Συντάγματος [10].

III.- Πρέπει δε να σημειωθεί ότι υποχρέωση συμμορφώσεως δεν έχει μόνο η διάδικη διοικητική αρχή ή το διάδικο νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου, αλλά λόγω της erga omnes ισχύος της ακυρωτικής κρίσης του διοικητικού δικαστηρίου η διοίκηση στο σύνολό της και συνεπώς και οι διοικητικοί φορείς που δεν ήταν διάδικοι.

IV. Αν η αρχή που υποχρεούται σε συμμόρφωση δεν συμμορφωθεί προς την απόφαση μέσα στην ταχθείσα προθεσμία, το τριμελές συμβούλιο βεβαιώνει τη μη συμμόρφωση της διοίκησης προς τη δικαστική απόφαση και προσδιορίζει ένα χρηματικό ποσό που πρέπει να καταβληθεί στον ενδιαφερόμενο, ως κύρωση για τη μη συμμόρφωση της διοίκησης προς τη δικαστική απόφαση (βλ. 8/2012 ΣΤΕ (ΣΥΜΒ), 8/2011 ΑΠ (ΣΥΜΒ), 9/2011 ΑΠ (ΣΥΜΒ), 27/2010 ΕΣ (ΠΡΑΞΗ – ΤΜ.I), 1/2009 ΑΠ (ΣΥΜΒ), 1/2007 ΣΤΕ (ΣΥΜΒ), 8/2012 ΣΤΕ (ΣΥΜΒ), 8/2011 ΑΠ (ΣΥΜΒ), 9/2011 ΑΠ (ΣΥΜΒ), 27/2010 ΕΣ(ΠΡΑΞΗ-ΤΜ.I), 2/2009 ΑΠ (ΣΥΜΒ).

ΠΡΟΤΕΙΝΕΤΑΙ:

Για τους λόγους αυτούς να κατατεθεί αίτηση ενώπιον του Τριμελούς Συμβουλίου του άρθρου 2 παρ. 2 του Ν. 3068/2002 του Συμβουλίου της Επικρατείας για την βεβαίωση μη συμμόρφωσης του *** με την υπ’ αριθ. *** απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας προκειμένου:

α) να βεβαιωθεί η μη συμμόρφωση της Διοίκησης

β) να προσδιοριστούν σύμφωνα με το άρθρο 3 παρ. 3 του Ν. 3068/2002 τα χρηματικά ποσά που πρέπει να καταβληθούν στους αιτούντες, ως κύρωση για τη μη συμμόρφωση της Διοίκησης προς την εν λόγω δικαστική απόφαση

γ) να διαβιβαστούν από τον Πρόεδρο του Τριμελούς Συμβουλίου τα σχετικά στοιχεία στο αρμόδιο πειθαρχικό όργανο, προκειμένου να ασκηθεί πειθαρχική δίωξη κατά των υπευθύνων, λόγω μη εκπλήρωσης των υποχρεώσεων που προβλέπονται στο Ν. 3068/2002 και

δ) να κληθεί εκ νέου η Διοίκηση σε άμεση συμμόρφωση προς την υπ’ αριθ. *** απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας.

ΑΘΗΝΑΙ 3/11/2016       Ο ΓΝΩΜΟΔΟΤΩΝ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ:

1.-Φ. Βεγλερής, Η συμμόρφωσις της διοικήσεως εις τας αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας, 1934˙

2.-Στ. Κτιστάκη, Η συμμόρφωση της Διοικήσεως στις αποφάσεις των διοικητικών δικαστηρίων μετά την αναθεώρηση του 2001, ΤοΣ 2007, σ. 813˙ Π. Λαζαράτου, Διοικητικό Δικονομικό Δίκαιο, Εκδ. Αντ. Ν. Σάκκουλα, Αθήνα 2013˙

3.-Α. Ράντου/Ν. Παπασπύρου, Η συμμόρφωση της διοίκησης στις δικαστικές αποφάσεις, Εκδ. Αντ. Ν. Σάκκουλα, Αθήνα-Κομοτηνή, 2006,

4.-Ε.Πρεβεδούρου: «Η έκταση της υποχρέωσης συμμόρφωσης της διοίκησης στο ακυρωτικό αποτέλεσμα δικαστικών αποφάσεων [ΠΜΣ, Διοικητικό Δίκαιο, 20 Μαρτίου 2014]»

4.-Χ. Διβάνη, Η συμμόρφωση της διοικήσεως στις δικαστικές αποφάσεις κατά την νομολογία,

5.-ΝΣΚ135/2008,

6.-Εγκύκλιος τουΥπουργείου Εσωτερικών  Αθήνα,  23  Αυγούστου 2007 Αριθ. Πρωτ.: ΔΟΑ/Φ.01/οικ. 22133,

7.-Ε.ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ: «Η συμμόρφωση της διοίκησης στις δικαστικές αποφάσεις μετά την αναθεώρηση του άρθρου 95 παρ. 5 του Συντάγματος»

8.-Αρναούτογλου, Φίλης (1990), Μια προσπάθεια ελέγχου της συμμορφώσεως της

Διοικήσεως στις αποφάσεις του ΣτΕ: Η Επιτροπή του άρθρου 5 του ν. 1470/1984,

Νομικό Βήμα όμος 38 τεύχος 7, σ.139.

9.-Σπηλιωτόπουλος, Επαμεινώνδας (1993), Εγχειρίδιο Διοικητικού Δικαίου, Εκδ.

Σάκκουλα.

10.Σπηλιωτόπουλος Επ., Μακρυδημήτρης (επιμ.) (2001), Η δημόσια διοίκηση στην

Ελλάδα, Εκδ. Σάκκουλα.

11.-Ετήσιες Εκθέσεις Συνηγόρου του Πολίτη.

12.- Συμμόρφωση της Διοίκησης στις δικαστικές αποφάσεις-Πρακτικά Συνεδρίου, 2003,

Εκδ. Σάκκουλα

13.- Πρεβεδούρου, Ευγενία: Η επιρροή του Ευρωπαϊκού Δικαίου στην δίκη ενώπιον του

Συμβουλίου της Επικρατείας, Νομική Βιβλιοθήκη, 2012.

- Η κατάργηση της διοικητικής δίκης, Σάκκουλα, 2012.

14.- Χρυσανθάκης, Χαράλαμπος: Το “δεδικασμένο” της ακυρωτικής αποφάσεως του Συμβουλίουτης Επικρατείας, Αντ. Ν. Σάκκουλα, 1991.

---

[1] Βλ Μελέτη της Σταυρούλας Ν. Κτιστάκη, Παρέδρου στο Συμβούλιο της Επικρατείας, Αναπληρώτριας Καθηγήτριας ΔΠΘ, δημοσιευμένη στο ΤΟΣ 2007, 813.

[2] Απόφαση 457/2011 ΕΦ ΘΕΣΣΑΛ (ΑΡΜ 2011/1022

[3] Άρθρο 259: «Παράβαση καθήκοντος: Υπάλληλος που με πρόθεση παραβαίνει τα καθήκοντα της υπηρεσίας του με σκοπό να προσπορίσει στον εαυτό του ή σε άλλον παράνομο όφελος ή για να βλάψει το κράτος ή κάποιον άλλο τιμωρείται με φυλάκιση μέχρι δύο ετών, αν η πράξη αυτή δεν τιμωρείται με άλλη ποινική διάταξη.» Απόφαση 1033/2009 ΑΠ (ΠΟΙΝ), 123/2009 ΠΛΗΜΜ ΛΑΜ, 61/1988 ΠΛΗΜΜ ΜΕΣΟΛ,

[4] Βλ.Απόφαση1104/2014 ΔΕΦ ΑΘ, 249/2013 ΕΦ ΛΑΡ (ΔΙΚΟΓΡΑΦΙΑ 2014/49), 1019/2013 ΔΕΦ ΑΘ (ΑΚΥΡ), 94/2011 ΔΕΦ ΑΘ, 77/2008 ΔΕΦ ΑΘ (ΑΝΑΣΤ), 9755/2006 ΔΠΡ ΑΘ

[5] Βλ: Ολ ΣτΕ3171/2014,ΘΠΔΔ 2015/267

[6] Απόσπασμα από την 4446/2015 ΣΤΕ (ΟΛΟΜ) (Α΄ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ , ΔΕΕ 2015/1153, Ε7 2016/287 , ΘΠΔΔ 2015/1116)

[7] Βλ ΣτΕ8/2002, 3727/1995 ΣΤΕ

[8]Με  τον όρο «διοίκηση» νοούνται τόσο στον νόμο όσο και στο παρόν άρθρο το Δημόσιο, οι Οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης, τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου και τα νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου  του ευρύτερου δημόσιου τομέα.

[9] «Ο νόμος (αρθρ.95 παρ.5 Σ. 1 Ν.3068/2002,198 KΔΔ) κάνει λόγο για συμμόρφωση και όχι για εκτέλεση. Η έννοια της συμμόρφωσης είναι ευρύτερη από αυτήν της εκτέλεση, καθώς «συμμόρφωση» νοείται και δύναται να προκύπτει από το όλο περιεχόμενο της δικαστικής απόφασης, ιδίως τις αιτιολογίες της, ενώ η εκτέλεση αφορά το συγκεκριμένο διατακτικό της απόφασης» (βλ Γνωμοδότηση ΝΣΚ 233/2013),(ΟλΝΣΚ22/2016 αποφάνθηκε ότι όταν το Συμβούλιο Συμμόρφωσης δικαστηρίου, επιτάσσει στη Διοίκηση να καταβάλει αναδρομικές αποδοχές σε υπαλλήλους, στο πλαίσιο πλήρους συμμόρφωσης προς ακυρωτική δικαστική απόφαση, οφείλει αυτή να συμμορφωθεί, προς αποφυγή των οριζομένων στο άρθρο 50 παρ. 4 του π.δ. 18/1989 και 5 του ν. 3068/2002 συνεπειών).

[10] βλ. ΣτΕ 1995, 1518/2014, 2559/2011, 677/2010, 2557/2006, 3191/2005 και 21/2008, 43/2010 αποφάσεις του Συμβουλίου άρθρου 2 ν. 3068/2002.

"ΤΟ ΑΤΙΜΟΝ ΓΕΝΟΣ ΤΩΝ ΠΕΛΑΤΩΝ"

"ΤΟ ΑΤΙΜΟΝ ΓΕΝΟΣ ΤΩΝ ΠΕΛΑΤΩΝ"
Αγαπητέ κουμπάρε,
Έχω να σε πληροφορήσω ότι η αξιοσέβαστος πελατεία μου ,μου έχει βάλει τέτοιο φέσι που σκέπτομαι να το στείλω στον κουμπάρο μας τον Σουλτάνο για ανταλλαγή.
Να σκεφτείς μέρα που ναι μου τηλεφώνησε πελάτης και με "διέταξε" να συντάξω και να καταθέσω ΑΝΑΙΡΕΣΗ για υπόθεση του της οποίας η προθεσμίας λήγει αύριο αλλά λόγω αργιών την Δευτέρα και όταν τόλμησα να ζητήσω το παράβολο και τα έξοδα μου είπε ότι δεν έχει και δουλειά μου είναι να τα "πλερώσω" και έκλεισε στα μούτρα μου και το τηλέφωνο.
Γιαυτό κουμπάρε πές στο παιδί να κάτσει στην Αγγλία τώρα που τελειώνει το διδακτορικό του και να πάψει να ελπίζει να ζήσει σαν δικηγόρος στην Ελλάδα.
Δεν φταίει για όλα το κράτος κουμπάρε,μάλλον φταίμε και μεις!
ΑΝΤΩΝΗΣ ΑΡΓΥΡΟΣ 28/10/2016

«Ο ΣΥΝΗΓΟΡΟΣ ΤΩΝ ΠΤΩΧΩΝ»

 «Ο ΣΥΝΗΓΟΡΟΣ ΤΩΝ ΠΤΩΧΩΝ»

ΑΝΤΩΝΗ Π.ΑΡΓΥΡΟΥ 

Μια πρόταση για τους ανθρώπους που ζητούν προστασία.

17 Οκτωβρίου: Παγκόσμια ημέρα για την εξάλειψη της φτώχειας

Η ΦΤΩΧΕΙΑ

Η «φτώχεια» προσεγγίζεται ως μία κατάσταση αποστέρησης αγαθών και υπηρεσιών και προσδιορίζεται είτε ως απόλυτη φτώχεια (αδυναμία κάλυψης βασικών αναγκών, όπως διατροφή, στέγαση, ρουχισμός, συνθήκες υγιεινής), είτε ως σχετική φτώχεια (εισοδηματική ανισότητα).[1]

Πάνω από ένας στους τρεις βρίσκεται σε κίνδυνο φτώχειας η κοινωνικό αποκλεισμό σύμφωνα με την ελληνική στατιστική Αρχή[2].

Όπως προκύπτει από την έρευνα εισοδήματος και συνθηκών διαβίωσης των νοικοκυριών 2015 που αφορά τα εισοδήματα του 2014, το 35,7% του πληθυσμού βρισκόταν σε κίνδυνο φτώχιας και κοινωνικού αποκλεισμού όταν την προηγούμενη χρονιά το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 36%. Περισσότερα από 450 χιλιάδες ελληνόπουλα εκτιμάται ότι ζουν κάτω από το όριο της φτώχειας, ενώ σχεδόν οι μισοί μαθητές που φοιτούν σε σχολεία, ιδιαίτερα των ευπαθών περιοχών, αντιμετωπίζουν επισιτιστική ανασφάλεια. Η οικονομική κρίση, που έπληξε ανεπανόρθωτα τις περισσότερες οικογένειες, τα ληξιπρόθεσμα και καθυστερούμενα τραπεζικά δάνεια, καθώς και τα δυσθεώρητα ποσοστά ανεργίας ,Δεν είναι της παρούσης να αποδώσει τα αίτια και τις συνέπειες του σημαντικού αυτού φαινομένου.  Είναι γεγονός ότι υπάρχουν διάφοροι φορείς, όπως ο Συνήγορος του Πολίτη, οι Δικηγορικοί Σύλλογοι που παρέχουν νομική και άλλη υποστήριξη στους ανθρώπους που βρίσκονται σε δύσκολη κατάσταση. Σύμφωνα με το νόμο 3226/2004 οι πολίτες χαμηλού εισοδήματος δικαιούνται την παροχή δωρεάν νομικής βοήθειας σε υποθέσεις α) Ποινικές Β) Αστικού και εμπορικού χαρακτήρα. Τη νομική βοήθεια δικαιούνται τόσο οι Έλληνες πολίτες, οι πολίτες της ΕΕ, όσο και οι πολίτες τρίτου κράτους, εφόσον έχουν, νομίμως, κατοικία ή συνήθη διαμονή στην Ελλάδα. Ο συνήγορος του πολίτη έχει εκδώσει «Οδηγό δικαιωμάτων και παροχών για ευάλωτες ομάδες»

 Όμως δεν μπορεί να υποστηρίξει κανείς ότι και σ’ αυτόν τον Τομέα τα πράγματα είναι ρόδινα κάθε άλλο μάλιστα . Οι λιγοστές, υποστελεχωμένες και χωρίς δικτύωση μεταξύ τους υπηρεσίες κοινωνικής προστασίας  στην Ελλάδα βρίσκονται παγίως αντιμέτωπες με χρονοβόρες και ανεπαρκείς θεσμικές διαδικασίες. Η ανάγκη για δωρεάν νομική βοήθεια αποτελεί μία πραγματικότητα για χιλιάδες πολίτες σε όλη τη χώρα. Μία πραγματικότητα που γιγαντώθηκε τα χρόνια της κρίσης καθώς τείνει να μετατραπεί τελικά στο ίδιο το μέσο πρόσβασης στη δικαιοσύνη. Κανείς δεν εμποδίζεται τυπικά στην πρόσβαση στη δικαιθοσύνη, όμως τα υψηλά παράβολα ,οι δικηγορικές αμοιβές, η ατελείωτη καθυστέρηση μέσω των αναβολών ,τα δικαστικά έξοδα καθιστούν  πλέον αδύνατη την προσφυγή στην δικαιοσύνη όλων των αδυνάτων.

      «Συνήγορος των Πτωχών»

Προτείνεται η δημιουργία Ανεξάρτητης Αρχής με τον τίτλο «Συνήγορος των Πτωχών» ώστε να υπάρχει ένας κεντρικός ενιαίος ανεξάρτητος φορέας νομικής υποστήριξης και προστασίας των πτωχών, που να  υποστηρίζει καθοδηγεί και συντονίζει ενιαία, αυτό το σημαντικό έργο κοινωνικής πρόνοιας έξω από τις σημερινές συνταγμένες και μονολιθικές δημόσιες δομές που είναι σχεδόν  απρόσιτες. 

·        Να δημιουργηθεί ένας υποστηρικτικός μηχανισμός που να συμβουλεύει καθοδηγήσει και υποστηρίξει τον αδύνατο, μέσα από τετραψήφιο τηλέφωνο και το διαδίκτυο .

·        Σήμερα με το πρόβλημα των υπερχρεωμένων δανείων τα πράγματα είναι ακόμα χειρότερα ,κινδυνεύουν κάποιοι να βρεθούν στο δρόμο χωρίς νομική υποστήριξη.

·        Ο συνήγορος θα μπορούσε ν’ αναλάβει μέσω των συνεργατών του την δωρεάν διαμεσολάβηση για τα «κόκκινα δάνεια» με τις Τράπεζες κι έτσι να γλυτώσουμε την δικαστική εμπλοκή σε πρώτη άμεση φάση.  

·        Η χρηματοδότηση του θεσμού  θα μπορούσε να προέλθει μέσα από Τραπεζικό σύστημα και ιδίως από την επιβολή στις Τράπεζες ενός ποσοστού  από  την τοκοφορία τους τα εξοφλούμενα δάνεια, ενδεχομένως θα μπορούσαν να αντληθούν χρήματα από τα Ευρωπαϊκά Όργανα.

·        Σε κάθε νομό θα ήταν σημαντικό να δημιουργηθούν Γραφεία Ενημέρωσης κάτι αντίστοιχο με ΚΕΠ κάτω από τον «Συνήγορο των Πτωχών» ,Μέσα από τα όποια θα παρέχεται όλη εκείνη η αναγκαία υποστήριξη επί τόπου. Στην στελέχωση τους με νομικούς και λογιστές θα μπορούσε να συνεισφέρει και η Τοπική Αυτοδιοίκηση , Η κυβέρνηση ήδη έχει ονομάσει τον νέο θεσμό «ΚΕΠ των φτωχών» και έργο τους θα είναι η εξυπηρέτηση των πολιτών για ζητήματα κοινωνικής αλληλεγγύης.Το εργο πρεπει να προχωρήσει τώρα.

Η πρόταση είναι προφανώς ατελής και επιδέχεται βελτιώσεων.

Δεν ομιλώ για την δημιουργία μιας καινούργιας δημόσιας Υπηρεσίας ,μιλώ για έναν ευέλικτο μηχανισμό με πρότυπο και βάση τα ΚΕΠ ,όπου με συνταγμένες διαδικασίες θα μπορούσαν εθελοντές με τα αντίστοιχα προσόντα, αλλά κεντρική καθοδήγηση να απαλύνουν τον ανθρώπινο πόνο.

Ο Ρουσσώ υπήρξε συνήγορος των φτωχών και παρέμεινε κι ο ίδιος φτωχός για όλη του τη ζωή.

Εκτός από την καθημερινή κουβέντα χωρίς λύσεις, εδώ προτείνεται μια άμεση παρέμβαση, ίσως επιτέλους οι αρμόδιοι ν’ αφήσουν την  αντιπαλότητα για ένα θέμα που ενώνει τους πάντες .Συγχωρέστε με δεν είμαι ούτε ειδικός ούτε αρμόδιος ,απλώς καταθέτω με σεβασμό στο πρόβλημα, την άποψη μου.

Σημειώνεται ότι στα Επτάνησα και μάλιστα στην Κέρκυρα, ο θεσμός[3] αυτός λειτούργησε  τον 19 αιώνα άψογα με πολύ καλά αποτελέσματα.

ΑΝΤΩΝΗΣ Π.ΑΡΓΥΡΟΣ

---

[1] Εθνικό Στρατηγικό Πλαίσιο για την Κοινωνική Ενταξη, Αθήνα, Δεκέμβριος 2014 Υπουργείο Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας, σελ. 8.

[2] Βλ Εφημερίδα «ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 23.06.2016

ΕΛΣΤΑΤ: Κάτω από το όριο της φτώχειας το 21,4 % των Ελλήνων

[3]  Βλ. Δεσύλλας Χρήστος Θ. «Ο συνήγορος των φτωχών» Δοκίμιο κοινωνικής προστασίας στην Κέρκυρα του 19ου αιώνα, Ιδιωτική Έκδοση 2011, "Η Τράπεζα των φτωχών. Το Monte di Pieta της Κέρκυρας (1630-1864)", ΠΙΟΠ, Αθήνα, 2006.

ΘΑ ΕΛΘΗ ΗΜΕΡΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ;

ΘΑ ΕΛΘΗ ΗΜΕΡΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ;

ΑΝΤΩΝΗΣ Π.ΑΡΓΥΡΟΣ

(Αφιέρωμα στην γιορτή της Δικαιοσύνης 3/10/2016)

«Δικαιοσύνην μάθετε, οἱ ἐνοικοῦντες ἐπὶ τῆς γῆς» (Ἠσ. 26,9β΄)

Αναστενάζουν οι άνθρωποι από τις αδικίες. Παντού συναντάμε αδικίες. Ἡ δικαιοσύνη είναι μία ἀπo τις τέσσερις μεγάλες αρετές που εγκωμίαζαν οι πρόγονοί μας (οι  άλλες τρεις είναι  ἡ φρόνηση δηλαδή η σοφία, ἡ ανδρεία, και  ἡ σωφροσύνη (Πλάτ., Νόμ. 979c, Πολ. 427e).

Το 1360 ο Αρμενόπουλος  έγραψε την Εξάβιβλο, που ήταν μια σπουδαία συλλογή των Βυζαντινών νόμων. Το πρώτο κεφάλαιο της Εξαβίβλου τιτλοφορείται «Κριτών Προκατάστασις ή Περί Δικαιοσύνης». Στον ορισμό του δικαστή, που ο Αρμενόπουλος τον ονομάζει Κριτή, έτσι, λέει, όπως ονομάζεται και ο Θεός, τον καλεί, για να μην ντροπιάσει τον τίτλο αυτόν, να είναι αδέκαστος, αμερόληπτος και να μην υπόκειται σε εξαπατήσεις, αποδίδοντας στον καθένα τα δίκαια. Κλείνει τον ορισμό λέγοντας:

«Οποιος δεν έχει ήδη μέσα στην ψυχή του την αληθινή δικαιοσύνη, αλλά έχει διαφθαρεί με χρήματα, είτε χαρίζεται λόγω φιλίας, είτε τιμωρεί με εχθρότητα ή υπόκειται στην εξουσία, δεν μπορεί να έχει ορθή κρίση».

Σ’ αυτό το κείμενο θα σας μιλήσω για μιαν άλλη «Δικαιοσύνη» ,για καθημερινότητα μας, μπροστά στην πραγματικότητα απονομής της Δικαιοσύνης.

1.-Νεαρός  μοτοσικλετιστής υδραυλικός το επάγγελμα, πέφτει θύμα τροχαίου με υπαιτιότητα ομολογημένη 100% ,γίνεται εκ του ατυχήματος  τετραπληγικός και μόνιμα ανάπηρος. Ζητά την αποζημίωση του για μόνιμη αναπηρία  η αγωγή απορρίπτεται  παρά την ύπαρξη ιατρικής πραγματογνωμοσύνης που τον δικαιώνει και καταδικάζεται σε δικαστική δαπάνη  υπέρ της Ασφαλιστικής Εταιρείας στο εκπληκτικό ποσό  20.000€ !!!Ερωτώ που θα βρει τα χρήματα ο ανάπηρος  να πληρώσει; Ο δικαστής σε πλήρη συνείδηση και γνώση καταδίκασε τον «αδύνατο» υπέρ  του πλουσίου, αλλά και ο Εφέτης αγνόησε το παράπονο της Έφεσης, κι έτσι ο ανάπηρος καλείται να πληρώσει. Δεν είχε όμως και ο δικηγόρος του πλήρωσε την οφειλή με δικά του χρήματα . Ο Δικαστής δεν είναι μηχάνημα παραγωγής δικαστικών αποφάσεων είναι πάνω απ’ όλα άνθρωπος που πρέπει να μην αγνοεί τους συνανθρώπους του και έχει τα κατάλληλα εργαλεία ν’ αντιμετωπίσει την κατάσταση.

2.-Τολμώ να μιλήσω, για εξωφρενικές εγγυήσεις  που επιβάλλονται ως περιοριστικοί όροι προς «αδυνάτους» «μικροεγκληματιες», ενώ  οι σπουδαίοι με λευκό κολάρο και υψίστη προβατική  προκλητική συμπεριφορά  κυκλοφορούν ελεύθεροι και διδάσκουν την ηθική ,μάλιστα στην περίπτωση της διάπραξης ειδεχθών και μεγάλου κοινωνικού ενδιαφέροντος εγκλημάτων. Οι ληστές του δημοσίου χρήματος, απολαμβάνουν ατιμώρητοι και πολλές φορές ακαταδίωκτοι τα «αγαθά» των έργων των, ενώ δεν άκουσα το Δημόσιο να ασκήσει έστω μια αγωγή αποζημίωσης. Όμως  52χρονη γυναίκα συνελήφθη στο Μεσολόγγι και κατηγορείται για άσκηση υπαίθριου εμπορίου χωρίς άδεια. Η εν λόγω γυναίκα πωλούσε ανθοδέσμες κοντά στο ΤΕΙ! Με χειροπέδες κατέληξε ένας 34χρονος στα Τρίκαλα, που προσπαθούσε να βγάλει το μεροκάματο πουλώντας ποπ κορν!

3.-Στην πατρίδα μας οι πάντες λοιδορούνται  και μάλιστα όταν υπάρχουν ακόμα άνθρωποι που τηρούν τους νόμους ,έτσι κι εγώ σαν υπερασπιστής έζησα την περίπτωση : Σε πολύ δύσκολη θέση βρέθηκε ένας δικαστής που εκείνο το πρωινό έπρεπε να δικάσει ένα φτωχό  πολύτεκνο βιοπαλαιστή γείτονα του και φίλο του νομίζω, για οφειλές στο Ελληνικό Δημόσιο. Σαν ευσυνείδητος δικαστής τηρώντας ευλαβικά τους νόμους καταδίκασε τον φτωχό  συνάνθρωπο του σε υψηλή ποινή φυλάκισης . Ο προστάτης της πολυμελούς οικογένειας θα οδηγείτο μοιραία  στην φυλακή Αλλά η κατάπληξη μου από την αυστηρή καταδίκη του εντολέα μου, μετατράπηκε σε θαυμασμό, όταν μετά το τέλος της δίκης, ο δικαστής σηκώθηκε από την Έδρα και με φώναξε κατ’ ιδίαν  άνοιξε το πορτοφόλι του και μου ζήτησε να καταβάλει εκείνος το ποσόν της εξαγοράς της ποινής ,λέγοντας μου «παρακαλώ μην πείτε τίποτε σε κανέναν». Την εντολή παραβιάζω μερικά για αποδείξω πώς υπάρχουν ακόμη ΑΝΘΡΩΠΟΙ και όχι μόνο θηρία ,σ’ αυτόν τον τόπο.

4.-Προ ετών εν ενεργεία τότε   δικαστικός λειτουργός κλήθηκε από Υπουργό για να δεχθεί  αναλάβει Σύμβουλος του. Ο Δικαστής δεν μπορούσε να εννοήσει την πρόταση  και απάντησε κατακόκκινος από ντροπή: «Δεν μπορώ κ Υπουργέ…. δεν  μπορώ είμαι ΔΙΚΑΣΤΗΣ» και όπως είπε σε φίλο του το έβαλε σχεδόν στα πόδια….

Ο κ Υπουργός « κομψά» ανέφερε το γεγονός « Ο …είναι  ΗΛΙΘΙΟΣ…» Ο δικαστής αυτός κριθείς για την θέση του Προέδρου του ΑΠ δεν ευρέθη από την τότε Κυβέρνηση ΑΞΙΟΣ και δεν επελέγη γιατί ήξερε να αρνείται στην πολιτική Εξουσία.

5.-Είναι γνωστή η δίκη με υπέρτατο σκοπό τη καταδίκη των Κολοκοτρώνη-Πλαπούτα για εσχάτη προδοσία. Οι τρεις εκ των πέντε δικαστών υποτάσσονται στις άνωθεν εντολές. Όμως, οι Πολυζωίδης και Τερτσέτης αρνούνται κατηγορηματικά να υπογράψουν την καταδίκη των δυο αγωνιστών. Οι παρασκηνιακές πιέσεις ολοκληρώνονται με την αποστολή από την Αντιβασιλεία στο χώρο του Δικαστηρίου του ίδιου του Υπ. Δικαιοσύνης με σκοπό να "συμμορφώσει" τους δυο "απείθαρχους" δικαστές, αποσπώντας οπωσδήποτε την υπογραφή τους.:

Σχινάς: Εν ονόματι του βασιλέως σας διατάσσω να υπογράψετε!

Πολυζωίδης: Προτιμώ να μου κόψετε το χέρι!

Τερτσέτης: Δε θα με έχετε συνεργό στο φόνο δύο αθώων ανθρώπων!

Τελικά, η καταδικαστική απόφαση απαγγέλλεται από το Γραμματέα υπογεγραμμένη μοναχά από τους άλλους τρεις δικαστές Οι άλλοι δυο δικαστές μετά και από την άρνησή τους να επιστρέψουν στις θέσεις τους στην αίθουσα του δικαστηρίου, τοποθετήθηκαν βιαίως εκεί από χωροφύλακες κατ΄εντολή του υπουργού. Πως απάντησε ο Πολυζωίδης στην άσκηση βίας;

"Το σώμα μου δύνασθε να το κάμητε όπως θέλετε, αλλά τον στοχασμόν μου, την συνείδησήν μου, δεν θα δυνηθήτε να τα παραβιάσητε!"

Ίσως αυτή να είναι η ενδοξότερη σελίδα δικαστικής εντιμότητας, προσωπικής και εθνικής αξιοπρέπειας.

 ΑΝΤΩΝΗΣ Π.ΑΡΓΥΡΟΣ