ΤΟ ΕΔΔΑ ΚΑΙ Η ΝΕΑ ΝΟΜΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ.

ΤΟ ΕΔΔΑ ΚΑΙ Η ΝΕΑ ΝΟΜΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ. 

 ΑΝΤΩΝΗΣ Π.ΑΡΓΥΡΟΣ

 Με την πάροδο του χρόνου, όλο και περισσότερες ελληνικές υποθέσεις οδηγούνται στο Στρασβούργο. Η Ευρωπαϊκή Σύμβαση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕυρΣΔΑ) και η νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΔΑ), επηρεάζουν πλέον αποφασιστικά την ζωή μας έχει καταστεί καθημερινό εργαλείο του Έλληνα εφαρμοστή του δικαίου . Η νομολογία του ΕΔΔΑ επεμβαίνει πλέον δραστικά στην διαμόρφωση του Ελληνικού Δικαίου, αλλά και στην θεσμική απονομή της δικαιοσύνης. 

Α.-Η επίδραση των αποφάσεων του ΕΔΔΑ στο Σύνταγμα: 

 Ι.- Στην Συνταγματική αναθεώρηση του 2001, (Ψήφισμα της 17ης Απριλίου 2001 της Ζ’ Αναθεωρητικής Βουλής των Ελλήνων) λόγω της απόφασης ΕΔΔΑ HORΝSBY (18357/91) τροποποιήθηκε το άρθρο 95 Συντάγματος και θεσπίστηκε η υποχρέωση της Διοίκησης να συμμορφώνεται προς τις δικαστικές αποφάσεις και στη συνέχεια ο νόμος 3068/2002 που πρόβλεψε τη δυνατότητα αναγκαστικής εκτέλεσης κατά της ιδιωτικής περιουσίας του Δημοσίου(άρθρο 94 § 4, εδ. γ Συντάγματος). 

Κατόπιν της απόφασης Θλιμμένος κατά Ελλάδας (34369/97), προστέθηκε ερμηνευτική δήλωση στο άρθρο 4 Συντάγματος, για να δοθεί η δυνατότητα εναλλακτικής θητείας στους αντιρρησίες συνείδησης (Παραβίαση του άρθρου 9 της ΕΣΔΑ). 

Λόγω της απόφασης Τσίρλης και Κουλουμπάς κλπ (19233/91), τροποποιήθηκε η διάταξη του Άρθρου 93§3 Συντάγματος, επειδή η καταδικαστική απόφαση του ΑΠ δεν έλαβε υπόψη πάγια νομολογία ότι οι μάρτυρες του Ιεχωβά είναι πιστοί γνωστής θρησκείας. 

ΙΙ.-Στην Συνταγματική αναθεώρηση του 2008 (Ψήφισμα της 27ης Μαΐου 2008 της Η’ Αναθεωρητικής Βουλής των Ελλήνων) λόγω της απόφασης «ΕΔΔΑ Λυκουρέζου» (33554/03)τροποποιήθηκε το άρθρο 57 Συντάγματος, ώστε να καταργηθεί το απόλυτο ασυμβίβαστο της βουλευτικής ιδιότητας και

 ΙΙΙ- 1.-Στην Συνταγματική αναθεώρηση του 2019 (Ψήφισμα της 25ης Νοεμβρίου 2019 της Θ’ Αναθεωρητικής Βουλής των Ελλήνων, που δημοσιεύθηκε στο Φ.Ε.Κ. 187/Α’/28.11.2019). τροποποιήθηκε το σχετικό άρθρο 86 για την ασυλία των Βουλευτών, ενώ είναι προφανές ότι η χώρα πρέπει να λάβει μέτρα μετα την απόφαση του «ΕΔΔΑ, Μπακογιάννη κατά Ελλάδος» της 20.12.2022 (αρ. προσφ. 31012/19) για την άρνηση ελληνικού κοινοβουλίου να άρει ασυλία υπουργού για άσκηση ποινικής δίωξης για συκοφαντική δυσφήμηση γνωστής βουλευτού.

 2.-Κρίθηκε ότι η παραβίαση δικαιώματος πρόσβασης σε δικαστήριο αποτελεί παράβαση του άρθρου 6 § 1 της ΕΣΔΑ. Και έτσι δημιουργείται νομολογιακό προηγούμενο σε ό,τι αφορά τα όρια επίκλησης της βουλευτικής ασυλίας όταν επίμαχες δραστηριότητες δεν εντάσσονται στο στενό πλαίσιο του βουλευτικού ή υπουργικού ρόλου(Βλ. «ΕΔΔΑ Συγγελίδης κατά Ελλάδος». (Προσφυγή αριθ. 24895/07). 

 ΙV.- Η επίδραση των αποφάσεων του ΕΔΔΑ στη απονομή της δικαιοσύνης: 1.-Με εγκύκλιό της 187/2023 η Εισαγγελία του Αρείου Πάγου ζήτησε από τους εισαγγελικούς λειτουργούς όπως μελετήσουν την απόφαση «Β.Υ. κατά Ελλάδας» με την οποία καταδικάστηκε η χώρα για αναποτελεσματική ποινική διερεύνηση καταγγελίας για απάνθρωπη και εξευτελιστική μεταχείριση. 

Με την Απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ) από 7-7-2022 στην προσφυγή «TOROSIAN κατά Ελλάδας» δόθηκαν Γενικές Οδηγίες προς αποφυγή συναφών παραβιάσεων της της Ευρωπαϊκή Σύμβασης για την προστασία των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών (Ε.Σ.Δ.Α.)με την 1/2023 Εγκύκλιο της Εισαγγελίας του Αρείου Πάγου, ενώ έχουν εκδοθεί από το ΕΔΔΑ δεκάδες παρόμοιες αποφάσεις ΕΔΔΑ σε βάρος της Χώρας μας. 

 V. Πρόσφατες εξελίξεις της νομολογίας του ΕΔΔΑ: 

1.ΑΠΟΦΑΣΗ Τσιώλης κατά Ελλάδας της 19.11.2024 (αριθμ. προσφ. 51774/17). Κατά το Δικαστήριο του Στρασβούργου τα εθνικά δικαστήρια πρέπει να αποφεύγουν την υπερβολική τυπολατρία που αντιβαίνει στην απαίτηση εξασφάλισης πρακτικού και αποτελεσματικού δικαιώματος πρόσβασης σε δικαστήριο, σύμφωνα με το άρθρο 6 § 1 της ΕΣΔΑ. Το ΕΔΔΑ καταδίκασε την Ελλάδα για υπερβολική τυπολατρία του Συμβουλίου της Επικρατείας λόγω της νομολογιακής προσέγγισης που ακολουθεί το Ανώτατο Διοικητικό Δικαστήριο κατά την εφαρμογή της διαδικασίας των απαιτήσεων του παραδεκτού για την απόρριψη των λόγων αναίρεσης. Το ΣτΕ δεν μπορεί να απαιτεί την προσκόμιση νομολογίας εκ μέρους του αναιρεσείοντος όταν το σύνολο των αποφάσεων των διοικητικών και εθνικών εν γένει δικαστηρίων, δεν δημοσιεύονται σε κανένα επίσημο έντυπο ή σε προσβάσιμη βάση δεδομένων στην οποία ο διάδικος ή ο δικηγόρος του να έχουν απρόσκοπτη πρόσβαση. 

2.ΑΠΟΦΑΣΗ Γεωργακάκης κ.α. κατά Ελλάδας της 14.11.2024 (αριθμ. προσφ. 47788/15 και 47808/15) Η εκτέλεση δικαστικής απόφασης είναι αναπόσπαστο μέρος της δίκαιης δίκης. Καταδίκη Ελλάδας για καθυστερημένη εκτέλεση δικαστικών αποφάσεων 

3.ΑΠΟΦΑΣΗ Ζουμπουλίδης κατά Ελλάδας της 04.06.2024 (αριθ. 3) (προσφ. αριθ. 57246/21) Απόρριψη αγωγής αποζημίωσης κατά του δημοσίου ως απαράδεκτης, για πρόδηλο σφάλμα των δικαστών. Αλλαγή νομολογίας του ΣτΕ. Παραβίαση πρόσβασης σε δικαστήριο. 

4.ΑΠΟΦΑΣΗ Σαββαΐδου κατά Ελλάδας της 31.1.2023 (αρ. προσφ. 58715/15) Παραβίαση του τεκμηρίου της αθωότητας Δηλώσεις Κυβερνητικής εκπροσώπου για ενοχή κατηγορουμένης πριν ολοκληρωθούν οι ποινικές διαδικασίες. 

5. ΑΠΟΦΑΣΗ «Δεμερτζής κατά Ελλάδος» της 11.05.2023 Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, με την απόφασή του, έταμε σημαντικά ζητήματα που αφορούν την πειθαρχική ευθύνη των δικηγόρων, ιδίως εν σχέσει προς τη συμμετοχή τους σε «τηλεδίκες».

6.Στην απόφαση ΕΔΔΑ 31.10.2019, Παπαγεωργίου και άλλοι κατά Ελλάδας (Προσφυγή υπ’αρ 4762/18 and 6140/18) έκρινε πως «οι κρατικές αρχές δεν έχουν το δικαίωμα να επεμβαίνουν στην σφαίρα της ατομικής συνείδησης και να διαπιστώνουν τις θρησκευτικές πεποιθήσεις του ατόμου ή να το υποχρεώνουν να αποκαλύπτει τις πεποιθήσεις του σχετικά με πνευματικά ζητήματα»

 7.Μετα τις αποφάσεις «Βασίλειος Αθανασίου κατά Ελλάδος » του 2010 (Προσφυγή υπ’αρ. 50973/08), Μιχελιουδάκης κατά Ελλάδος (Προσφυγή αριθ. 54447/10) και Γλυκάντζη κατά Ελλάδος του 2012 για την υπερβολική διάρκεια της διοικητικής, της ποινικής και της πολιτικής δίκης αντίστοιχα. Σε συνέχεια των εν λόγω πιλοτικών αποφάσεων υιοθετήθηκαν οι Νόμοι 4055/2012 και 4239/201432 με τους οποίους προβλέφθηκαν ειδικά ένδικα. 8.Στην υπόθεση «Μάργαρη κατά Ελλάδας» (αρ. προσφυγής 36705/2016) Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου καταδίκασε την Ελλάδα για παραβίαση του άρθρου 8 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (σεβασμός ιδιωτικής ζωής) η εκ μέρους της Εισαγγελίας της δημοσίευση φωτογραφιών και άλλων προσωπικών στοιχείων επτά εκ των κατηγορουμένων –μεταξύ των οποίων και η κ. Μάργαρη – στον Τύπο, για περίοδο έξι μηνών μετά την απαγγελία του κατηγορητηρίου τους. Συμπεράσματα: Όπως προκύπτει απο τα ανωτέρω εκτεθέντα η Ελλάδα επιδεικνύει σεβασμό και συμμόρφωση προς την ΕΣΔΑ, πλην όμως δεν την εφαρμόζει κατ’ απόλυτο και καθολικό τρόπο με αποτέλεσμα τις συνεχείς καταδίκες της. 

Οι τελευταίες αποφάσεις του ΕΔΔΑ(Τσιώλης κατά Ελλάδας) οδηγούν υποχρεωτικά στην ριζική αναμόρφωση του ν3900/2010 αλλά Επίκειται η θέσπιση νόμου για τη θεσμοθέτηση της αστικής ευθύνης του Δημοσίου για πράξεις ή παραλείψεις των οργάνων της δικαστικής λειτουργίας (βλ. ΣτΕ 2168/2016 επταμ., 48/2016 επταμ., 1330/2016), σε συμμόρφωση στην ιστορική απόφαση ΕΔΔΑ «Υπόθεση Ζουμπουλίδης κατά Ελλάδος (ΝΟ.3) (57246/21) ΕΠΙΛΟΓΟΣ «Το Στρασβούργο αποτελεί πλέον τον ομφαλό της γης στα ανθρώπινα δικαιώματα. Είναι το Δικαστήριο που τα θεμελιώδη ατομικά δικαιώματα βρήκαν τον γνησιότερο και αυθεντικότερο εφαρμοστή του» . 22/11/2024

Ο ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ,Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ,ΟΙ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΙ ΣΥΛΛΟΓΟΙ

ΤΕΚΜΗΡΙΟ ΑΘΩΟΤΗΤΟΣ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ

 

s://drive.google.com/file/d/142N8gTX48GoFdHR9esJldW5v7_JCguvs/view?usp=sharing

ΗΜΕΡΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ

 

ΗΜΕΡΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ

3 Οκτωβρίου 2024

 

Η δικαιοσύνη αποτελεί την τελική εγγύηση της ελευθερίας. 

 ΑΝΤΩΝΗΣ Π.ΑΡΓΥΡΟΣ
ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ ΑΠ

    1.Το 1360 ο Αρμενόπουλος έγραψε την Εξάβιβλο, που ήταν μια σπουδαία συλλογή των Βυζαντινών νόμων. Το πρώτο κεφάλαιο της Εξαβίβλου τιτλοφορείται «Κριτών Προκατάστασις ή Περί Δικαιοσύνης». Στον ορισμό του δικαστή, που ο Αρμενόπουλος τον ονομάζει Κριτή, έτσι, λέει, όπως ονομάζεται και ο Θεός, τον καλεί, για να μην ντροπιάσει τον τίτλο αυτόν, να είναι αδέκαστος, αμερόληπτος και να μην υπόκειται σε εξαπατήσεις, αποδίδοντας στον καθένα τα δίκαια. Κλείνει τον ορισμό λέγοντας:

«Οποίος δεν έχει ήδη μέσα στην ψυχή του την αληθινή δικαιοσύνη, αλλά έχει διαφθαρεί με χρήματα, είτε χαρίζεται λόγω φιλίας, είτε τιμωρεί με εχθρότητα ή υπόκειται στην εξουσία, δεν μπορεί να έχει ορθή κρίση».

2. Το μείζον ζήτημα της λειτουργίας της Δικαιοσύνης, με έμφαση στον σεβασμό στη θεσμική ανεξαρτησία  της, καθώς και στην ανάγκη για επιτάχυνση της απονομής της, είναι κεντρικό ζήτημα στην λειτουργία του Δημοκρατικού μας Πολιτεύματος .

Η απονομή της δικαιοσύνης γίνεται σύμφωνα με το Νόμο, δηλαδή ο Δικαστής αποφασίζει σύμφωνα με το Νόμο και  όχι σύμφωνα με τις δικές του επιθυμίες, ή οποιεσδήποτε σκοπιμότητες.   

 Απαραίτητο στοιχείο της δίκαιης δίκης είναι η ύπαρξη ανεξάρτητου, αμερόληπτου και αντικειμενικού Δικαστή, ο οποίος όχι  μόνο θα πρέπει να έχει αυτές τις ιδιότητες, αλλά και θα πρέπει να φαίνεται, σ΄ όλους, ότι τις έχει. Δικαιοσύνη ομως χωρίς την συμμετοχή των συλλειτουργών της, των δικηγόρων είναι αδιανόητη.

3.Ο λίθος του αναθέματος στους δικαστές και τους δικηγόρους;

    Η καθυστέρηση απονομής της Δικαιοσύνης δεν είναι δικονομικό ζήτημα, ούτε αφορά τους εφαρμοστές του δικαίου, αλλά έχει άλλα  αίτια, τα οποία ουσιαστικά δημιουργούνται από τις εκάστοτε πολιτικές επιλογές σε διάφορους τομείς (φορολογικό, ασφαλιστικά Ταμεία, κακή νομοθέτηση, μη συμμόρφωση της Πολιτείας στις δικαστικές αποφάσεις  κ.λπ.)αλλά και στην από ετών  εγκατάλειψη της Δικαιοσύνης στην «τύχη» της.

Σε κάθε περίπτωση  είναι απαραίτητος ο θεσμικός εκσυγχρονισμός της Δικαιοσύνης , με σεβασμό όμως  στον Πολίτη και τους εφαρμοστές του Δικαίου.

      Για την αφόρητη κατάσταση που έχει δημιουργηθεί  υπεύθυνοι είναι: πρώτα η Πολιτεία, εκείνος που δεν είναι υπεύθυνος είναι ο αποδέκτης των υπηρεσιών απονομής της δικαιοσύνης, ο κυρίαρχος Λαός.

 Η κατάσταση αυτή πρέπει άμεσα να εκκαθαρισθεί και αυτό πρέπει να είναι πρώτη προτεραιότητα.

4.Την  Δικαιοσύνη όλοι θεωρητικά τιμούν και σέβονται, αλλά όταν οι Αποφάσεις της δεν είναι αρεστές, ξεχνούν αμέσως τις διακηρύξεις τους και καταγγέλλουν τις αποφάσεις αυτές, σαν «διατεταγμένες».

Δεν μπορεί να λειτουργήσει η δικαιοσύνη, όταν οι δικαστές «απειλούνται» από δημόσια πρόσωπα ή ακόμα χειρότερο να γίνεται ανεκτή η υπόδειξη από όργανα άλλων εξουσιών ή και ξένων χωρών, για την δικαστική κρίση  επί συγκεκριμένων υποθέσεων. H δικαιοσύνη και οι εφαρμοστές του δικαίου(δικαστές και δικηγόροι)έγιναν στο παρελθόν αντικείμενα διαβολής, χλευασμού και ειρωνείας. Εκτοξεύτηκε εναντίον της όλη η χυδαιότητα ,με στόχο το υψηλό  φρόνημα των  Ελλήνων δικαστών την ταπείνωση και εξαθλίωση του δικαστικού φρονήματος και την εμφάνιση των δικηγόρων σαν «υπονομευτών της κοινωνίας», δεν το επέτυχαν και είναι βέβαιο ότι δεν θα το επιτύχουν.

Κάποιοι τρόμαξαν φαίνεται, μπροστά στο μέτρο της αξίας του Ανθρώπου, που φανερώνει η ορθή λειτουργία της Δικαιοσύνης .

Βάλθηκαν διαχρονικά λοιπόν, να  την αμφισβητήσουν και να  καταστρέψουν μέσω της διαβολής  και τελικώς να  καθυποτάξουν, αυτή την μοναδική ασπίδα  της Ελευθερίας μας, την Δικαιοσύνη.

Μάταια όμως «Σε τούτα εδώ τα μάρμαρα κακιά σκουριά δεν πιάνει.»

   Για να γυρίσουμε σελίδα χρειάζεται τόλμη, συλλογικότητα και όραμα. Χρειάζεται, αποφασιστική εφαρμογή της δικαιοσύνης.

Κάθε τραγωδία χρειάζεται ίλεως και κάθαρση. Ιδού η Ρόδος!

 

ΥΓ. Δεν αρκούν οι επετειακοί λόγοι, κούρασε η επανάληψη των ίδιων λόγων ,πράξεις χρειάζονται και προ πάντων σεβασμός στην τρίτη λειτουργία του Πολιτεύματος την Δικαιοσύνη.

 

Άλλωστε  όπως είπε ο μέγιστος Ν. Καζαντζάκης : «Η Ελλάδα επιζεί ακόμα, επιζεί νομίζω μέσα από διαδοχικά θαύματα.»

 

«Μέσα στη θλίψη της απέραντης μετριότητας, που μας πνίγει από παντού, παρηγοριέμαι ότι κάπου, σε κάποιο καμαράκι, κάποιοι πεισματάρηδες αγωνίζονται να εξουδετερώσουν τη φθορά.»

Οδυσσέας Ελύτης  «Μικρά έψιλον»

 

Διακοπές σε ένα νησί…..

 

Διακοπές σε ένα νησί…..

«Αύγουστε, καλέ μου μήνα, να’σουν δυο φορές τον χρόνο…»

ΑΝΤΩΝΗΣ Π.ΑΡΓΥΡΟΣ

Σήμερα δεν θα σας απασχολήσω με κανένα νομικό ζήτημα, με καμμιά μεταρρύθμιση, με κανένα γεγονός της επικαιρότητας, αρκετά και σημαντικά  λέγονται και γίνονται  καθημερινά, επιτρέψτε μου να τα παραλείψω εντελώς.

Σήμερα επιτρέψατε μου να ζητήσω την επιείκεια σας,  γιατί  θέλω να σας θυμίσω τα όμορφα καλοκαίρια που πέρασαν .....

Το Αυγουστιάτικο φεγγάρι το ολόγιομο, γεννά ιστορίες πολλές για να ξαναθυμόμαστε τα παιδικά μας χρόνια ,τα όνειρα, τους έρωτες, τα ξενύχτια τα χτυποκάρδια, τις όμορφες μέρες και νύχτες του, γιατί ναι «οι παλιές αγάπες πάνε στον παράδεισο» .

Όλοι ξέρουμε πως στα παραμύθια τα πάντα μπορούν να συμβούν, μα και στη ζωή. 

Ο Αύγουστος, είναι ο μήνας που ένα σωρό έρωτες, ιστορίες, αγάπες περιπέτειες αρχίζουν δίπλα στο κύμα και στον έναστρο ουρανό, αντάμα με μυρωδιές, από  τα  φιόρα [=λουλούδια]  που δεν είναι άλλα από τα τζατζαμίνια [=γιασεμιά] και τις μοσκιές (=άσπρα μυρωδάτα λουλούδια και τους κρίνους της Παναγιάς του Δεκαπενταύγουστου). Δίπλα μας έχουμε, το δικό μας παράδεισο, τα μαγεμένα βουνά, την λαμπρή θάλασσα μας, τις κρυφές παραλίες, τον ήλιο μας, το μοσχομύρισμα του θυμαριού, της λουίζας και του γιασεμιού, μα και του νυχτολούλουδου, το σμίξιμο στο χωρίο μας των συγγενών και φίλων στα πανηγύρια, τα γλέντια.

Ο μαγικός μήνας Αύγουστος, έχει τις σταθερές του: Δεκαπενταύγουστος, γιορτές πανηγύρια, μακριά από πόλη, απόλαυση  της ανεμελιάς ,μακριά  από  τα γνωστά ζητήματα της καθημερινότητας, και κυρίως το σμίξιμο με  την αγκαλιά της θάλασσας.

Ας μην ξεχνάμε στην αυλή του σπιτιού μας, την γιαγιά με τα παραμύθια της, τα παιδικά παιχνίδια αλλά και τους νεανικούς μας έρωτες και ηλιοβασιλέματα  που απολαύσαμε. Το καλοκαίρι, θεωρείται καλή εποχή για διάβασμα. Μόνο που το διάβασμα βιβλίων δεν είναι για να ξεκουραζόμαστε, είναι απόλαυση για όλο τον χρόνο.Είναι ένα ταξίδι μαγικό γνώσεων αλλά και αυτογνωσίας και το καλοκαίρι μας δίνει την άνεση να βυθιστούμε στις σελίδες ενός καλού βιβλίου.

Θάθελα  έστω για λίγο, να αφήναμε το νου  και την καρδιά να ταξιδεύει στην μαγεία του Αυγούστου, να σβήσουμε τα δύσκολα απ’ τα τεφτέρια τις ζωής μας και να βρεθούμε μ’ αυτούς που αγαπάμε.

Πάντα τον Αύγουστο, υπάρχει το «Ελληνικό Πάσχα», είναι το δεύτερο Πάσχα η γιορτή της Παναγιάς και αυτό το απίθανο Ελληνικό καλοκαίρι με τα «μπάνια του Λαού», όπως επιτυχημένα ειπώθηκε.

Ετοιμάζονται τα πρωτάκια ν’ ανοίξουν τα φτερά τους και ναναι καλοτάξιδα ,όπως και μείς κάποτε.

Έτσι περνά η ζωή μας  και τα καλοκαίρια μας  και έρχεται ο σκληρός Σεπτέμβρης και ο χειμώνας  για πολλούς και στη ζωή και στις καρδιές μας.

Ο “νέος χρόνος” για πολλούς  που αρχίζει στην πραγματικότητα την 1η Σεπτεμβρίου (και το νέο εκκλησιαστικό έτος) αρχίζει και όπως έλεγε ο πατέρας μου : “μέτρησε σ' αυτόν τον Αύγουστο, ένα ακόμα καλοκαίρι της ζωής σου ."

ΥΓ: Αναγνώστη συγγνώμη το κείμενο απευθύνεται στις μνήμες και τις καρδιές  μας δεν ξεχνά τα βάσανα μας.

29/8/2024

Μεταρρύθμιση και αντιμεταρρύθμιση στη δημόσια διοίκηση και την δικαιοσύνη.

 

Μεταρρύθμιση και αντιμεταρρύθμιση στη δημόσια διοίκηση και την  δικαιοσύνη.

ΑΝΤΩΝΗΣ Π.ΑΡΓΥΡΟΣ

1. Από την εθνική μας απελευθέρωση  (1827) ένα  ολόκληρο κράτος, η δημόσια διοίκηση και η δικαιοσύνη, βουλιάζουν στη γραφειοκρατία  η οποία, οδηγεί το κάρο με τις τέσσερεις ρόδες που λέγεται αραμπάς.

Θεωρώ απαραίτητο να διευκρινίσω ότι, είναι στις προθέσεις μου να εκφράσω αποκλειστικά την επιστημονική μου άποψη, ως μακροχρόνια  εφαρμοστής του δικαίου και μόνον. Αφήνω την πολιτική αξιολόγηση στους επαΐοντες.

Κατά καιρούς γίνονται γενναίες προσπάθειες το κάρο να ξεκολλήσει από τις λάσπες.

Το γεγονός αυτό θα μπορούμε να το πούμε: προσπάθειες μεταρρύθμισης.

Την ίδια στιγμή, η «γραφειοκρατία» ξεκινά μια ακόμα προσπάθεια αντιμεταρρύθμισης και ανατροπής της προσπάθειας. Έτσι ζούμε τα μαρτύρια του Σίσυφου.

Με μεγάλη ανακούφιση είδαμε την προσπάθεια ψηφιοποίησης του κράτους, πρόκειται για τους αληθινούς  άθλους του Ηρακλή. Μέγας άθλος το gov.gr !!

Οι δημοσκοπήσεις αναδεικνύουν τη σχέση του πολίτη με την κεντρική διοίκηση ως ένα από τα σοβαρότερα προβλήματα της κοινωνίας Η γραφειοκρατία νικά τους υπολογιστές. Η γραφειοκρατία ως μορφή παθολογικής οργάνωσης της διοίκησης ταλαιπωρεί τους αδύναμους, τους υπερήλικες, τους φτωχούς.

Όμως, η αντίσταση του αναχρονιστικού παρελθόντος είναι ισχυρή και ακατάβλητη, δείτε τι συμβαίνει με τα περίφημα ραντεβού για την έκδοση αστυνομικής ταυτότητας που φαίνεται ότι  έχει σχεδόν βαλτώσει.

2.Στην δικαιοσύνη η κατάσταση  διαχρονικά κατέστη εφιαλτική και μπορώ να πω αφόρητη, με υπαιτιότητα ενός αναχρονιστικού συστήματος που ταλαιπωρεί τους πάντες και πρώτους τους λειτουργούς και τους εφαρμοστές του δικαίου ,μα πιο πολύ τον δικαιούχο Έλληνα πολίτη. Η κατάσταση  έχει φθάσει στο σημείο να κατατάσσεται η χώρα μας στην ντροπιαστική 146η θέση διεθνώς στην καθυστέρηση απονομής δικαιοσύνης  Γίνονται συνεχείς παρεμβάσεις που εύχομαι να πετύχουν, μα η γραφειοκρατία ανθίσταται σθεναρά σε κάθε βήμα προόδου και εκσυγχρονισμού. Έγιναν βήματα όπως η κατάργηση των Ειρηνοδικείων, η δικαστική αστυνομία, οι ηλεκτρονικές επιδόσεις μα ακόμη δεν λειτούργησαν, ώστε  να δούμε κάποια αποτελέσματα. Ακόμη έχω την εντύπωση  ότι  δεν υπάρχει ουσιαστική πρόοδος στην δημιουργία του ψηφιακού φακέλου της υπόθεσης, στην αποκλειστική χρήση των ψηφιακών μέσων, στην ολοκλήρωση των ψηφιακών επιδόσεων κλπ. Μπορεί μεγάλα έργα πληροφορικής να βρίσκονται σε εξέλιξη, μα είναι ντροπιαστικό ακόμα στα υπόγεια των δικαστηρίων να λιμνάζουν οι φάκελοι εκατοντάδων χιλιάδων υποθέσεων, τροφή των τρωκτικών.

3.Πρέπει να επισημάνουμε με έμφαση την στενή εξάρτηση της δημόσιας διοίκησης από την διοικητική δικαιοσύνη. Η  δημόσια διοίκηση είναι ο φυσικός και πολλές φορές ο ηθικός αυτουργός  της πολυνομίας, της κακονομίας, των μη εφαρμόσιμων ή ανεφάρμοστων νόμων. Η Διοικητική δικαιοσύνη  στα πλαίσια των συνταγματικών αρμοδιοτήτων της  καλείται καθημερινά αντιμετωπίσει αυτήν την εφιαλτική πραγματικότητα.

Η πολυνομία, που συχνά αποτυπώνεται σε πολυσέλιδα νομοθετήματα[1] είναι δημιούργημα της γραφειοκρατίας των αξιωματούχων, των λεγομένων «μανδαρίνων»[2]. Είναι αντίθετο σε κάθε μεταρρυθμιστική προσπάθεια, να ψηφίζονται νόμοι ανεφάρμοστοι και κάποτε ακατάληπτοι, ενώ πολλές φορές προσομοιάζουν τα νομοθετήματα με πολυσέλιδα βιβλία και εκεί που αναζητάς απαντήσεις στα ισχύοντα,  βλέπεις μια ξεκάρφωτη διάταξη[3] που αφορά το πιο άσχετο για το νομοθέτημα ζήτημα και τροποποιεί όμως  ακόμα και  εντελώς πρόσφατους νόμους του Κράτους και πολλές φορές σε αντίθεση με το άρθρο 73 του Συντάγματος[4]! Το πρόβλημα της πολυνομίας ,συνιστά δυστυχώς δομικό πρόβλημα της δημόσιας διοίκησης, συνδέεται δε με το φαινόμενο της κακονομίας και της γραφειοκρατίας με τις εντεύθεν συνέπειες αυτών, μεταξύ των οποίων η τροχοπέδηση για την απονομή της δικαιοσύνης. Η έρευνα της «διαΝΕΟσις» περιόδου 2001 έως 2016 ανέδειξε ότι συνολικά θεσπίστηκαν 1.569 νόμοι, δηλαδή 100 νόμοι περίπου ανά έτος, ενώ εξαιρουμένων των διεθνών κειμένων, η παραγωγή εθνικής νομοθεσίας ανέρχεται σε 796 νόμους, ήτοι 53 νόμοι ανά χρόνο. Εντυπωσιακός είναι και ο αριθμός των Προεδρικών Διαταγμάτων, καθώς μέχρι το 2016 εκδόθηκαν 3.585, ενώ οι κανονιστικές και ατομικές διοικητικές πράξεις αγγίζουν τις 43.250.[5]

4.Δεν είναι δυνατόν, η κατά τον Φ. Βεγλερή «μονίμως παρανομούσα Δημοσία Διοίκηση», να αρνείται να στείλει εγκαίρως τον διοικητικό φάκελο για συζητηθεί η υπόθεση στα διοικητικά δικαστήρια και το ΣτΕ. Είναι εντελώς εύκολο και εφικτό να αντλείται ο φάκελος ηλεκτρονικά, αμέσως μετα την κοινοποίηση του ενδίκου μέσου, πολιτική βούληση απαιτείται. Είναι τραγικό ότι, αναβολή λόγω  μη αποστολής του φακέλου της  Πυροσβεστικής και Δήμων δόθηκε υποχρεωτικά  στη συζήτηση της πρώτης αγωγής 27 θυμάτων και συγγενών θυμάτων της καταστροφικής πυρκαγιάς στο Μάτι το 2018 δόθηκε από το Διοικητικό Πρωτοδικείο της Αθήνας, για τον Δεκέμβριο 2022.Αυτή η περίπτωση είναι χαρακτηριστική της αντίστασης της γραφειοκρατίας σε κάθε μεταρρύθμιση και περιφρόνησης σε κάθε έννοια «κράτους δικαίου».

Η διοίκηση, παρα τις προβλέψεις του νόμου 3068/2002,αρνείται να  συμμορφωθεί σε δικαστικές αποφάσεις(Βλ. ΣτΕ Ζ17/2024,Ζ8/2013) ακόμη και του ΕΔΔΑ[6]με προσχήματα και την γνωστή  βραδύνουσα αποτελεσματικότητα. Αυτή είναι η κλασσική προσπάθεια αντιμεταρρύθμισης και αναφέρομαι σε ζητήματα δόμησης(βλ ΣτΕ ΕΑ114/2024[7]) εκτός και εντός σχεδίου,  τα θέματα που είναι στην κορυφή της καθημερινότητας, ιδίως μετα τις θεομηνίες και εθνικές καταστροφές που εσχάτως έχουν ενσκήψει.

5.Είναι χαρακτηριστική περαιτέρω νομοθετική οπισθοδρόμηση του Νόμου 5131/2024, η αφαίρεση του ελέγχου μέρους των προδικαστικών προσφυγών από την Ανεξάρτητη Αρχή «Ενιαία Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων», για ορισμένες περιπτώσεις δημοσίων συμβάσεων, που αφορά την λειτουργία εν τέλει της δικαιοσύνης, αφού αφαιρέθηκε αρμοδιότητα  του ΣτΕ(πρβλ ΣτΕ 2152-3/1993)και « Οι διαφορές από την εφαρμογή των κανονισμών έργων, προμηθειών και υπηρεσιών υπάγονται στη δικαιοδοσία των αρμόδιων Διοικητικών Εφετείων, σε πρώτο και τελευταίο βαθμό.»(βλ το άρθρο 31  του ν 5131/2024).

6.Μπορεί να λαμβάνονται μέτρα, μπορεί να γίνεται προσπάθεια, όμως οι αντιστάσεις  είναι πολλές και μεγάλες και γιαυτό απαιτείται εθνική συναίνεση και κυρίως ομοψυχία, η μεταρρύθμιση πρέπει να προσδιορίζεται από τις αρχές του κράτους δικαίου και της δίκαιης δίκης  και μια τέτοια εθνική προσπάθεια μπορεί να αρχίσει και με νομοθετικές πρωτοβουλίες και κυρίως συναίνεση στην Αναθεωρητική διαδικασία που επίκειται.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ: «Το χειρότερο απ᾽ όλα θα ήταν να μην έχουμε πια καμιά σταθερότητα στις αποφάσεις μας και να μην καταλάβουμε ότι ισχυρότερη είναι η πολιτεία που έχει κακούς νόμους, αλλά τους εφαρμόζει, παρά η πολιτεία που έχει νόμους καλούς και δεν τους εφαρμόζει».

Θουκυδίδης

---

[1] Βλ. Το βιβλίο "Πολυνομία και Κακονομία στην Ελλάδα - Ένα σχέδιο για ένα καλύτερο και αποτελεσματικότερο κράτος" διαΝΕΟσις 2017

[2] Σήμερα, ο όρος χρησιμοποιείται για κάθε δημόσιο υπάλληλο ή αξιωματούχο που υπηρετεί τυφλά και διαχρονικά τους όποιους  ανώτερους του, με μοναδικό σκοπό την διατήρηση  του στην ιεραρχία.

[3] Αφορά «Τροπολογία» του άρθρου 73 Σ, που ο λαός έχει χαρακτηρίσει(«ντροπολογία»),αφού πολλές φορές έχει χαριστικό περιεχόμενο.

[4]Βλ. Θ. Ψήμμας, Ο Δικαστικός έλεγχος των interna corporis: η παρεμβολή άσχετων διατάξεων στο νόμο, σε: Αρμ 5/2018

[5] Βλ. Το  βιβλίο του Καθηγητή της Νομικής Σχολής του Α.Π.Θ., Παναγιώτη Μαντζούφα, με τίτλο: «Καλή νομοθέτηση και κράτος δικαίου-Πολυνομία, κακονομία και η μη εφαρμογή των νόμων», το οποίο κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις «Ευρασία», τον Δεκέμβριο του 2018.

[6] Στις 9 Φεβρουαρίου 2020 Η Ελλάδα δεν έχει συμμορφωθεί με 186 αποφάσεις του ΕΔΔΑ ανέφερε ο Ιωάννης-Κωνσταντίνος Χαλκιάς, πρόεδρος του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους (ΝΣΚ), στην ημερίδα με θέμα τα «Πρόσφατα ζητήματα εκτέλεσης των αποφάσεων του ΕΔΔΑ από την Ελλάδα, με έμφαση στη Nομοθετική και την Eκτελεστική εξουσία», που διοργάνωσε το Ίδρυμα Μαραγκοπούλου για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΙΜΔΑ βλ σε https://www.in.gr/2020/02/19/greece

 

Αστική ευθύνη του Δημοσίου , σε περίπτωση φυσικών καταστροφών, έκτακτων και επικίνδυνων καιρικών ή άλλων φαινομένων, όπως πλημμύρας και πυρκαγιάς .

Αστική ευθύνη του Δημοσίου , σε περίπτωση φυσικών καταστροφών, έκτακτων και επικίνδυνων καιρικών ή άλλων φαινομένων, όπως πλημμύρας και πυρκαγιάς .

ΑΝΤΩΝΗ Π.ΑΡΓΥΡΟΥ

 

«Το Σύνταγμα δεν ανέχεται να παραμένουν αναποζημίωτες ζημίες που κάποιος υφίσταται από ενέργειες οποιουδήποτε κρατικού οργάνου». (ΣτΕ 2527/2019).

1.- Η ευθύνη του Δημοσίου: Η πλημμύρα στη Μάνδρα τον Νοέμβριο του 2017 κόστισε τις ζωές σε 23 ανθρώπους. Η τραγωδία αποδόθηκε στο έντονο καιρικό φαινόμενο (της νεροποντής) αλλά και στην αυθαίρετη δόμηση της περιοχής. πυρκαγιά στο Μάτι τον Ιούλιο2018 κόστισε τις ζωές είχε ως αποτέλεσμα 104 άνθρωποι να χάσουν τη ζωή τους και εκατοντάδες να τραυματιστούν....Η τραγωδία αποδόθηκε και πάλι σε έντονο καιρικό φαινόμενο (θυελλώδης άνεμος) αλλά και (πάλι) στην αυθαίρετη δόμηση της περιοχής.

Α. Έχει κριθεί ότι :»το άρθρο 4 παρ. 5 του Συντάγματος, ορίζοντας ότι «Οι Έλληνες πολίτες συνεισφέρουν χωρίς διακρίσεις στα δημόσια βάρη, ανάλογα με τις δυνάμεις τους» έχει αναγάγει σε συνταγματικό κανόνα την ισότητα ενώπιον των δημοσίων βαρών, συνιστά δε, παράλληλα, και διάταξη στην οποία θεμελιώνεται η αποζημιωτική ευθύνη του Δημοσίου από πράξεις των οργάνων του που προκαλούν ζημία, παράνομες (ΣτΕ 980/2002) ή νόμιμες (ΣτΕ 5504/2012). Τούτο, διότι η ισότητα ενώπιον των δημοσίων βαρών επιτάσσει και την αποκατάσταση της ζημίας που κάποιος υφίσταται από την δράση, χάριν του δημοσίου συμφέροντος, των οργάνων του Κράτους, όταν η δράση αυτή δεν είναι σύννομη ή όταν είναι μεν νόμιμη αλλά προκαλεί βλάβη ιδιαίτερη και σπουδαία, σε βαθμό ώστε να υπερβαίνει τα όρια που είναι κατά το Σύνταγμα ανεκτά προκειμένου να εξυπηρετηθεί ο σκοπός δημοσίου συμφέροντος, στον οποίο αποβλέπει η δράση αυτή, σύμφωνα με την οικεία νομοθεσία. Πραγματώνεται δε ο σκοπός της διατάξεως αυτής υπό την ως άνω έννοια, όταν αποκατάσταση τέτοιας ζημίας καθίσταται δυνατή σε περίπτωση ζημιογόνου δράσεως οιουδήποτε οργάνου του Κράτους.»

Β. Κατά την έννοια των διατάξεων του άρθρου 105 ΕισΝΑΚ, η αγωγή αποζημιώσεως κατά του δημοσίου ή  νπδδ, για παράνομες πράξεις ή παραλείψεις των οργάνων του, παρέχεται στις περιπτώσεις ευθύνης του δημοσίου ή  νπδδ,  όχι μόνο από εκτελεστές διοικητικές πράξεις των οργάνων του ή από παραλείψεις τους προς έκδοση τέτοιων πράξεων, αλλά και από υλικές ενέργειες των οργάνων του οι οποίες τελέστηκαν σε συνάρτηση προς την οργάνωση και λειτουργία της δημόσιας υπηρεσίας ή εξαιτίας της και δεν συνδέονται με την ιδιωτική διαχείριση της περιουσίας του δημοσίου ή  νπδδ,  ούτε οφείλονται σε προσωπικό πταίσμα οργάνου που ενήργησε εκτός του κύκλου των υπηρεσιακών του καθηκόντων (πρβλ. ΑΕΔ 5/1995). Κατά την έννοια, επίσης, της ίδιας διάταξης, υπάρχει ευθύνη του δημοσίου ή  νπδδ,, τηρουμένων και των λοιπών προϋποθέσεων του νόμου, όχι μόνον όταν με πράξη ή παράλειψη οργάνου του παραβιάζεται συγκεκριμένη διάταξη νόμου, αλλά και όταν παραλείπονται τα ιδιαίτερα καθήκοντα και υποχρεώσεις που προσιδιάζουν στη συγκεκριμένη υπηρεσία και προσδιορίζονται από την κείμενη εν γένει νομοθεσία, τα διδάγματα της κοινής πείρας και την αρχή της καλής πίστης. Ο κατά τα ανωτέρω παράνομος χαρακτήρας της ζημιογόνου πράξης, παράλειψης ή υλικής ενέργειας αρκεί για να στοιχειοθετηθεί η ευθύνη του δημοσίου ή  νπδδ,, χωρίς να απαιτείται και η διαπίστωση πταίσματος του οργάνου του. Επίσης, απαραίτητη προϋπόθεση για την επιδίκαση αποζημίωσης είναι, μεταξύ άλλων, η ύπαρξη αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ της παράνομης πράξης ή παράλειψης ή υλικής ενέργειας ή παράλειψης υλικής ενέργειας του δημόσιου οργάνου και της επελθούσης ζημίας. Αιτιώδης δε σύνδεσμος υπάρχει, όταν, κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας, η πράξη ή η παράλειψη είναι επαρκώς ικανή (πρόσφορη) και μπορεί αντικειμενικά κατά τη συνήθη και κανονική πορεία των πραγμάτων και χωρίς τη μεσολάβηση άλλου περιστατικού να επιφέρει τη ζημία και να την επέφερε στη συγκεκριμένη περίπτωση (βλ. ΣτΕ 1909/2020 σκ. 8, 596/2017 σκ. 3, 4133/2011 επταμ. σκ. 4).

Σύμφωνα με την νομολογία  είναι δυνατόν να υπάρχει αστική ευθύνη Δημοσίου από παράνομες πράξεις παραλείψεις των οργάνων του, σε περίπτωση φυσικών καταστροφών, έκτακτων και επικίνδυνων καιρικών ή άλλων φαινομένων( βλ ΔΕΦ Χανίων 135/2024)

Έχει κριθεί όμως ότι ερευνάται από το δικαστήριο κατά πόσον συνέτρεξε, παράλειψη οφειλόμενης νομίμου ενέργειας, εκ μέρους των οργάνων του δημοσίου και συνεπώς σε αντίθετη περίπτωση, δεν στοιχειοθετήθηκε ευθύνη του Ελληνικού Δημοσίου κατ’ άρθρο 105 ΕισΝΑΚ(βλ ΣτΕ 2507/2014,3839/2012).

 Έχει κριθεί ότι το Δημόσιο και τα ν.π.δ.δ. όπως ορίζεται στις διατάξεις των άρθρων 105-106 ΕισΝΑΚ, υποχρεούνται να αποκαταστήσουν κάθε θετική και αποθετική ζημία, τα δικαστήρια δε της ουσίας μπορούν, επί πλέον, να επιδικάσουν σε βάρος τους χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης ή ψυχικής οδύνης, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 932 του Αστικού Κώδικα[1]

2.-Η νομολογία:

1.Το Διοικητικό Εφετείο Πατρών με την 56/2022 απόφαση του επικύρωσε την  249/2017 οριστική απόφαση του Τριμελούς Διοικητικού Πρωτοδικείου Πύργου, με την οποία έγινε εν μέρει δεκτή η από 22.7.2011 αγωγή κατ’ εφαρμογή των άρθρων 105 και 106 του Εισαγωγικού Νόμου του Αστικού Κώδικα (εφεξής ΕισΝΑΚ), σε συνδυασμό με το άρθρο 932 του ίδιου Κώδικα και επιδικάσθηκαν ποσά ως χρηματική ικανοποίηση για την ψυχική οδύνη που υπέστησαν από τον θάνατο της *ο οποίος επήλθε από πυρκαϊά που εκδηλώθηκε στις 24.8.2007 στην Αρτέμιδα Ν. Ηλείας και φέρεται ότι προκλήθηκε από παράνομες πράξεις και παραλείψεις οργάνων του Δημοσίου κλπ. ΝΠΔΔ. (Όμοιες οι 317/2020,102/2019,36/2019,155/2019,123/2018,549/2018, 205/2021, 607/2017, 339/2017,210/2017, 636/2016 Διοικητικού Εφετείου Πατρών).

2. Το Συμβούλιο της Επικρατείας με την2875/2020, 2876/2020 απόφαση του απέρριψε αναίρεση των ενδιαφερομένων αιτούντων απο αποζημίωση για την αποκατάσταση της ζημίας που είχε υποστεί, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς του, από δασική πυρκαγιά που είχε πλήξει την περιοχή της Κοινότητας Λάβδανης του Νομού Ιωαννίνων στις 24.8.2000,  έκρινε ότι δεν θεμελιωνόταν ευθύνη του αναιρεσίβλητου Ελληνικού Δημοσίου στην προκειμένη περίπτωση και ότι οι ζημίες που υπέστη ο αναιρεσείων οφείλονταν σε ανωτέρα βία και όχι σε ολιγωρία των οργάνων της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας κατά την άσκηση των καθηκόντων τους.  Η  45/2010 απόφαση του Διοικητικού Εφετείου Ιωαννίνων (αναιρεσιβαλομένη) έκρινε ότι στην προκειμένη περίπτωση δεν στοιχειοθετείται ευθύνη του Δημοσίου προς αποζημίωση, διότι τα όργανα της πυροσβεστικής υπηρεσίας έπραξαν παν ό,τι ήταν δυνατόν για την αντιμετώπιση της επίμαχης πυρκαγιάς. Η κρίση, όμως, αυτή εξαρτάται από την καταλληλότητα των μέτρων τα οποία είχε λάβει η πυροσβεστική υπηρεσία για την αντιμετώπιση της καταστάσεως που δημιουργήθηκε από την πυρκαγιά που ξέσπασε αρχικά επί αλβανικού εδάφους (πρβ. Σ.τ.Ε. 2741/2007).

3. Το Διοικητικό Εφετείο Αθηνών   με την 2825/2023, 2826/2023 απόφαση του, επιδίκασε ως χρηματική ικανοποίηση για την ψυχική οδύνη που υπέστησαν εξαιτίας του θανάτου δια πνιγμού * κατόπιν εκδήλωσης πλημμυρικού φαινομένου, να παρασυρθεί το όχημα που οδηγούσε * από όγκο υδάτων στη συμβολή των οδών * και να επέλθει ο θάνατός εξαιτίας παράνομων πράξεων, παραλείψεων και υλικών ενεργειών οργάνων του Δημοσίου κλπ. ΝΠΔΔ.(βλ και την Διοικητικού Εφετείου Αθηνών  4465/2022)

4. Το Διοικητικό Εφετείο Αθηνών   με την 4406/2022 απόφαση του, επιδίκασε ως χρηματική ικανοποίηση, κατ’ άρθρα 105-106 ΕισΝΑΚ σε συνδυασμό με το άρθρο 932 Α.Κ., για τη ψυχική οδύνη που υπέστησαν από το θάνατο * στις 15.11.2017, έχασε τη ζωή του κατά τη διάρκεια της πλημμύρας που έλαβε χώρα στην ευρύτερη περιοχή της Μάνδρας Αττικής, «..το Δικαστήριο κρίνει ότι η ευθύνη των οργάνων του Δημοσίου από τις ως άνω αιτίες δεν αίρεται, ούτε διακόπτεται ο υφιστάμενος αιτιώδης σύνδεσμος των ως άνω παράνομων παραλείψεων με το ζημιογόνο αποτέλεσμα, εκ του ότι το επίδικο καιρικό φαινόμενο είχε ένταση αναγόμενη σε επιστροφή χιλιετίας και ο συσσωρευμένος όγκος νερού έλαβε χώρα σε ελάχιστο χρόνο, διότι, κατά τα ανωτέρω κριθέντα, το ως άνω αποτέλεσμα θα είχε αποτραπεί εάν δεν είχαν λάβει χώρα όλες οι εν λόγω παραλείψεις, και συνεπώς δεν οφείλεται αυτό σε γεγονός ανωτέρας βίας».(Όμοια  η 4405/2022)

5. Διοικητικό Εφετείο Αθηνών, με την Α 2817/2023 απόφαση του αναγνωρίσθηκε η υποχρέωση του Δήμου Αγίων Αναργύρων – Καματερού, της Περιφέρειας Αττικής να καταβάλει χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης που υπέστησαν από το θάνατο της οικείας τους κατά την πλημμύρα που εκδηλώθηκε στις 22.10.2015 εντός της διοικητικής περιφέρειας του Δήμου.(βλ και την Απόφαση: 15427/2023 Διοικητικού Πρωτοδικείου Αθηνών )

6. Απόφαση:  16129/2023 Διοικητικού Πρωτοδικείου Αθηνών  

Αστική ευθύνη του Ελληνικού Δημοσίου λόγω πυρκαγιάς στην ευρύτερη περιοχή του συνοικισμού Μάτι Αττικής στις 23.07.2018. Η παράλειψη των οργάνων του Πυροσβεστικού Σώματος να παράσχουν στα όργανα της ΕΛΑΣ πλήρη και διαρκή ενημέρωση για την πορεία και την επικινδυνότητα της πυρκαγιάς και να αιτηθούν εγκαίρως τη συνδρομή τους για την διαχείριση της κυκλοφορίας στην περιοχή, συντονίζοντας την δράση τους, η παράλειψη των οργάνων της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας να προβούν στις προβλεπόμενες ενέργειες για τον συντονισμό και συνεργασία των εμπλεκόμενων στην διαχείριση της πυρκαγιάς υπηρεσιών, η παράλειψη των οργάνων της ΕΛΑΣ να λάβουν τα αναγκαία και επαρκή μέτρα ρύθμισης της κυκλοφορίας που ήταν πρόσφορα να αποτρέψουν την είσοδο των οχημάτων στο Μάτι και η παράλειψη έγκαιρης προειδοποίησης και πληροφόρησης των πολιτών, μέσω του Κεντρικού Συντονιστικού Οργάνου της Πολιτικής Προστασίας, σχετικά με τον επικείμενο και πραγματικό κίνδυνο που διέτρεχαν κατευθυνόμενοι προς την παραπάνω περιοχή, συνιστούν υπέρβαση των άκρων ορίων της διακριτικής τους ευχέρειας και είχαν ως αποτέλεσμα τον θάνατο του συγγενούς των εναγόντων, ώστε υφίσταται εν προκειμένω αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ της παράνομης συμπεριφοράς των οργάνων του εναγόμενου Ελληνικού Δημοσίου και της επελθούσας ζημίας. Αναγνωρίζεται η υποχρέωση του Ελληνικού Δημοσίου να καταβάλει ποσά για χρηματική ικανοποίηση της ψυχικής οδύνης.(βλ και 8941/2023 Διοικητικού Πρωτοδικείου Αθηνών)  

 

15.8.2024

---

[1] Βλ αναλυτικά Αντώνη Αργυρού. «Αστική ευθύνη του Δημοσίου και το δικαίωμα αποζημίωσης (έκδοση της «Νομική Βιβλιοθήκη») 2023