ΒΙΒΛΙΟΚΡΙΤΙΚΗ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΒΡΕΤΤΟΥ «Η ΑΙΧΜΗΡΗ ΚΡΙΤΙΚΗ ΩΣ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ»

ΒΙΒΛΙΟΚΡΙΤΙΚΗ

ΧΡΙΣΤΙΝΑ  ΒΡΕΤΤΟΥ

«Η ΑΙΧΜΗΡΗ ΚΡΙΤΙΚΗ ΩΣ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ»

Πρόλογος: Ν. Αλιβιζάτος

Έκδοση: 2014 ΝΟΜΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ

Σελ.: 356

(Προδημοσιευση απο το ΝΟΜΙΚΟ ΒΗΜΑ)

Το ΝΟΜΙΚΌ ΒΗΜΑ ,αποτελεί  αναμφισβήτητα  ένα επιστημονικό εργαλείο σκέψης, του Έλληνα νομικού και είναι καθήκον του να παρουσιάζει την  επιστημονική εργασία-μόχθο ιδίως των νέων ανθρώπων. Έτσι η παρούσα βιβλιοπαρουσίαση του έργου «Η ΑΙΧΜΗΡΗ ΚΡΙΤΙΚΗ ΩΣ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ» μιας λαμπρής νέας  επιστήμονος της κ ΧΡΙΣΤΙΝΑΣ ΒΡΕΤΤΟΥ αποτελεί καθήκον αλλά και τιμή για το περιοδικό μας. Το έργο προλογίζει ο γνωστός νομοδιδάσκαλος καθηγητής Νίκος Αλιβιζάτος και αυτό  δίνει ένα ιδιαίτερο θετικό  στίγμα στην έκδοση.

Η συγγραφέας στον επίλογο του βιβλίου επιγραμματικά αναφέρει: « Η παρούσα μελέτη εξετάζει    το πρόβλημα  του καθορισμό των επιτρεπτών ορίων της ελευθερίας της πολιτικής πληροφόρησης και κριτικής». Το ελληνικό Σύνταγμα προστατεύει την ελευθερία της έκφρασης στο άρθρο 14, μια πολύ μακροσκελής διάταξη που αναλύει λεπτομερώς τα δικαιώματα και τους περιορισμούς. Όπως ορίζεται στην πρώτη παράγραφο του άρθρου 14, «κάθε άτομο είναι ελεύθερο να εκφράζει και να διαδίδει τις σκέψεις του προφορικά, γραπτά, και μέσω του τύπου, σύμφωνα με τους νόμους του Κράτους.» Στις 16 Απριλίου 2013 ο Nils Muižnieks, ο Επίτροπος για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, δημοσίευσε μια έκθεση σχετικά με θέματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων.  Το 2013 η Ελλάδα έδειξε δραματική πτώση τον Παγκόσμιο Δείκτη Ελευθερίας του Τύπου, γεγονός που αποδεικνύει το την ύπαρξη σημαντικού προβλήματος στη ελευθερία  της έκφρασης . Από το 2008 η θέση της Ελλάδας κατρακύλησε από τη 31η θέση στην 84^η.

"Ποια η σημασία της ελευθερίας του λόγου και του τύπου σε μία δημοκρατική κοινωνία; Ποια είναι τα όρια της επιτρεπτής αιχμηρής κριτικής; Καθίσταται δημόσιο πρόσωπο ο δικηγόρος γνωστής υπόθεσης, η εξωσυζυγική σύντροφος γνωστού πολιτικού, ο επιστήμονας ο οποίος εκφέρει δημοσίως τις επιστημονικές του απόψεις; Είναι επιτρεπτή η χρήση, από τον τύπο, χαρακτηρισμών όπως «ηλίθιος», «τρελός», «τραμπούκος», «επίορκος», «καραγκιόζης»"; Τα παραπάνω ερωτήματα αποτελούν μερικά από τα σημαντικά  ζητήματα που  εξετάζει το επίκαιρο και ιδιαίτερα  επιμελημένο βιβλίο της κ Βρεττού  και που  αφορούν ένα κομβικό ζήτημα στην ελευθερία της έκφρασης και ιδίως  τα όρια που  η  αιχμηρή κριτική προστατεύεται ως συνταγματικό δικαίωμα και υπερισχύει όταν συγκρούεται με το δικαίωμα του θιγομένου στην προστασία της τιμής του. Η αναφορά σε εξαντλητικό σημείο στη Ελληνική και διεθνή  νομολογία ,αλλά και  η πληρέστατη επιστημονική και  βιβλιογραφική παρουσίαση του θέματος καθιστούν το βιβλίο πολύτιμο για κάθε εφαρμοστή του δικαίου. Είναι αξιοσημείωτη η αναλυτική  παρουσίαση της συγγραφέως:

 α )ως προς τη ιδιότητα του θιγομένου ως δημοσίου προσώπου ,β) την αναγκαία ενημέρωση των πολιτών  πάνω σε θέματα δημοσίου ενδιαφέροντος γ) την επίδειξη υπεύθυνης συμπεριφοράς  του  εκπροσώπου τύπου  κατά την προσβολή δυσφημιστικών ισχυρισμών-καλή πίστη δ) τις αξιολογικές κρίσεις και την σχετική νομολογία.

Το εξαιρετικό βιβλίο της εκλεκτής  νομικού κ. ΧΡΙΣΤΙΝΑΣ  ΒΡΕΤΤΟΥ είναι μια απόλυτα τεκμηριωμένη, αλλά και εμπεριστατωμένη ανάλυση που προσφέρει ένα θαυμάσιο βοήθημα σε κάθε μελετητή του ζητήματος που ανάγεται στη ίδια την λειτουργία της ελευθερίας της έκφρασης και στα όρια της, δηλαδή στην πραγματικότητα  στην ίδια την ελευθερία για την οποία δεν πρέπει να λησμονούμε: 

 «  Η ελευθερία είναι μία πρακτική. δεν εξασφαλίζεται ποτέ από θεσμούς και νόμους που έχουν την πρόθεση να την εγγυηθούν. Είναι κάτι που πρέπει να ασκηθεί. δεν υπάρχουν μηχανές ελευθερίας»[1]. Μ. Foucault»

ΑΝΤΩΝΗΣ Π.ΑΡΓΥΡΟΣ

argyros,office@gmail.com

---

[1] Από το έργο  Γιώργου Κόκκινου «ΣΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΙΔΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ» (1844-1927)ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΙΣΤΟΡΙΚΗΣ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ!

«ΧΑΜΗΛΕΣ ΟΙ ΕΠΙΔΟΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΤΟ ΔΕΙΚΤΗ ΤΗΣ ΚΑΤΟΠΟΛΕΜΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΦΘΟΡΑΣ»

http://www.matrix24.gr/2014/03/%CF%87%CE%B1%CE%BC%CE%B7%CE%BB%CE%AD%CF%82-%CE%BF%CE%B9-%CE%B5%CF%80%CE%B9%CE%B4%CF%8C%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%82-%CF%84%CE%B7%CF%82-%CE%B5%CE%BB%CE%BB%CE%AC%CE%B4%CE%B1%CF%82-%CF%83%CF%84%CE%BF/

«ΧΑΜΗΛΕΣ ΟΙ ΕΠΙΔΟΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΤΟ ΔΕΙΚΤΗ ΤΗΣ ΚΑΤΟΠΟΛΕΜΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΦΘΟΡΑΣ»

   « Ελευτεριά θα πει να μάχεσαι στη γης χωρίς ελπίδα!»

 Νίκος Καζαντζάκης Οδύσσεια

Του ΑΝΤΩΝΗ Π.ΑΡΓΥΡΟΥ.

Από τους υψηλότερους δείκτες διαφθοράς στην ΕΕ καταγράφει η Ελλάδα, σύμφωνα με το πρόσφατο Ευρωβαρόμετρο και την έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη διαφθορά στα κράτη-μέλη της ΕΕ, που δόθηκαν στη δημοσιότητα στις Βρυξέλλες. Στα 120 δισ. ευρώ προσδιόρισε ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών κ. Χρήστος Σταϊκούρας το κόστος της διαφθοράς και απάτης στην οικονομία της ΕΕ μιλώντας σε συνάντηση υψηλού επιπέδου της Υπηρεσίας Καταπολέμησης της Απάτης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (OLAF) στην Αθήνα για την καταπολέμηση της απάτης στον τομέα της πολιτικής συνοχής της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Στοιχεία – φωτιά για τον τρόπο που λειτουργούσαν τα κυκλώματα εσωτερικής καταλήστευσης 5 τραπεζών, έδωσε στην Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής ο Παναγιώτης Νικολούδης Επικεφαλής της Αρχής για το «ξέπλυμα του μαύρου χρήματος. «Παντού υπάρχει διαφθορά και παντού υπάρχει διαπλοκή...»

«Ήταν οργανωμένο, υπήρχε συνολικός σχεδιασμός που ξεκίνησε το 2007 και κορυφώθηκε το 2009. Το 2009 είχαμε ντελίριο εγκληματικών πράξεων σε βάρος αυτών των τραπεζών, που είναι πολλαπλάσιο των… «διαρρήξεων» που θυμάμαι στην εισαγγελική μου καριέρα» ανέφερε ο Πρόεδρος της Αρχής για το «ξέπλυμα του μαύρου χρήματος», σημειώνοντας πως η δράση ήταν εξαιρετικά μεθοδευμένη και από πίσω λειτούργησαν μεγάλα νομικά επιτελεία. «Έχουμε ένα καινούργιο μοντέλο εγκληματία με σπουδές στο ξέπλυμα χρήματος. Αυτοί οι εγκληματίες δεν έχουν καλάσνικωφ και μάσκες αλλά ΜΜΕ. Καθένας απ´ αυτούς ή είχε δικό του ΜΜΕ - εφημερίδα ή κανάλι- ή είχε μισθώσεις σε ΜΜΕ».

Αποτελεί κοινό τόπο ότι η διαφθορά κλονίζει ορισμένες από τις βασικές αρχές πάνω στις οποίες στηρίζεται η σύγχρονη δημοκρατία, όπως η ισότητα των πολιτών ενώπιον των θεσμών και η λογοδοσία στην λήψη των αποφάσεων  και ότι καταπολέμηση της διαφθοράς αποτελεί εθνικό καθήκον της εκάστοτε πολιτικής εξουσίας και πατριωτικό καθήκον κάθε ευσυνείδητου Έλληνα πολίτη. Εντούτοις, παρά το γεγονός ότι η Ελλάδα  βρέθηκε στα πρόθυρα της οικονομικής κατάρρευσης εξαιτίας της διαχρονικής κακοδιαχείρισης των δημοσιονομικών της και παρά το γεγονός ότι διαχρονικά τα σκάνδαλα διαδέχονται το ένα το άλλο, και η  ατιμωρησία των υπαιτίων είναι σχεδόν ο κανόνας, είναι διάχυτη πλέον  η εντύπωση στην κοινή γνώμη ότι το πολιτικό σύστημα έχει δημιουργήσει ένα σύστημα «αυτοπροστασίας» των στελεχών του με αποτέλεσμα να καθίσταται ανέφικτη η παραπομπή των υπευθύνων σε δίκη και η καταδίκη τους. Το ίδιο σύστημα  εντέχνως καλλιεργεί την ψευδή εικόνα ότι «Μαζί τα φάγαμε,» ενώ το αληθές είναι ότι  μόνοι μας τα χρωστάμε!!  Το αληθές ακόμη είναι: ότι ούτε όλοι ίδιοι είμαστε, ούτε μαζί τα φάγαμε…

Το χαρακτηριστικότερο παράδειγμα θεσμικά κατοχυρωμένης ατιμωρησίας – και μάλιστα σε συνταγματικό επίπεδο – είναι οι σχετικές διατάξεις περί ευθύνης υπουργών, όπως διαμορφώθηκαν κατά την αναθεώρηση του 2001. Ο νόμος 3126/2003 όπως τροποποιήθηκε   με τον ν. 3961/2011, που αφορά στην ποινική ευθύνη των Υπουργών έχει εκδοθεί ως εκτελεστικός του άρθρου 86 του Συντάγματος, το οποίο και σε μεγάλο βαθμό προσδιορίζει το περιεχόμενό του. Σύμφωνα πάντως, με στοιχεία που διαβιβάστηκαν στη Βουλή από τον υπουργό Δικαιοσύνης Χαράλαμπο Αθανασίου, από το 2009 έως τον Ιανουάριο του 2014, έχουν διαβιβαστεί στη Βουλή 136 δικογραφίες με βάση το άρθρο 86 του Συντάγματος και το Ν. 3126/2003 «Ποινική ευθύνη Υπουργών» και εκκρεμούν οι περισσότερες εκεί. Η δικαιοσύνη με την ιστορική της απόφαση για την μη παραγραφή των αδικημάτων του Παπακωνσταντίνου, έκανε την υπέρβαση που περίμενε ο Ελληνικός λαός. Όμως το πρόβλημα δεν λύνεται εκεί χρειάζεται άμεση παρέμβαση ώστε να καταργηθεί ο αμαρτωλός αυτός νόμος που όλοι τον αποκηρύττουν αλλά κανένας δεν τον αγγίζει.

Από την άλλη πλευρά, η λύση δεν μπορεί να έγκειται στην άκριτη και συγχρόνως προσχηματική στοχοποίηση πολιτικών και άλλων δημόσιων προσώπων με σκοπό την εκτόνωση της λαϊκής οργής αλλά, αντιθέτως, στη θεσμική θωράκιση της διαφάνειας και στην ουσιαστική ενίσχυση των ελεγκτικών μηχανισμών για την ποιοτική αναβάθμιση της Δημοκρατίας στην πράξη· μεταρρυθμίσεις οι οποίες σε κάθε περίπτωση προϋποθέτουν πριν απ’ όλα ειλικρινή πολιτική βούληση. Στον τόπο μας υπάρχουν αρκετοί ελεγκτικοί μηχανισμοί και μάλιστα επιτυχημένοι, όπως ο Εισαγγελέας Οικονομικού Εγκλήματος, ο Εισαγγελέας Εγκλημάτων Διαφθοράς, η Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων, ο Γενικός Επιθεωρητής Δημόσιας Διοίκησης και η Αρχή Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Εγκληματικές Δραστηριότητες και της Χρηματοδότησης της Τρομοκρατίας και Ελέγχου των Δηλώσεων Περιουσιακής Κατάστασης και τόσοι άλλοι, που δρουν χωρίς ενιαίο και κεντρικό θεσμικό συντονισμό, πράγμα που θα μπορούσε να γίνει υπό την εποπτεία του εκλεκτού εθνικού συντονιστή για τη διαφθορά κ Ι.Τέντε.

Επιπλέον, πρέπει να γίνει κατανοητό ότι αναγκαία προϋπόθεση για την καταπολέμηση της διαφθοράς είναι η αναζήτηση των βαθύτερων αιτιών, οι οποίες διαμορφώνουν το έδαφος και τις συνθήκες για την ανάπτυξή της πολύ πριν από τη διάπραξη των παράνομων και αθέμιτων οικονομικών συναλλαγών. Επί παραδείγματι, όταν ο τύπος και τα μέσα μαζικής ενημέρωσης έχουν τη δυνατότητα να επιλέγουν ελεύθερα ποια πολιτικά πρόσωπα θα προβάλλονται και ποια όχι, αυτό δεν οδηγεί ευθύς αμέσως σε εξάρτηση των υποψηφίων από τους οικονομικούς παράγοντες που ελέγχουν τα αντίστοιχα μέσα; Όταν οι προεκλογικές και εν γένει λειτουργικές δαπάνες των κομμάτων και των πολιτικών προσώπων βασίζονται εν πολλοίς σε χρήμα το οποίο στην πράξη δεν ελέγχεται, δεν είναι προφανές ότι ενθαρρύνεται η παράνομη χρηματοδότηση της προεκλογικής εκστρατείας υποψηφίων και της συντήρησης των κομματικών μηχανισμών από αδιαφανείς οικονομικούς παράγοντες;

Αυτά είναι μερικά μόνο από τα ουσιαστικά ζητήματα στην αντιμετώπιση των οποίων θα έπρεπε να εστιάζει η Πολιτεία αν υπήρχε πραγματική πολιτική βούληση για την καταπολέμηση της διαφθοράς αντί να προωθεί νομοθετικά πυροτεχνήματα, όπως λ.χ. συνέβη με «δίκες-εξπρές» για πολιτικούς και κρατικούς αξιωματούχους, με πρόβλεψη ασφυκτικών – και ως εκ τούτου ανεφάρμοστων – δικονομικών προθεσμιών, με ασαφές και αδιευκρίνιστο πλαίσιο για τους συμμέτοχους στις σχετικές εγκληματικές πράξεις οι οποίοι δεν φέρουν την ιδιότητα πολιτικών ή κρατικών αξιωματούχων καθώς και με απαγόρευση της δυνατότητας αναβολής της δίκης, προκαλώντας έτσι σημαντικά προβλήματα σχετικά με την ουσιαστική απονομή της Δικαιοσύνης, όπως ορθώς είχε τότε επισημάνει και η Ένωση Δικαστών και Εισαγγελέων.

Εν κατακλείδι, η άρση της ατιμωρησίας και η καταπολέμηση της διαφθοράς μπορεί να καταστεί εφικτή μόνο με την υιοθέτηση και εφαρμογή ρυθμίσεων με τις οποίες θα αλλάξει ριζικά όχι μόνο το σύστημα απονομής Δικαιοσύνης αλλά και – αν όχι κυρίως – ο τρόπος λειτουργίας του πολιτικού μας συστήματος, με έμφαση στην προληπτική και κατασταλτική αντιμετώπιση τέτοιων φαινομένων μέσω της θεσμοθέτησης αποτελεσματικών ελεγκτικών μηχανισμών πρωτίστως στο πλαίσιο της Δημόσιας Διοίκησης και γιαυτο χρειάζονται άνθρωποι κι όχι λόγια του αέρα.

«Όσοι το χάλκεον χέρι

βαρύ του φόβου αισθάνονται,

ζυγόν δουλείας, ας έχωσι·

θέλει αρετήν και τόλμην

η ελευθερία.

Α.ΚΑΛΒΟΣ»

ΒΙΒΛΙΟΚΡΙΤΙΚΗ ΣΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΝΙΚΟΥ ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΥ:Ποια δημοκρατία για την Ελλάδα μετά την κρίση; –

ΒΙΒΛΙΟΚΡΙΤΙΚΗ

Νίκος Κ. Αλιβιζάτος,

Ποια δημοκρατία για την Ελλάδα μετά την κρίση; –

Για την αποκατάσταση των λέξεων και του νοήματός τους,

Εκδόσεις, Πόλις, 2013,σελ 163

«Το Σύνταγμα του 1975 αντιμετώπισε αποτελεσματικά το συνολικό πρόβλημα της κρίσης των θεσμών που βασάνιζε τη χώρα. Ενταφίασε τον εθνικό διχασμό και εδραίωσε τη Δημοκρατία. Εξασφάλισε στη χώρα ένα ισχυρό κράτος ως εργαλείο για τη μεταρρύθμιση και την ανάπτυξη. Περιέλαβε ευρύτατη δέσμη δικαιωμάτων που συνέβαλαν στον κοινωνικό εκσυγχρονισμό. Διευκόλυνε την είσοδο της Ελλάδας στην ευρωπαϊκή οικογένεια και εξασφάλισε στη χώρα ομαλό κοινοβουλευτικό βίο, πρωτόγνωρο στα χρονικά του τόπου. Περιείχε όμως και φλύαρες διατάξεις, διακηρύξεις και ασάφειες που δεν πρέπει να απαντούν στο σύντομο και λιτό κείμενο ενός Συντάγματος. Υπέστη αναθεωρήσεις, οι οποίες το φόρτωσαν ακόμη περισσότερο και ανέτρεψαν τις ισορροπίες του. Πάνω απ’ όλα, όμως, δεν εφαρμόσθηκε πάντοτε με τον καλύτερο τρόπο.[1]»

Ο συγγραφέας Νίκος Αλιβιζάτος στο νέο και επίκαιρο έργο του «Ποια δημοκρατία για την Ελλάδα μετά την κρίση; – Για την αποκατάσταση των λέξεων και του νοήματός τους» είναι «η φρόνιμη φωνή»  επιχειρεί κατά τον πιο επιτυχημένο τρόπο μια επίκαιρη και αληθινή αλλά απολύτως  αναγκαία «βυθοσκόπηση[2]» του Ελληνικού προβλήματος, όπως αυτό αναδείχθηκε από την  εφαρμογή του Συντάγματος του 1975.Το Σύνταγμα λειτούργησε ικανοποιητικά και δεν δημιουργήθηκαν αντίστοιχα ζητήματα «ανωμαλιας »,όπως συνέβη σε προγενέστερα  Συντάγματα[3]. Ο  καθηγητής Ν. Αλιβιζάτος, την στιγμή που η Ελλάδα ταλανίζεται από την τεράστια νομισματική κρίση και τις συνέπειες της, υψώνοντας το ολόφωτο από αλήθειες και σοφία πνεύμα του πάνω από τον ζόφο των δύσκολων στιγμών ,έγραψε ένα σπουδαίο έργο ανατέμνοντας και σπουδάζοντας με αρμοδιότητα  το περιεχόμενο της Δημοκρατίας μας στα πλαίσια της επικείμενης αναθεώρησης του Συντάγματος. Του χρωστάμε χάρη, εμείς οι νομικοί και όχι μόνο, που μας φιλοδώρησε το βιβλίο αυτό.  Ένα κείμενο που σφύζει από εσωτερικό δυναμισμό κι όπου η πίστη στους δημοκρατικούς θεσμούς  και η αλήθεια των πραγμάτων άφησε βαθύτατο αχνάρι μέσα του.   

 Ο συγγραφέας   Νίκος . Αλιβιζάτος, από το 1980 διδάσκει στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, όπου το 1992 εξελέγη καθηγητής του Συνταγματικού Δικαίου. Είναι ένας πολυγραφότατος  επιστήμονας που παρεμβαίνει στα μεγάλα ζητήματα του τόπου και  δεν μένει μόνο στο να διδάσκει στα κατάμεστα αμφιθέατρα τους φοιτητές του. O Nικος Αλιβιζάτος  σαν δάσκαλος, μας κάνει να θυμηθούμε πως κάποτε σ' αυτήν εδώ τη Χώρα, υπήρχαν αληθινοί διανοούμενοι ,όπως ο συγγραφέας και  ο αείμνηστος δάσκαλος μας  Α. Μάνεσης, την παρακαταθήκη του οποίου τηρεί απαρέγκλιτα ο συγγραφέας: «όσο θα μπορώ να διδάσκω το μάθημα του Συνταγματικού Δικαίου, θα το διδάσκω σαν μάθημα της πολιτικής ελευθερίας[4].»

 Ο Νίκος  Αλιβιζάτος ,ακολουθώντας τα βήματα των μεγάλων Συνταγματολόγων είναι επιστήμονας, ουσιαστικός  επίκαιρος, αλλά  και πολυγραφότατος.  Έχει γράψει μεταξύ άλλων: "Οι πολιτικοί θεσμοί σε κρίση. Όψεις της ελληνικής εμπειρίας, 1922-1974" (Θεμέλιο, 1983, γ' έκδ. 1996), "Ο αβέβαιος εκσυγχρονισμός και η θολή συνταγματική αναθεώρηση" (Πόλις, 2001), "Η βασιλική περιουσία στο Στρασβούργο" (Α. Σάκκουλας, 2003) και "Πέρα από το 16: Τα πριν και τα μετά" (Αθήνα: Μεταίχμιο, 2007).Το Σύνταγμα και οι εχθροί του στη νεοελληνική ιστορία[5] 1800-2010, Πόλις (2011). Τελευταία και εξαιρετικά επίκαιρη η συγγραφή  του βιβλίου: «Ποια δημοκρατία για την Ελλάδα μετά την κρίση; – Για την αποκατάσταση των λέξεων και του νοήματός τους» είναι  ένα βιβλίο προσηλωμένο στο παρόν και το μέλλον ,η ευθύνη του συγγραφέα- πνευματικού ανθρώπου δεν επιτρέπει κανένα συμβιβασμό και καμιά μοιρολατρία. Θεωρεί και εύλογα ότι η λειτουργία του Δημοκρατικού Πολιτεύματος έχει ουσιώδη προϋπόθεση την αποδοχή από όλους  τους εμπλεκομένους των δημοκρατικών κανόνων του παιχνιδιού. Προϋποθέτει, επομένως, την πλήρη άρνηση κάθε μορφής βίας  και  την  καταδίκη της βίας, ως μέσου πολιτικού αγώνα. Έτσι λοιπόν εύλογα διαπίστωσε ο συγγραφέας ότι δεν μπορεί μια οποιαδήποτε  οργανωμένη  μειοψηφία με εγκληματικές μεθόδους,  να θέλει  και να της επιτρέπεται να κυβερνήσει τους πολλούς  από τους οποίους αφαιρεί  και το δικαίωμα να έχουν γνώμη για τα δημόσια πράγματα. Χωρίς Ελευθερία και Δημοκρατία  ούτε άνθρωπος υπάρχει ,ούτε πολιτισμός.

  Η τεράστια πολύμορφη Εθνική κρίση που διερχόμεθα οδήγησε τον συγγραφέα να γράψει στην  προεισαγωγή του στο βιβλίο με τίτλο :«Προθέσεις και νεύματα»  :« Αν ισχυριζόμουν ότι έγραψα το μικρό αυτό βιβλίο με την ψυχραιμία που θα επέβαλλαν σε έναν γνωστικό άνθρωπο αρκετές δεκαετίες δημόσιων παρεμβάσεων, δεν θα ήμουν ειλικρινής. Από το πρώτο Μνημόνιο, το 2010, κυρίως όμως από την έξαρση της βίας, την άνοιξη του 2011, έχω χάσει και εγώ βεβαιότητες μιας ολόκληρης ζωής και δεν μπορώ να εξηγήσω πώς, χωρίς καλά καλά να το καταλάβουμε, φτάσαμε ως το χείλος της αβύσσου. Από την άλλη, η δυστυχία τριγύρω μας είναι τόσο διάχυτη και η φόρτιση τόσο μεγάλη, ώστε και να το θέλεις, δεν μπορείς πάντοτε να κρατήσεις το μυαλό σου καθαρό για μελέτη και νηφάλια ανάλυση. Σε προσωπικό επίπεδο, η κρίση άλλαξε τον τρόπο με τον οποίο βλέπω τον εαυτό μου ως νομικό που θέλει να λέει τη γνώμη του για τα κοινά. Κατάλαβα ότι δεν αρκεί, όπως παλιά, να καταγγέλλει κανείς τα κακώς κείμενα, για να έχει τη συνείδησή του ήσυχη. Αισθάνομαι όλο και περισσότερο ότι οφείλω να υπερασπιστώ εξίσου τα "βασικά" της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου". Αξίζει να σημειώσουμε εμφαντικά  : «Ούτως ή άλλως ,την ανάκαμψη δεν θα τη φέρουν φθαρμένα αλλά φρέσκα μυαλά».

Ο συγγραφέας θεωρεί απαραίτητο να διευκρινίσει ότι πριν  διατυπώσει τις απόψεις του για τη Δημοκρατία, τους θεσμούς και τη μεταρρύθμισή τους, να αποσαφηνίσει το νόημα ορισμένων βασικών ζητημάτων που υφίστανται απαράδεκτη και βάναυση καπήλευση στον  λεγόμενο δημόσιο διάλογο. Άλλωστε δεν είναι πρώτη φορά  που ο νηφάλιος στοχασμός του συγγραφέα είναι προορισμένος να δώσει τη αφορμή για την περαιτέρω διάλογο με στόχο την οδό των μεταρρυθμίσεων[6], που είναι η μόνη η οποία διασφαλίζει ότι θα είναι επιτυχείς  οι αλλαγές στους θεσμούς στην επικείμενη συνταγματική αναθεώρηση αλλά και  στην  διατήρηση  του πολιτεύματος της προεδρευόμενης κοινοβουλευτικής δημοκρατίας[7], με τις αναγκαίες βελτιώσεις για την αντιμετώπιση των παρενεργειών  και στρεβλώσεων που υφίστανται. Είναι δε απολύτως ακριβές ότι η συζήτηση για την συνταγματική αναθεώρηση έχει μεταβληθεί πλέον, σε συζήτηση για την δημιουργία εντυπώσεων χωρίς  όμως την ουσιαστική προοπτική βελτίωσης της κατάστασης

Διψούμε όλοι για αλήθεια και το βιβλίο αυτό του Ν .Αλιβιζάτου ,είναι αληθινό βιβλίο, πραγματικής αγωγής του ελεύθερου ανθρώπου. Είναι διδακτικό και ωφέλιμο και πάνω απ’ όλα επίκαιρο.

ΑΝΤΩΝΗΣ Π.ΑΡΓΥΡΟΣ

argyros.office@gmail.com

---

[1] Του Παναγιώτη Πικραμμένου «Ο Κ. Καραμανλής και το Σύνταγμα του 1975» εφ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 10.03.2013

[2] «ΕΝ ΒΥΘΩ,Η ΑΛΗΘΕΙΑ» Δήμοκριτος,αποσπ,117

[3] Βλ: ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ ΝΙΚΟΣ: «ΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΕΧΘΡΟΙ ΤΟΥ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ 1800-2010»Εκδόσεις: ΠΟΛΙΣ

[4] Βλ Α.ΜΑΝΕΣΗ βιβλίο Συνταγματική Θεωρία και Πράξη", Θεσσαλονίκη 1980, με τίτλο "Το τελευταίο μάθημα επί δικτατορίας".

[5] Ένα μνημειακό έργο Συνταγματικής Ιστορίας (βλ: Αντώνη Μανιτάκη σε  εφημερίδα Αυγή 05/06/2011)

[6] Βλ Νίκου Αλιβιζάτου «Πέρα από το 16 τα πριν και τα μετά» εκδ Μεταίχμιο και του ιδίου «Ο αβέβαιος εκσυγχρονισμός» εκδ Πολις

[7] Η μορφή του πολιτεύματος που θεσπίζει το ισχύον Σύνταγμα είναι αυτή της Προεδρευόμενης Κοινοβουλευτικής Δημοκρατίας. Το ζήτημα του αιρετού ή μη αρχηγού του κράτους ρυθμίστηκε οριστικά μετά την κατάρρευση της δικτατορίας (24.7.1974), με το δημοψήφισμα της 8.12.1974, και αποτυπώθηκε στο άρθρο 1 παρ.1 Σ.

ΔΙΑΤΗΡΕΙ Ο ΑΡΕΙΟΣ ΠΑΓΟΣ ΤΟ ΠΡΟΝΟΜΙΑΚΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΠΛΗΡΩΜΗΣ ΟΦΕΙΛΩΝ

ΔΙΑΤΗΡΕΙ Ο ΑΡΕΙΟΣ ΠΑΓΟΣ ΤΟ ΠΡΟΝΟΜΙΑΚΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΠΛΗΡΩΜΗΣ ΟΦΕΙΛΩΝ

Επιτόκιο υπερημερίας 6% και για ΟΓΑ - ΙΚΑ

ΤΟΥ ΑΛ. ΑΥΛΩΝΙΤΗ

«Ψαλιδισμένες» θα είναι οι διεκδικήσεις ασφαλισμένων, αγροτών, κ.λπ. απέναντι στον ΟΓΑ, καθώς η Ολομέλεια του Αρείου Πάγου έκρινε ότι είναι «εξοπλισμένος» με όλα τα προνόμια του Δημοσίου, όπως και το ΙΚΑ.

Ανατρέποντας αντίθετη εφετειακή απόφαση, η Ολομέλεια του Αρείου Πάγου δέχθηκε ότι ο ΟΓΑ μπορεί να πληρώνει τις οφειλές του με το προνομιακό κρατικό επιτόκιο υπερημερίας 6% (αντί του τρέχοντος που ξεπερνά το 8,5%, ενώ σε παλαιότερες διεκδικήσεις ξεπερνούσε και το 20%) και σε βάθος χρόνου μιας μόνο διετίας, αφού κρίθηκε ότι είναι «εξοπλισμένος» με βραχυχρόνια διετή παραγραφή στις εναντίον του αγωγές (και δεν ισχύει η πενταετής παραγραφή). Αντίστοιχες απόψεις έγιναν δεκτές και από τμήμα του Αρείου Πάγου για το ΙΚΑ, στη λογική της προστασίας των Νομικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου.

Έτσι όσοι διεκδικούν ποσά από τον ΟΓΑ (π.χ., αποζημιώσεις κάθε είδους για λόγους εργασιακούς, ασφαλιστικούς, κ.λπ.) μπορούν να εισπράξουν με επιτόκιο μόλις 6% (ανεξάρτητα από το αν το «δικαιοπρακτικό» επιτόκιο ήταν την επίμαχη περίοδο πολύ υψηλότερο) ενώ οι αγωγές τους μπορούν να αξιώνουν ποσά σε βάθος μόλις 2 ετών και οι χρονικά μεγαλύτερες διεκδικήσεις (έως πενταετείς) δεν έχουν καμία τύχη, καθώς για το πέραν της διετίας διάστημα θα απορριφθούν λόγω παραγραφής.

Η Ολομέλεια ΑΠ ακολουθεί την προστατευτική για το κράτος νομολογία του Ανώτατου Ειδικού Δικαστηρίου (ΑΕΔ) που τάχθηκε πριν από περίπου ενάμιση χρόνο, υπέρ των κρατικών προνομίων (ανατρέποντας αντίθετες αποφάσεις της Ολομέλειας ΣτΕ) με επίκληση και της σοβαρής δημοσιονομικής κρίσης που έχει πλήξει τη χώρα.

Στην απόφαση του ΑΠ (που υιοθέτησε εισήγηση της αρεοπαγίτη Β. Θάνου) γίνεται αναφορά στις κρίσεις του ΑΕΔ υπέρ του 6% και της διετούς παραγραφής, καθώς επισημαίνεται η ανάγκη προστασίας της περιουσίας και της οικονομικής κατάστασης του κράτους και υποστηρίζεται ότι με τα προνόμια αυτά δεν παραβιάζεται η συνταγματική επιταγή για συνεισφορά των πολιτών στα δημόσια βάρη ανάλογα με τις δυνάμεις τους.

Κι αυτό γιατί για την αντιμετώπιση των κατά καιρούς δημοσιονομικών προβλημάτων έχουν ληφθεί διάφορα μέτρα που επιβαρύνουν διάφορες και μεγάλες κατηγορίες πολιτών, όπως μειώσεις αποδοχών και συντάξεων και μάλιστα σε ορισμένες περιπτώσεις αναδρομικές. Παράλληλα εξηγείται η ανάγκη να εκκαθαρίζονται γρήγορα οικονομικές αξιώσεις κατά του κράτους για λόγους δημοσίου συμφέροντος, για να αποφεύγονται αιφνιδιασμοί και δυσμενείς επιπτώσεις στην εκτέλεση του προϋπολογισμού.